Mandibuladaki nörovasküler yapıların varyasyonlarının prevalansının konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile retrospektif olarak endodontik açıdan değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the prevalence of variations in mandibular neurovascular structures using cone beam computed tomography from an endodontic perspective
- Tez No: 990344
- Danışmanlar: PROF. DR. SEMA YILDIRIM
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Endodonti Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endodonti Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu retrospektif çalışma, mandibuladaki nörovasküler oluşumların endodontik cerrahi açısından taşıdığı riskleri daha iyi ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı arşivinde kayıtlı, belirlenen dahil etme kriterlerine uygun toplam 395 hastaya ait konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntüsü incelenmiştir. Görüntüler Scanora® 3Dx (Soredex, Tuusula, Finlandiya) cihazı ile elde edilmiş ve OnDemand 3D™ (Cybermed, California, ABD) yazılımı kullanılarak aksiyal, sagittal ve kuronal düzlemlerde incelenmiştir. Çalışmada, medial lingual foramen (MLF), lateral lingual foramen (LLF), aksesuar bukkal foramen (ABF), anterior loop (AL) ve bifid mandibular kanal (BMK) varyasyonlarının prevalansı, ayrıca incelenen aksesuar foramenlerin kök apeksine olan dikey mesafeleri, kanal uzunlukları, çapları ve mandibulaya giriş açıları değerlendirilmiştir. Foramenlerin mandibular veya insiziv kanal ile bağlantı durumları (cLLF ve cABF) ayrı gruplar halinde analiz edilmiştir. Veriler, Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk, Bağımsız Örneklem T-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Pearson Ki-Kare testleri kullanılarak analiz edilmiş ve istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, hastaların %97,9'unda MLF, %68,9'unda LLF ve %40,5'inde ABF tespit edilmiştir. Mandibular/insiziv kanal ile radyolojik bağlantısı bulunan varyasyonlar incelendiğinde; bağlantılı lateral lingual foramen (cLLF) %21,5, bağlantılı aksesuar bukkal foramen (cABF) %12,4 oranında görülmüştür. AL %31,6, BMK ise %18,2 oranında saptanmıştır. Bağlantı görülen foramenlerin ortalama çap ve kanal uzunluklarının, bağlantı görülmeyenlere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Özellikle cABF grubunun kök apeksine ortalama mesafesi 2,92 mm olarak ölçülmüş ve bu grubun %19,6'sının apeks hizasında veya daha kuronalde yer aldığı belirlenmiştir. Bu bulgular doğrultusunda, mandibuladaki nörovasküler varyasyonların yüksek prevalansı ve kök apeksleri ile yakın komşulukları göz önüne alındığında; endodontik cerrahi ve implant uygulamaları öncesinde nörovasküler komplikasyon riskini en aza indirmek amacıyla KIBT ile detaylı preoperatif değerlendirme yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This retrospective study was conducted to better reveal the risks posed by mandibular neurovascular structures in terms of endodontic surgery. In the study, cone beam computed tomography (CBCT) images of 395 patients that met the predetermined inclusion criteria were retrieved from the archive of the Department of Oral and Maxillofacial Radiology, Istanbul University Faculty of Dentistry. The images were obtained using a Scanora® 3Dx (Soredex, Tuusula, Finland) device and evaluated in axial, sagittal, and coronal planes using OnDemand 3D™ (Cybermed, California, USA) software. In the study, the prevalence of medial lingual foramen (MLF), lateral lingual foramen (LLF), accessory buccal foramen (ABF), anterior loop (AL), and bifid mandibular canal (BMK) variations were evaluated. Additionally, the examined accessory foramina were evaluated regarding their vertical distances to the root apex, canal lengths, diameters, and entry angles to the mandible. The presence of radiographic continuity between the foramina and the mandibular or incisive canal (cLLF and cABF) was analyzed as a separate variable. Data were analyzed using Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk, Independent Samples T-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), and Pearson Chi-Square tests, and the statistical significance level was determined as p<0.05. According to the results obtained, MLF was detected in 97.9%, LLF in 68.9%, and ABF in 40.5% of the patients. When variations with radiological continuity to the mandibular/incisive canal were examined, lateral lingual foramen with continuity (cLLF) was observed at a rate of 21.5%, and accessory buccal foramen with continuity (cABF) at 12.4%. AL was detected at a rate of 31.6%, and bifid mandibular canal at 18.2%. The average diameter and canal lengths of the foramina with continuity were found to be statistically significantly higher than those without continuity (p<0.05). Specifically, the average distance of the cABF group to the root apex was measured as 2.92 mm, and it was determined that 19.6% of this group was located at or coronal to the apex level. In line with these findings, considering the high prevalence of mandibular neurovascular variations and their close proximity to root apices, detailed preoperative evaluation with CBCT is recommended to minimize the risk of neurovascular complications before endodontic surgery and implant applications.
Benzer Tezler
- Anterior mandibuladaki nörovasküler yapıların konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the nerovascular structures in the anterior region of the mandible with cone beam computed tomography
SEDA ÖZER
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2017
Diş HekimliğiGaziantep ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EDA DİDEM YALÇIN
- İmmediyat implantasyon için posterior mandibulanın konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) ile değerlendirilmesi
Evaluation of the posterior mandible with cone beamcomputed tomography (CBCT) for immediate implantation
SERDAR ŞABAN ACAR
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2023
Diş HekimliğiZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR GÜLŞEN
- İskeletsel sınıf II maloklüzyonlu hastalarda kullanılan aktivatör apareyinin kas aktivitesine olan etkilerinin emg ile incelenmesi
The use of emg for the investigation of the effects of activator appliance on muscle activity of individuals with skeletal class II malocclusion
AHMET ERTAN SOĞANCI
Doktora
Türkçe
2007
Diş HekimliğiSelçuk ÜniversitesiOrtodonti Ana Bilim Dalı
PROF.DR. YAŞAR BEDİİ GÖYENÇ
- Mandibulanın nörovasküler demet içermesi muhtemel anatomik varyasyonlarının konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile incelenmesi
Utilization of cone beam computed tomography to investigate anatomical variations of the mandible that may contain neurovascular bundles
MENDUH SERCAN KAYA
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2025
Diş HekimliğiDicle ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ KATI
DOÇ. DR. MEHMET EMİN DOĞAN
- Mental foramen ve mental arterin ultrasonografik değerlendirilmesi
Ultrasonographic evaluation of mental foramen and mental artery
ASLIHAN ARTAŞ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2020
Diş HekimliğiGaziantep ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDA DİDEM YALÇIN