Sağlık anksiyetesi bağlamında kendi kendine tanı süreci: Psikoloji bilgisi, bilgi kanalları ve akademik olgunluğun etkisine dair nitel bir araştırma
Exploring self-diagnosis in the context of health anxiety: A qualitative study on the influence of psychological literacy, knowledge channels, and academic maturity
- Tez No: 990256
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA ERŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Gömülü teori, Sağlık anksiyetesi, Grounded theory, Health anxiety
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüz dünyasının güvenilir bilgiye erişmek konusundaki zorlukları ne yazık ki psikoloji alanına da yansımaktadır. Alanın içinden güvenilir bilgilerle yetişen psikolog ve klinik psikolog adaylarının, psikopatoloji bilgilerine doğrudan erişimi bulunmaktadır. Edinilen psikopatoloji bilgileri ve kendi yaşantısı arasında benzerlik bulunan kimi psikoloji öğrencileri, kendi kendilerini tanılayabilmektedir. Bu sebeple araştırma kapsamında; kendi kendine psikopatolojik tanı koyma sürecinin psikoloji alan bilgisinde uzmanlık düzeyine göre farklılaşmasının, sağlık anksiyetesi semptomları bildiren kişilerde incelenmesi amaçlanmaktadır. 18 yaşından büyük, psikoloji lisans veya klinik psikoloji yüksek lisans öğrencisi olan ve kendi kendine psikopatolojik tanı koyma deneyimine sahip olan katılımcılar Sağlık Anksiyetesi Ölçeği'nden alınan toplam puanların hesaplanması sonucunda seçilerek yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler gömülü teori yöntemi esas alınarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda“tanıyla kurulan psikososyal konfor alanı: psikoloji öğrencilerinin çok katmanlı deneyimi”,“fırsat eşitsizliği ve tanılama güvencesiyle uzmanlarla teması azaltma”,“kişinin kendine ve deneyimine tanısal mesafe alarak yabancılaşması”,“maruz kalınan asılsız psikopatoloji bilgisinin yol açtığı anlam aşınması”ve“tanılamada psikoloji eğitiminin etik duyarlılık aracılığıyla sorumluluk inşası”olmak üzere toplam 5 kategoriden oluşan gömülü teori oluşmuştur. Oluşan teori alanyazın ve alt kategoriler ışığında tartışılarak açıklanmıştır.
Özet (Çeviri)
Unfortunately, the challenges of accessing reliable information in today's world also extend to the field of psychology. Students of psychology and clinical psychology are trained in reliable knowledge within the discipline and have direct access to information about psychopathology. However, some students may engage in self-diagnosis if they perceive similarities between their own experiences and the psychopathological knowledge they acquire. The present study therefore aims to examine how the process of self-diagnosing psychopathological conditions differs according to the level of psychological expertise among individuals reporting symptoms of health anxiety. Participants were undergraduate psychology or clinical psychology over the age of 18 with experience of self-diagnosing psychopathological conditions. Based on their Health Anxiety Inventory total scores, selected participants were interviewed. The collected data were analysed using a grounded theory approach. The analysis yielded a grounded theory consisting of five categories:“the psychosocial comfort zone established through diagnosis: the multilayered experience of psychology students”,“reducing contact with experts through diagnostic security and inequality of opportunity”,“alienation from the self and experience through diagnostic distance”,“erosion of meaning caused by exposure to inaccurate information about psychopathology”, and“constructing ethical responsibility in diagnosis through psychological education”. The resulting theory was interpreted and discussed in light of the relevant literature and subcategories.
Benzer Tezler
- Psikiyatri rotasyonu alan ve almayan tam zamanlı ve sözleşmeli aile hekimliği asistan hekimlerinde psikiyatrik hastaya yerleşimde öz yeterliliğin değerlendirilmesi
Evaluation of self-efficiency in placement with psychiatric patient in full-time and contracted family medicine assistant who registered and nonregi̇stered with psychiatric rotation
GÖKNUR ERTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK
DR. CEYHUN DİKMEN BATMAZ
- Benlik uyuşmazlıkları ile kendine odaklanma paradoksunun depresyon ve anksiyete üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Examining the effects of self-discrepancies and self-absorption paradox on depression and anxiety
AHMET AKGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF BİLGE
- Psikotik ve borderline hasta gruplarında sanatla psikoterapi sürecinin incelenmesi
A Study art psychotherapy process in psychotic borderline patients groups
NURHAN EREN
- Travmatik olay yaşayan bireylerde görülen travma sonrası stres belirtilerinin sağaltımına yönelik etkililiği sınanmış internet temelli bir müdahale programı geliştirme çalışması
A study to develop an internet-based intervention program with tested effectiveness for the treatment of post-traumatic stress symptoms in individuals who experienced a traumatic event
HASAN ARSLAN
Doktora
Türkçe
2025
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADVİYE ESİN YILMAZ SAMANCI
- İstanbul'un bir ilçesinde postpartum depresyon sıklığı ve ilişkili risk faktörlerinin belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
NEŞE KESKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Halk SağlığıMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLŞAD SAVE