Ebu Sa'd Abdurrahman en-Nîsâburî ve kelam anlayışı
Abū Saʿd ʿAbd al-Raḥmān al-Nīsābūrī and his understanding of kalām
- Tez No: 990294
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEYİTHAN CAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Ahiret, Kelam, Nübüvvet, Uluhiyet, Hereafter, Islamic theology, Divinity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Siirt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada hicri beşinci yüzyılda yaşayan ve Nizâmiyye medreselerinde Mütevellî olarak görev yapmış olan Ebû Sa'd Cemâlüddîn Abdurrahmân b. Me'mûn b. Alî el-Mütevellî en-Nîsâbûrî'nin kelam anlayışı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Müellifin görüşleri tespit edilirken el-Ġunye fî uṣûli'd-dîn adlı kelam eserinden faydalanılmıştır. Çalışmamız giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin konusu, amacı, yöntemi ve kaynakları ele alınmış, Mütevellî'nin ilmi kişiliği ve kelâmcılığına kısaca değinilmiştir. Birinci bölümde Mütevellî'nin hayatı ilmi kişiliği ve düşünce yapısı üzerinde kısaca durulmuştur. İkinci bölümde bilgi konusunda ki görüşlerine, delil ve nazar anlayışına değinilmiştir. Üçüncü bölümde ulûhiyet anlayışı genel olarak sıfatlar, iman, rü'yetullah, insan fiilleri ve ilahiyata dair diğer meseleler vb. başlıklar üzerinden işlenmiştir. Dördüncü bölümde nübüvvet anlayışı irdelenerek kelâmî görüşleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Beşinci bölümde ahiret bahislerine ve bu konuda yapmış olduğu eleştirilere değinilmiştir. Altıncı bölümde imamet ile alakalı bahislerine yer verilmiş halife olacak kişide bulunması gereken özelliklere değinilmiştir. Sonuç bölümünde Mütevellî'nin görüşlerinin genel değerlendirilmesi yapılmış, ulaşılan bulgularla kelâm ilmindeki konumu tespit edilmeye gayret edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aims to present the theological (kalām) thought of Abū Saʿd Jamāl al-Dīn ʿAbd al-Raḥmān b. Maʾmūn b. ʿAlī al-Mutawallī al-Nīsābūrī, who lived in the fifth century AH and served as a mutawallī in the Niẓāmiyya madrasas. In identifying the author's views, his theological work al-Ghunya fī uṣūl al-dīn has been utilized as the primary source. The study consists of an introduction, six chapters, and a conclusion. In the introduction, the subject, aim, method, and sources of the thesis are discussed, and Mutawallī's scholarly personality and role as a theologian are briefly addressed. The first chapter provides a concise account of Mutawallī's life, scholarly character, and intellectual framework. The second chapter examines his views on knowledge, evidence, and the concept of rational inquiry (naẓar). The third chapter deals with his understanding of divinity, addressing issues such as divine attributes, faith, the beatific vision (ruʾyat Allāh), human acts, and other theological matters. The fourth chapter analyzes his conception of prophethood, with the aim of identifying his theological positions on this subject. The fifth chapter focuses on eschatological issues and the criticisms he advanced in this context. The sixth chapter addresses his discussions on the imamate, including the qualifications required of a caliph. In the conclusion, a general evaluation of Mutawallī's views is presented, and an effort is made to determine his position within the discipline of kalām based on the findings of the study.
Benzer Tezler
- Abdurrahmân b. Me'mûn el-Mütevellî en-Nîsâbûrî ve kelâmî görüşleri
Abd al-Rahman ibn Ma'mun al-Mutawalli al-Nîsâbûrî and his theological (kalâm) views
RIDVAN GÖNÜLLÜ
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinPamukkale ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH İBİŞ
- Birbirleriyle münasebetleri ekseninde Asr-ı Saadette Aşere-i Mübeşşere
In the axis of the relations of Ashara-i Mubashara in Asr-i Saadet (Most beloved reign)
İBRAHİM YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
TarihAtatürk Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ALTUN
- Rebîa b. Ebû Abdurrahmân'ın hadis ilmindeki yeri
Rebîa b. Ebû Abdurrahmân's place in the science of hadith
MUHAMMET YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERDAR MURAT GÜRSES
- Ebu'l Ferec İbnu'l-Cevzî'nin Ahkâmu'n Nisâ isimli eseri bağlamında kadının mükellefiyetleri
Obligations of women in the context of Ebu'l Ferec İbnu'l Cevzi's work titled Ahkamu'n Nisa
ADNAN YAYIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinIğdır ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM AKGÜN
- El-Hulâsa fî ma'rifeti'l-hadis özelinde hadis usûlü kavramlarının terimleşme süreci
The terminalization process of hadith procedure concepts in specification of al-Hulâsa fî ma'rifeti'l-hadis
ALİ TAVAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinHarran ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMİN ÇİFTÇİ