Porfiri tanılı hastaların yaşam kalitesi ve başa çıkma tutumlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 990350
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLBÜZ SEZGİN, DR. ÖĞR. ÜYESİ HİDAYET ECE ÇELİK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Maltepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Porfiri tanılı bireylerin ataklar sırasında yaşam kalitelerinin olumsuz yönde etkilendiği bilinmektedir. Ataklar arası dönemde porfiri tanılı bireylerin yaşam kalitelerinin ve başa çıkma tutumlarının ne yönde etkilendiğine dair bilgimiz kısıtlıdır. Bu çalışmanın amacı atak halinde olmayan porfiri tanılı bireylerin yaşam kalitesi ve başa çıkma tutumlarının sağlıklı kontrollere göre ne oranda farklılık gösterdiğinin araştırılmasıdır. Yöntem: Çalışmamıza atak halinde olmayan 32 porfiri tanılı birey, 40 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Yaşam kalitesi Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu (WHOQOL-Bref) ile, başa çıkma tutumları ise Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği (COPE) ile değerlendirilmiştir. Porfiri tanılı bireyler ve sağlıklı kontroller arasında ölçek puanlarının karşılaştırılmasında Mann Whitney-U testi kullanılmıştır. Klinik özeller ile WHOQOL-Bref ve COPE alt ölçek puanlarının; WHOQOL-Bref ve COPE alt ölçek puanlarının ilişkisinin değerlendirilmesinde Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Başa çıkma tutumlarının yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin incelenmesinde çoklu linear regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmamızda porfiri tanılı bireyler ve kontrol grubu arasında yaşam kalitesi açısından anlamlı fark görülmemiştir. Porfirili bireylerin sağlıklı kontrollere kıyasla 'şakaya vurma' başa çıkma tutumunu daha az kullandığı gözlemlenmiştir. Porfirili bireylerde hastalığın süresi ile WHOQOL-Bref çevre alt ölçek puanı arasında pozitif yönlü ilişki saptanmıştır. Porfiri tanılı bireylerde eğitim düzeyi ile COPE 'yararlı sosyal destek kullanımı' ve 'geri durma' tutumu arasında pozitif yönde, hastalık başlangıç yaşı ile 'yararlı sosyal destek kullanımı' arasında pozitif yönde; hastane yatış sayısı ile COPE 'inkar' tutumu arasında negatif yönde; yıllık atak sayısı ile 'zihinsel olarak boş verme', 'davranışsal olarak boş verme', 'madde kullanımı', 'kabullenme', 'diğer meşguliyetleri bastırma' ve 'işlevsel olmayan başa çıkma' tutumları arasında negatif yönde ilişki saptanmıştır. Ayrıca 'yararlı sosyal destek kullanımı' ile WHOQOL-Bref fiziksel sağlık ve psikolojik sağlık alt ölçekleri arasında pozitif yönde ilişki olduğu gözlemlenmiştir. Regresyon analizi sonrası başa çıkma tutumlarının yaşam kalitesi üzerine etkisinin olmadığı görülmüştür. Sonuç: Atakta olmayan porfiri tanılı bireylerin yaşam kalitesi sağlıklı kontrollerden farklılık göstermemekle birlikte porfiri tanılı bireylerin başa çıkma biçimlerinden 'şakaya vurma' tutumunu daha az kullandığı gözlenmiştir. Sosyodemografik ve klinik özelliklerle yaşam kalitesi ve başa çıkma tutumları arasında ilişki saptanmıştır. Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için büyük örneklemli, uzunlamasına çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Aim: It is known that the quality of life of individuals diagnosed with porphyria is negatively affected during acute attacks. However, our knowledge about how the quality of life and coping attitudes of individuals with porphyria are affected during the interictal periods is limited. The aim of this study is to investigate the extent to which the quality of life and coping attitudes of individuals with porphyria in remission differ from those of healthy controls. Method: The study included 32 individuals diagnosed with porphyria in remission and 40 healthy controls. Quality of life was assessed using the World Health Organization Quality of Life Scale Short Form (WHOQOL-Bref), and coping strategies were evaluated using the Coping Orientation to Problems Experienced Scale (COPE). The Mann-Whitney U test was used to compare scale scores between individuals with porphyria and healthy controls. Spearman correlation analysis was used to assess the relationship between clinical variables and WHOQOL-Bref and COPE subscale scores. Multiple linear regression analysis was conducted to examine the impact of coping attitudes on the WHOQOL-Bref. Results: In our study, there was no significant difference in terms of quality of life between individuals with porphyria and the control group. Individuals with porphyria were observed to use the coping strategy of“humor”less than healthy controls. A positive correlation was found between the duration of the disease and the WHOQOL-Bref environmental subscale score in individuals with porphyria. In individuals with porphyria, education level was positively correlated with COPE“beneficial social support utilization”and“avoidance”attitudes; age of onset of the disease was positively correlated with“beneficial social support utilization.”Hospitalization frequency was negatively correlated with COPE“denial”attitude, and the annual attack number was negatively correlated with“mental disengagement,”“behavioral disengagement,”“substance use,”“acceptance,”“venting of emotions,”and“dysfunctional coping”attitudes. Additionally, a positive relationship was observed between WHOQOL-Bref“beneficial social support utilization”and“physical health”and“psychological health”. There was no significant impact of coping skills on quality of life. Conclusions: The quality of life of individuals with porphyria in remission did not differ from healthy controls, but individuals with porphyria used the coping strategy of“humor”less frequently. Correlations were observed between sociodemographic and clinical characteristics and quality of life and coping attitudes. Larger longitudinal studies are needed for a better understanding of the subject.
Benzer Tezler
- Akut atak ile başvuran ailevi akdeniz ateşi tanılı hastalarda akut hepatik porfiri sıklığının araştırılması
İnvestigation of the frequency of acute hepatic porphyria in patients diagnosed with familial mediterranean fever presenti̇ng with an acute attack
GULUSTAN MUSAYEVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TANYEL ZÜBARİOĞLU
- Akut hepatik porfiri hastalarında beslenme durumu ile klinik semptomlar arasındaki ilişki
The relationship between nutritional status and clinical symptoms in patients with acute hepatic porphyria
HATİCE NUR AVCIOĞLU ÇOBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ASLI BARLA DEMİRKOZ
- Tepeoba-Havran (Balıkesir) porfiri Cu-Mo sahasının jeolojisi, cevher mineralojisi ve yüzey jeokimyasının incelenmesi
Investigation of geology, ore mineralogy and surface geochemistry of porphyry Cu-Mo deposit in Tepeoba-Havran (Balikesir)
AYŞE KÜBRA AKAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KUMRAL
- The origin and alteration model of Afyon-Sandikli (AS) porphyry copper deposit
Afyon-Sandıklı (AS) porfiri bakır yatağının alterasyon modeli ve kökeni
ŞAFAK UTKU SÖNMEZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Jeoloji MühendisliğiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKAY KUŞCU