Bir tekstil endüstrisinde karbon ayak izi hesaplaması ve mühendislik yaklaşımları ile karbon ayak izi azaltılmasına yönelik hesaplamalar
Carbon footprint calculation in the textile industry and calculations for reducing the carbon footprint through engineering approaches
- Tez No: 990249
- Danışmanlar: PROF. DR. BEHZAT BALCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada Güneydoğu Anadolu bölgesinde bulunan bir tekstil firmasının 2023 yılı faaliyetlerinden kaynaklanan karbon ayak izi emisyonları; Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) Tier 1 Metodolojisi ve İngiltere Çevre, Gıda ve Köy İşleri Bakanlığı (DEFRA) Metodolojisi kullanılarak hesaplanmıştır. Hesaplamalar; Kapsam 1, Kapsam 2, ve Kapsam 3 sınırları çerçevesinde değerlendirilmiştir. IPCC Tier 1 yöntemi ile tesisin doğalgaz, elektrik, akaryakıt kullanımından kaynaklı emisyonları analiz edilirken; DEFRA metodolojisinde atıksu oluşumu, temiz su kullanımı ve atık maddelerin karbon eşdeğerlikleri belirlenmiştir. IPCC Tier 1 metodu ile hesaplama yapılırken, emisyon faktörleri CO2,CH4 ve N2O için IPCC 2006 Sera Gazı Envanter Kılavuzundan alınmıştır. IPCC Tier 1 metodu ile Kapsam 2 karbon ayak izi hesaplamasında elektrik için emisyon faktörü T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Türkiye Ulusal Elektrik Şebekesi'nden alınmıştır. Oluşan emisyon miktarlarını karbondioksit eşdeğerliklerine dönüştürmede kullanılan Küresel Isınma Potansiyeli (GWP₁₀₀) katsayıları, IPCC'nin 2021 yılı AR6 raporundan alınmıştır. DEFRA metodolojisi ile emisyon hesaplamasında DEFRA'nın 2025 yılında yayınladığı emisyon faktörleri kullanılmıştır. Tekstil firmasının 2023 yılı bazında IPCC Tier 1 ve DEFRA metodolojileri kullanılarak hesaplanan toplam karbon emisyon miktarı 11664,87 ton CO2e/yıl olarak belirlenmiştir. Çalışma neticesinde Kapsam 1 ve Kapsam 2 emisyonunun karbon ayak izi oluşumunda önemli ölçüde katkısı olduğu belirlenmiştir. Fotovoltaik potansiyel sistem senaryosu ile Kapsam 2 emisyonunun 1580,589 ton CO2e/yıl kadar azalacağı çıkarımı yapılmıştır. Kapsam 1 bazında atık ısı geri kazanımı senaryosu ile yaklaşık %5 verim oranıyla 77,02 ton CO2e/yıl kadar karbon emisyon azaltımının mümkün olabileceği belirlenmiştir. 2023 yılı bazında emisyon azaltım stratejileri ile toplamda 1657,61 ton CO2e/yıl kadar emisyon azaltımı yapılabileceği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, the carbon footprint emissions resulting from the 2023 operations of a textile company located in the Southeastern Anatolia region were calculated using the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) Tier 1 Methodology and the UK Department for Environment, Food & Rural Affairs (DEFRA) Methodology. The calculations were evaluated within the framework of Scope 1, Scope 2, and Scope 3 boundaries. While emissions originating from the facility's use of natural gas, electricity, and liquid fuel were analyzed using the IPCC Tier 1 method; carbon equivalents for wastewater generation, freshwater consumption, and waste materials were determined in the DEFRA methodology. While performing calculations with the IPCC Tier 1 method, the emission factors were sourced from the 2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories. In the Scope 2 carbon footprint calculation using the IPCC Tier 1 method, the emission factor for electricity was obtained from the Republic of Türkiye Ministry of Energy and Natural Resources, National Electricity Grid. The Global Warming Potential (GWP₁₀₀) coefficients used to convert the generated emission amounts into carbon dioxide equivalents were taken from the IPCC's 2021 AR6 report. For the emission calculations via the DEFRA methodology, the emission factors published by DEFRA in 2025 were utilized. The total carbon emission amount of the textile company for the year 2023, calculated using IPCC Tier 1 and DEFRA methodologies, was determined to be 11664,87 t CO2e/year. As a result of the study, it was determined that Scope 1 and Scope 2 emissions significantly contribute to the formation of the carbon footprint. Through the photovoltaic potential system scenario, it is inferred that Scope 2 emissions could be reduced by 1580,59 t CO2e/year. On the basis of Scope 1, it was identified that a carbon emission reduction of 77,02 t CO2e/year is possible through a waste heat recovery scenario with an efficiency rate of approximately 5%. Based on the year 2023, it was concluded that a total emission reduction of 1657,61 t CO2e/year can be achieved through these emission reduction strategies.
Benzer Tezler
- Tekstil endüstrisinde dikim faaliyeti gösteren tesislerde karbon ayak izinin hesaplaması
Calculation of carbon footprint in facilities that perform sewing activities in the textile industry
DERYA NUR DENİZ DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Çevre MühendisliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE KULEYİN
- Örgü kumaş boyama faaliyeti gösteren tekstil endüstrisine ait karbon ayak izi ve su ayak izi hesaplamalarının karşılaştırılması
Comparison of carbon footprnt and water footprint calculations of textile lndustry operating in knit fabric dyeing
CEM YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Çevre MühendisliğiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELÇİN GÜNEŞ
- Tekstil endüstrisinde karbon ve su ayak izi analizi ve elektrokoagülasyon yöntemi ile su ayak izinin azaltılmasının değerlendirilmesi
Analysis of carbon and water footprints in the textile industry and evaluation of reducing water footprint by the electrocoagulation method
FURKAN ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çevre MühendisliğiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELÇİN GÜNEŞ
- Quality oriented process development via statistical analysis for carbon, water, and energy footprint: An application in textile industry
Karbon, su ve enerji ayak izinin istatistiksel analizi ile kalite odaklı süreç geliştirilmesi: Tekstil endüstrisinde bir uygulama
MEHTAP ERDİL
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Çevre MühendisliğiMarmara ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SIDDIK SİNAN KESKİN
DOÇ. BAHAR SENNAROĞLU
- Tekstil ve moda endüstrisinde inovatif yaklaşımlar: İleri dönüşüm ve dijitalleşme
Innovative approaches in the textile and fashion industry: Upcycli̇ng and digitalizati̇on
HANDAN AZAKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Güzel SanatlarHaliç ÜniversitesiTekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. ŞÖHRET AKTEPE DAL