Çocuklardaki gelişimsel dil bozukluğu ile annelerdeki aleksitimi, empati ve mental iyi oluş özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between developmental language disorder in children and maternal alexithymia, empathy and mental well-being
- Tez No: 990345
- Danışmanlar: PROF. DR. NURULLAH BOLAT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Gelişimsel dil bozukluğu, aleksitimi, empati, mental iyi oluş, anne-çocuk etkileşimi, Developmental language disorder, alexithymia, empathy, mental well-being, mother-child interaction
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ ve AMAÇ: Gelişimsel Dil Bozukluğu (GDB), altta yatan başka bir neden olmaksızın dili kavrama ya da kullanmada yetersizliklerle seyreden nörogelişimsel bir bozukluktur. Erken çocukluk döneminde dil gelişimi, biyolojik yatkınlıkların yanı sıra bakımverenin duygusal işlevselliği ve etkileşim örüntülerinin belirlediği çevresel koşullardan da etkilenmektedir. Bu çalışma çocuklardaki gelişimsel dil bozukluğu ile annelerdeki aleksitimi, empati ve mental iyi oluş özellikleri arasındaki ilişkileri kapsamlı biçimde incelemeyi amaçlamıştır. YÖNTEM: Araştırmanın örneklemini, 3-6 yaş aralığında 42 GDB tanılı çocuk ve anneleri ile 78 sağlıklı çocuk ve annelerinden oluşan katılımcılar oluşturmuştur. Tüm çocuklar Ankara Gelişim Tarama Envanteri ile değerlendirilmiş; GDB tanılı çocuklara ayrıca Türkçe Erken Dil Gelişim Testi-3 uygulanmıştır. Bermond-Vorst Aleksitimi Ölçeği Kısa Formu, Toronto Empati Ölçeği ve Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği ise tüm anneler tarafından doldurulmuştur. Grup karşılaştırmaları için bağımsız örneklem t testleri, değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için Pearson korelasyon analizi, yordayıcı etkileri değerlendirmek amacıyla ise tekli ve çoklu regresyon analizleri kullanılmıştır. BULGULAR: GDB grubundaki annelerin aleksitimi düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek; empati ve mental iyi oluş düzeyleri ise daha düşük bulunmuştur. Değişkenler arası analizlerde aleksitimi empati ve mental iyi oluşla negatif, empati ise mental iyi oluşla pozitif yönde ilişkili saptanmıştır. Nihai çoklu lojistik regresyon modelinde annenin aleksitimi düzeyi GDB varlığını bağımsız olarak yordarken; erkek cinsiyet, düşük anne eğitim düzeyi ve ailede geç konuşma öyküsü GDB olasılığını artıran diğer değişkenler olarak belirlenmiştir. SONUÇ: Bu çalışma, GDB tanılı çocukların annelerinde aleksitimi düzeyinin daha yüksek; empati ve mental iyi oluş düzeylerinin daha düşük olduğunu göstermektedir. Bulgular, maternal aleksitimi düzeyinin GDB üzerindeki bağımsız yordayıcı etkisini ortaya koymaktadır. Bu durum, klinik değerlendirme ve sağaltım süreçlerinde odağın yalnızca çocuğun dilsel becerileriyle sınırlı tutulmaması gerektiğini; ebeveynin duygusal farkındalık ve ifade kapasitesi gibi psikososyal bileşenlerin de kapsayıcı bir yaklaşımla sürece dahil edilmesinin kritik önem taşıdığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
INTRODUCTION: Developmental Language Disorder (DLD) is a neurodevelopmental disorder characterized by difficulties in understanding and/or using language in the absence of another underlying cause. In early childhood, language development is influenced not only by biological predispositions but also by environmental conditions shaped by the caregiver's emotional functioning and interaction patterns. This study aimed to comprehensively examine the relationships between developmental language disorder in children and maternal alexithymia, empathy and mental well-being. METHOD: The study sample comprised 42 children aged 3-6 years diagnosed with DLD and their mothers, and 78 typically developing children and their mothers. All children were assessed using the Ankara Developmental Screening Inventory, and children with DLD additionally completed the Turkish Early Language Development Test-3. Mothers in both groups completed the Bermond-Vorst Alexithymia Questionnaire–Short Form, the Toronto Empathy Questionnaire and the Warwick-Edinburgh Mental Well-Being Scale. Group comparisons were conducted using independent-samples t tests. Pearson correlation analysis was used to examine associations among variables, and univariable and multivariable regression analyses were performed to evaluate predictive effects. RESULTS: Mothers in the DLD group had significantly higher alexithymia levels and significantly lower empathy and mental well-being levels than those in the control group. Correlational analyses showed that alexithymia was negatively associated with empathy and mental well-being, whereas empathy was positively associated with mental well-being. In the final multivariable logistic regression model, maternal alexithymia independently predicted the presence of DLD; male sex, lower maternal educational level, and a family history of late talking were identified as additional factors associated with increased odds of DLD. CONCLUSION: This study demonstrates that mothers of children diagnosed with DLD exhibit higher levels of alexithymia and lower levels of empathy and mental well-being. The findings further indicate that maternal alexithymia has an independent predictive effect on the presence of DLD. Taken together, these results suggest that clinical assessment and intervention should not be restricted solely to the child's linguistic abilities; rather, psychosocial components—such as the caregiver's emotional awareness and capacity to identify and express emotions—should be incorporated into the process within a comprehensive and inclusive framework.
Benzer Tezler
- Gelişimsel dil ve konuşma bozukluğu olan 2-6 yaş arası çocuklarda ebeveyn tutumlarının incelenmesi
The investigation of parenting attitudes between 2-6 years old children with developmental speech and language disorder
AHMET KARAKUZU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DilbilimDicle ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET TARCAN
- Okul öncesi yaşta beslenme sorunu olan çocuklar, annelerinin tutumları ve psikolojik iyilik halleri
Nutritional problems in preschool age of children, mothers' attitudes and psychological wellness
MERVE ÖZEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN ÖZLEM ERDEDE
UZMAN PINAR ZENGİN AKKUŞ
- Türkçe kazanımında kullanılan fonolojik süreçlerin incelenmesi ve fonolojik bozukluğu olan çocuklardaki süreçlerle karşılaştırılması
Normal phonological processes in Turkish acquisition and their comparison with the processes used by phonologically disordered children
FUNDA ACARLAR
- Yürütücü işlev bağlamında davranışsal ölçüm araçları kullanılan 4-7 yaş arası gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklara yönelik çalışmaların sistematik derlemesi
Systematic review of studies for children with developmental language disorders between the ages of 4-7 years who use behavioral measurement tools in the context of executive function
ELİF ERVA BEKTAŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DilbilimÜsküdar ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MARAL YEŞİLYURT
- Özel öğrenme bozukluğu, özel öğrenme bozukluğu dikkat eksikliği hiperaktivite tanısı almış çocuklarda depresyon ve kaygı düzeylerinin nörogelişimsel, eğitsel, kültürel ve sosyal özellikleri temelinde araştırması
Research of depression and anxiety levels on neurodevelopmental, pedagogical, cultural and social traits basis in children who are diagnosed with specific learning disorder, specific learning disorder and attention deficit, hyperactivity
SUREYA TUĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SENNUR ZAİMOĞLU