Mikoriza türleri ile aşılanmış satsuma ve interdonato ağaçlarının besin elementi içeriği ve verim üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of nutrient content of satsuma and enterdonat trees inoculated with mycorrhiza species and their effects on yield
- Tez No: 990231
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM ORTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma 2001 yılında Çukurova Üniversitesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Çiftliği'nin üzerinde yer aldığı Menzilat toprak serisinde, iki farklı turunçgil türüne ait (Satsuma mandarin ve Interdonat limon) fidanlara farklı mikoriza mantarı sporları aşılanarak tarlaya şaşırtılması ile başlamıştır. 2024–2025 yıllarında 23 yaşındaki ağaçların çiçeklenme öncesi ve hasat sonrası dönemlerde, 0–20 cm ve 20–30 cm toprak derinliklerinden alınan toprak örnekleri ile ağaçların dört yönünden gelişimlerini tamamlamış yaprak örneklerinde karbon, azot, fosfor ve potasyum gibi besin elementleri analizleri gerçekleştirilmiştir. Ek olarak, verim, atmosfere salınan CO₂ akışı ve mikoriza sporu sayıları da belirlenmiştir. Araştırma bulguları; mikoriza sporları ile aşılanmış mandarin ve limon ağaçlarında mikorizasız kontrol ağaçlarına kıyasla önemli derecede verim artışı sağladığı belirlenmiştir. Mandarin bitkisinde kokteyl mikoriza sporları ile aşılanan ağaçlar % 71 düzeyinde mikorizaya bağımlık göstermiş bunu %52 ile Fu. mosseae aşılamsı takip etmiş. Limonda bitkisinde ise Cl. claroideum mikoriza ile aşılan ağaçlar %92 bağımlık göstermiş Bunu G. caledonium ve kokteyl mikoriza uygulamaları % 83 ve %80 düzelerinde bağımlık göstermişlerdir. Her iki anaç ve analiz dönemlerinde mikoriza aşılamasının özellikle 0–20 cm toprak derinliğinde toprak organik karbon ve azot konsantrasyonlarını ile mikoriza sporu sayılarını artırdığı; 20–30 cm derinlikte ise hacim ağırlığı ve fosfor konsantrasyonlarında artış sağlandığı tespit edilmiştir. Erken dönemde Rhizophagus etunicatum karbon ve azot birikimi açısından öne çıkarken, hasat dönemine doğru Funneliformis mosseae ve Rh. etunicatum mikoriza türlerinin uzun vadeli karbon ve azot depolanmasında daha etkili olduğu belirlenmiştir. Mikoriza aşılamalarının, bitki dokularındaki azot miktarını da anlamlı düzeyde artırdığı saptanmıştır. Sonuç olarak, kokteyl mikoriza, Fu. mosseae ve Cl. claroideum mikoriza türlerinin verim, toprak ve bitki besin elementleri özellikleri üzerinde önemli düzeyde etkiler oluşturmuşlardır.
Özet (Çeviri)
The research began in 2001 at the Menzilat soil series, where Çukurova University's Agricultural Research and Application Farm is located, by transplantin different mycorrhizal fungus spores inoculated Satsuma mandarin and Interdonat lemon citrus species into the field soil. In 2024–2025, soil samples were taken from depths of 0–20 cm and 20–30 cm during the pre-flowering and post-harvest periods of 23-year-old trees, and nutrient elements such as carbon, nitrogen, phosphorus, and potassium were analyzed in leaf samples that had completed their development from four sides of the trees. Additionally, yield, CO₂ flux released into the atmosphere, and mycorrhizal spore counts were determined. The research findings determined that mandarin and lemon trees inoculated with mycorrhizal spores showed a significant increase in yield compared to non- mycorrhiza inoculated control trees. In mandarin trees, cocktail mycorrhizal spores inoculation showed 71% mycorrhizal dependence, followed by Fu. mosseae inoculation at 52%. In lemon trees, Cl. claroideum mycorrhiza showed 92% dependence, followed by G. caledonium and cocktail mycorrhiza applications showing dependence levels of 83% and 80%, respectively. In both rootstock and analysis periods, mycorrhiza inoculation was found to increase soil organic carbon and nitrogen concentrations and mycorrhizal spore counts, particularly at a soil depth of 0–20 cm; at a depth of 20–30 cm, it increased bulk density and phosphorus concentrations. In the early stages, Rhizophagus etunicatum stood out in terms of carbon and nitrogen accumulation, while towards the harvest period, Funneliformis mosseae and Rh. etunicatum mycorrhizal species were found to be more effective in long-term carbon and nitrogen storage. Mycorrhizal inoculations were also found to significantly increase the concentration of nitrogen in plant tissues. In conclusion, the cocktail mycorrhiza, Fu. mosseae, and Cl. claroideum mycorrhizal species have had significant effects on yield, soil, and plant nutrient characteristics.
Benzer Tezler
- Farklı mikoriza türleri ile aşılanmış turunçgil bitkilerinin, azot doz uygulaması koşullarında karbon ve azot bağlama potansiyeli üzerinde araştırma
Research on carbon and nitrogen bonding potential of citrus plants inoculated different micorizas species.under dosing conditions
NESLİHAN YONCA ŞATIR
Doktora
Türkçe
2022
ZiraatÇukurova ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ORTAŞ
- Farklı konukçu bitki ve yetiştirme ortamlarının mikoriza üretim ve kalitesi üzerine etkileri
The effect ef different host plant species and growth media on mycorhizae production and quality
ALİ ARSLAN KORKMAZ
- Bazı prunus anaçlarında kısıtlı su ve mikoriza uygulamalarının kuraklığa dayanıklılık üzerine etkileri
The effects of water stress and mycorrhiza inoculation on drought resilience in some prunus rootstocks
FATMA BELKIS ESİMEK
- Kısıtlı sulama stresi koşullarında Gemlik çeşidi zeytin (Olea europaea cv. Gemlik) fidanlarının gelişimi üzerine doğal ve seçilmiş mikoriza türlerinin etkisi
Influence of ingigenous and exotic mycorrhiza species on Gemlik olive (Olea europaea cv. Gemlik) seedlings growth under deficit water stress conditions
SEDEF ÖZDEN
Doktora
Türkçe
2025
ZiraatEge ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUR OKUR
- Tuz Stresi altında yetiştirilen çilek bitkisinin (Fragariax ananassa L.) gelişimi, besin madde alımı ve verimi üzerine doğalarbusküler mikoriza fungusların (AMF) etkisi
The effect of indigenous arbuscular mycorrhiza fungi (AMF) on the development, nutrient uptake and yield of strawberries Fragaria x ananassa L.) grown under salt stress
DENİZ İYİGÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MikrobiyolojiEge ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUR OKUR