Arap dilinde hemze ve nûn ile başlayan edatların Arap dili açısından incelenmesi
A study of particles beginning with hamza and nûn in the Arabic language
- Tez No: 990371
- Danışmanlar: PROF. DR. YUSUF DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Belagati, Edat, Hemze ve Nûn, İnne, Enne, Arabic Language and Rhetoric, Particle, Hamza and Nûn, inna, anna
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Arapçada hemze ve nûn ile başlayan edatların kullanımı yaygın olup birçok işlevi içerisinde barındırmaktadır. Bu tür edatların kullanım alanlarının yaygın olması nedeniyle içinde bulunduğu cümlenin yapısında hangi tür işleve sahip olduğu meselesi çoğu zaman bu edatın tanımlanmasını zorlaştırabilmektedir. Hemze ve nûn ile başlayan edatlar, hazfolması, te'kîd etme işlevine sahip olması, şart manası taşıması, zâid olması, nefiy anlamında kullanılması, tefsir edatı görevini üstlenmesi gibi birçok özellikleri bünyesinde barındırmaktadır. Hemze ve nûn ile başlayan edatların cümle içerisindeki görevleri, çoğunlukla karışıklığa yol açan durumları ortaya çıkarmaktır. Nitekim bu edatların kullanımlarının başında te'kîd gelmekte ancak bazen bir fiili isimleştirmek için kullanılan mastar, kapalı bir ifadeyi açıklamak için tefsir, bir cümleyi olumsuzlaştırmak için nefiy, bazen de şart görevinde Arapçada yerini almıştır. Tezimizin giriş bölümünde tezin konusu, amacı, yöntemi, kullanılan kaynaklar ve Arapçadaki ve Türkçedeki kelime türleri genel bir çerçeve olarak ele alınmış olup iki dil arasında karşılaştırma yapılmıştır. Birinci bölümde Arapçadaki ve Türkçedeki kelime türleri ve edatların genel çerçevesi çizilmiştir. Arapçadaki edatlar, türüne göre bir tasnif yapılmış, bu edatların hazfedilmesi, zâid olarak kullanılması ve tekrarı gibi çeşitli olgular üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, asıl konumuzu oluşturan hemze ve nûn ile başlayan edatlar incelenmiştir. Bunlar arasında hurûf-ı müşebbehe bi'l-fiile dahil olan inne, enne ve bunların tahfifî, hemzelerinin hangi hareke üzere okunması gerektiğinin şartları; şart edatlarından in; mastar edatı en; tefsir edatı en; nefiy edatı in; zâid edatlardan in ve en, ayrıntılı olarak ele alınmış, ayrıca bu tür yapıdaki edatların belirlenmesindeki problemlerin neler olduğu ve bunlara çözüm önerileri ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
The use particles beginning with hamza and Nûn in Arabic is widespread encompasses numerous functions. The frequent usage of these types of particles and their various areas of application often complicate the identification of their specific function within a sentence's structure. Particles starting with hamza and nûn may be omitted, possess the function of emphasis (tawkid), carry a conditional meaning, be considered redundant (zâid), serve a negation purpose, or function as interpretive (tafsir), particles. These diverse characteristics are inherent in their nature. The primary reason fort he confusion surrounding the roles of hamza and nûn initial particles within a sentence lies in their overlapping functions. Although their usage may at times be redundant, they can also servet o emphasize a verb, clarify a statement, or for a verbal noun, In certain contexts, they negate a sentence or act as a conditional particle. With all these interpretive and emphasizing functions, such particles have found a distinc place in Arabic. In the first chapter of our thesis, word types in Arabic and Turkish are addressed and a general framework for particles has been drawn. A classification of Arabic particles according to their types has been made, and various phenomena such as the omission of these particles, their use as redundant (zâid), and their repetition have been discussed. In the second chapter, however, our main topic—particles beginning with the letters hamza and nūn—has been examined. Among these are ḥurūf al-mushabbaha bi'l-fiʿl, including inna, anna, and their light forms (takhfīf), the conditions under which their hamzas should be read with specific vowels; the conditional particle in, the infinitive particle an, the explanatory particle an, the redundant negation particle in, and laysa. Redundant particles in and an have been discussed in detail, and problems in identifying such particles in sentence structures as well as proposed solutions have been presented.
Benzer Tezler
- Arap dilinde ekler -yapım, çekim ve şekil ekleri-
Suffixes in the Arabic language -derivational, inflectional and symbolic suffixes-
EMİNE MERVE AYTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DilbilimÇukurova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSA ALP
- Arap dilinde Elif ve Hemze
Alif and Hamza in Arabic language
MUHAMMADUL AWAL ABDUL WAHAB
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinÇukurova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSA ALP
- Arap dilinde harfler
Arabic language letters
FETİ ULUGÖL
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Doğu Dilleri ve EdebiyatıYüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. ŞİRİN ÇIKAR
- Kur'ân'da istifhâm üslûbu: Kehf ve Meryem sûreleri örneğinde
The interrogative style in the Qur'an:A study on the examples from sūrat al-Kahf and sūrat Maryam
TUĞBA BAYRAKÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DilbilimErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ŞEN
- Arap dilinde edatların tür ve işlevleri
Types and functions of prepositions in Arabic language
MUHAMMED EMİN YILDIRIM