Multiparametrik prostat MRG'de rektum gazının difüzyon ağırlıklı görüntülerde oluşturduğu distorsiyon artefaktını gidermede lavmanın etkinliği
The effectiveness of enema in eliminating rectal gas–induced distortion artifacts on diffusion-weighted images in multiparametric prostate MR
- Tez No: 990228
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ALİ ÖZEL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Radyoloji ve Nükleer Tıp, Radiology and Nuclear Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Radyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AMAÇ: Bu çalışmada, multiparametrik prostat MRG (mpMRG) öncesi lavmanın, difüzyon ağırlıklı görüntülerde (DAG) meydana gelen artefaktları ve rektal distansiyonu gidermede anlamlı düzeyde etkili olup olmadığını istatistiksel olarak inceleyerek, lavmanın distorsiyon artefaktlarını gidermede etkinliğini bilimsel olarak ortaya koymayı hedefledik. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışmada Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı'nda, 01.12.2023 ve 01.12.2024 tarihleri arasında çekim yapılan 237 hastanın multiparametrik prostat MR görüntüleri PACS (Picture Archiving and Communication Systems) üzerinden incelenerek dışlama kriterlerine sahip olanlar elenmiştir. Dahil edilme kriterlerini taşıyan olguların görüntüleri, genitoüriner radyolojide deneyimli ve genitoürüner radyolojide daha az deneyimli iki ayrı radyolog tarafından 10 aylık sürede değerlendirilmiştir. Anabilim dalımızda 01.12.2024 tarihinden itibaren hasta hazırlık protokolünde değişikliğe gidilmiş olup kabul eden tüm hastalara MR çekimi öncesi lavman uygulanmaktadır. Bu tarih aralığından önce yapılan çekimler ile bu tarih aralığındaki çekimler iki radyolog tarafından kör olarak değerlendirilmiştir. Distorsiyon artefaktının şiddeti görsel olarak 4 gruba ayrılmıştır. Sınıflama 0: artefakt yok, 1: Hafif; artefakt mevcut ancak prostat etkilenmemiş, 2: Orta; artefakt mevcut ancak prostatın büyük bir kısmı etkilenmemiş, 3: Şiddetli; artefakt prostatın önemli bir kısmını etkilemiş olarak yapılmıştır. Tüm istatistiksel analizler, RStudio (v2023.12.0+369, 'Ocean Storm', Posit Software, USA) ortamında gerçekleştirilmiştir. Verilerin normal dağılımı Shapiro–Wilk testi ile değerlendirilmiştir. Sürekli değişkenler normal dağılıyorsa Student's t-testi, dağılmıyorsa Mann–Whitney U testi ile karşılaştırılmıştır. Kategorik değişkenler Ki-kare testi ile karşılaştırılmış; beklenen hücre frekansı <5 olan durumlarda Fisher's exact test kullanılmıştır. Artefakt skorunun (≥2) belirleyicileri, Binary Lojistik Regresyon ile (bağımlı değişken: artefakt ≥2; bağımsız değişkenler: grup, yaş, prostat hacmi) değerlendirilmiştir. Gözlemciler arası tutarlılık, ordinal veri (artefakt skorları) için Weighted Cohen's Kappa, sürekli veri (rektal AP ölçümleri) için Intraclass Correlation Coefficient (ICC) ile analiz edilmiştir. Tüm testlerde anlamlılık düzeyi p <0,05 olarak kabul edilmiştir. BULGULAR: Gruplar arasında yaş, prostat hacmi ve ADC değerleri açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0.05); PSA düzeyi ve PSA dansitesi lavman grubunda daha yüksekti (p<0.05). Lavman uygulanmayan grupta klinik olarak anlamlı artefakt (skor ≥2) oranı %29,5 iken, lavman grubunda %4,8 olarak bulundu (p<0.001). Çok değişkenli analizde lavman uygulamasının artefakt riskini %88 oranında azalttığı belirlendi (OR=0.112, p<0.001). Lavman grubunda gözlemciler arası uyum mükemmel düzeydeydi (ICC=0.96). Ayrıca PI-RADS 3 oranı lavman grubunda anlamlı şekilde daha düşüktü (%5,8'e karşı %24,8, p<0.001). SONUÇ: Bu çalışma, 3 Tesla mpMRG öncesi uygulanan rektal lavmanın, DAG'deki geometrik distorsiyon artefaktlarını anlamlı düzeyde azaltarak görüntü kalitesini ve tanısal güvenilirliği artırdığını göstermiştir. Rektal hazırlığın, radyologlar arası değerlendirme uyumunu güçlendirdiği ve tanısal belirsizlik yaratan ara raporlama oranlarını azalttığı saptanmıştır. Özellikle küçük prostat hacmine sahip hastalarda artefakt riskinin daha yüksek olması nedeniyle, rektal lavman uygulamasının rutin prostat mpMRG protokollerine standart bir hazırlık bileşeni olarak dahil edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
OBJECTIVE: In this study, we aimed to scientifically demonstrate the effectiveness of enema in eliminating distortion artifacts by statistically examining whether enema before multiparametric prostate MRI (mpMRI) is significantly effective in eliminating artifacts and rectal distension occurring in diffusion-weighted images (DWI). MATERIALS AND METHODS: In this study, mpMRI examinations of 237 patients performed at the Department of Radiology, Düzce University Faculty of Medicine, between December 1, 2023, and December 1, 2024, were retrospectively reviewed using the Picture Archiving and Communication Systems (PACS), and cases meeting the exclusion criteria were excluded. Images of patients who fulfilled the inclusion criteria were independently evaluated over a 10-month period by two radiologists with different levels of experience in genitourinary radiology (one experienced and one less experienced). As of December 1, 2024, a modification was implemented in the departmental patient preparation protocol, whereby a rectal enema was administered prior to MRI in all consenting patients. Examinations performed before this date range and those performed within this date range were blindly assessed by two radiologists. The severity of distortion artefacts was visually graded using a four-point scale: score 0, no artefact; score 1, mild artefact without prostate involvement; score 2, moderate artefact without involvement of a large portion of the prostate; and score 3, severe artefact affecting a substantial portion of the prostate. All statistical analyses were performed using RStudio (v2023.12.0+369,“Ocean Storm”, Posit Software, USA). Data normality was assessed using the Shapiro–Wilk test. Continuous variables were compared using Student's t-test for normally distributed data and the Mann–Whitney U test for non-normally distributed data. Categorical variables were analyzed using the chi-square test, with Fisher's exact test applied when the expected cell count was <5. Determinants of clinically significant artefacts (score ≥2) were evaluated using binary logistic regression (dependent variable: artefact score ≥2; independent variables: group, age, and prostate volume). Inter-observer agreement was assessed using weighted Cohen's kappa for ordinal data (artefact scores) and the intraclass correlation coefficient (ICC) for continuous data (anteroposterior rectal diameter measurements). A p-value <0.05 was considered statistically significant. FINDINGS: A total of 209 patients who underwent mpMRI between December 2023 and June 2024 were included after applying exclusion criteria. Patients were divided into a non-enema group (n=105) and an enema group (n=104). There were no significant differences between the groups in terms of age, prostate volume, or ADC values (p>0.05); however, PSA levels and PSA density were significantly higher in the enema group (p<0.05). The rate of clinically significant artefacts (score ≥2) was 29.5% in the non-enema group and 4.8% in the enema group (p<0.001). Multivariable analysis demonstrated that enema administration reduced the risk of artefacts by 88% (OR=0.112, p<0.001). Interobserver agreement was excellent in the enema group (ICC=0.96). In addition, the proportion of PI-RADS 3 lesions was significantly lower in the enema group (5.8% vs. 24.8%, p<0.001). CONCLUSION: This study demonstrated that the use of a rectal enema prior to 3-Tesla mpMRI significantly reduces geometric distortion artefacts on DWI, thereby improving image quality and diagnostic reliability. Rectal preparation was found to enhance inter-reader agreement and reduce the rate of equivocal intermediate reporting. Given the higher susceptibility to artefact formation in patients with smaller prostate volumes, the routine incorporation of rectal enema into prostate mpMRI protocols is recommended to improve diagnostic accuracy and consistency.
Benzer Tezler
- Klinik anlamlı prostat kanseri tanısında hızlı MRG ve multiparametrik MRG tetkiklerinin tanısal performanslarının karşılaştırılması
Comparison of fast MRİ and multiparametric MRI protocols in the diagnosis of clinically significant prostate cancer
KADİR HAN ALVER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Radyoloji ve Nükleer TıpPamukkale ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET BAKİ YAĞCI
- Prostat kanseri tanısında multiparametrik prostat MR ve histopatolojik sonuçların karşılaştırılması
Comparison of Multiparametric Prostate MRI and Histopathological Results in the Diagnosis of Prostate Cancer
AHMET BAYTOK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Radyoloji ve Nükleer TıpSelçuk ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA KOPLAY
- Multiparametrik prostat MRG'de PI-RADS v2.1'e göre PI-RADS ≥ 3 periferik / transizyonel zon lezyonlarının MR-TRUS füzyon biyopsi sonuçları ve klinik anlamlı prostat kanseri için öne çıkan görüntüleme bulgularının analizi
Analysis of imaging findings indicative of clinically significant prostate cancer and the outcomes of MR-TRUS fusion biopsy for E PI-RADS ≥ 3 peripheral and transition zone lesions according to PI-RADS v2.1 on multiparametric prostate MRI
EMRAH SÜLÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Radyoloji ve Nükleer TıpSağlık BakanlığıRadyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERDAR ASLAN
- Multiparametrik MRG'de klinik anlamlı prostat kanseri tespitinde yapay zeka destekli karar-destek sistemi
Artificial intelligence-assisted decision-support system forclinically significant prostate cancer detection in multiparametric MRI
İCLAL ELİF ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiMersin ÜniversitesiElektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EVREN DEĞİRMENCİ
- Klinik olarak anlamlı prostat kanserinin tanısında multiparametrik MRG'de ölçülen ADC oranlarının rolu ve Gleason skorları ile korelasyonu
The role of adc ratios measured on multiparametric MRI in the diagnosis of clinically significant prostate cancer and their correlation with Gleason scores
ENES ÖZEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Radyoloji ve Nükleer TıpVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLYAS DÜNDAR
DOÇ. DR. FATMA DURMAZ