Otizmli çocuklarda ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin değerlendirilmesi ve ebeveyn ağız sağlığı okuryazarlığı ile ilişkilendirilmesi
Evaluation of oral health–related quality of life in children with autism spectrum disorder and its association with parental oral health literacy
- Tez No: 990439
- Danışmanlar: PROF. DR. FATİH ÖZNURHAN
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Otizm spektrum bozukluğu, Çocuk diş hekimliği, Autism spectrum disorder, Pediatric dentistry
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Diş Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocukların ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesini (ASBYK) değerlendirmek ve ebeveyn ağız sağlığı okuryazarlığı (ASOY) ile olan ilişkisini incelemektir. Çalışmaya OSB tanısı almış çocuklar ile tipik gelişim gösteren kontrol grubu dâhil edilmiş; veriler sosyodemografik form, TOHLAT-P ve POQL ölçekleri kullanılarak toplanmıştır. POQL toplam puanlarının artmasının, ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin kötüleştiğini gösterdiği dikkate alındığında, OSB grubundaki çocukların POQL toplam puanlarının kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu ve buna bağlı olarak ağız sağlığına bağlı yaşam kalitelerinin daha kötü olduğu saptanmıştır. Kontrol grubunda ebeveyn ağız sağlığı okuryazarlığı ile POQL toplam puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken, OSB grubunda ebeveyn ağız sağlığı okuryazarlığı arttıkça POQL toplam puanlarının anlamlı düzeyde azaldığı ve buna bağlı olarak çocukların ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin iyileştiği belirlenmiştir. Regresyon analizleri, ebeveyn ağız sağlığı okuryazarlığının OSB grubunda ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi puanlarının istatistiksel olarak anlamlı bir yordayıcısı olduğunu göstermiştir. Ayrıca OSB'li çocuklarda ağız bakımına ilişkin davranışların yetersiz olduğu ve ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesinin özellikle sosyal ve duygusal boyutlarda olumsuz etkilendiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, ebeveyn ağız sağlığı okuryazarlığı ile OSB'li çocukların ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu ve bu bulguların gelecekte yapılacak koruyucu ve eğitsel müdahale çalışmalarına temel oluşturabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to evaluate the oral health–related quality of life (OHRQoL) of children with autism spectrum disorder (ASD) and to examine its relationship with parental oral health literacy (OHL). The study included children diagnosed with ASD and a control group of typically developing children. Data were collected using a sociodemographic questionnaire, the TOHLAT-P, and the Pediatric Oral Quality of Life (POQL) scale. Considering that higher POQL total scores indicate poorer oral health–related quality of life, the results showed that children in the ASD group had significantly higher POQL total scores than those in the control group, indicating poorer OHRQoL. While no significant relationship was found between parental oral health literacy and POQL total scores in the control group, a significant negative association was observed in the ASD group, indicating that higher parental oral health literacy was associated with lower POQL total scores and, consequently, better oral health–related quality of life in children. Regression analyses demonstrated that parental oral health literacy was a statistically significant predictor of oral health–related quality of life scores in the ASD group. In addition, children with ASD exhibited insufficient oral hygiene–related behaviors, and their oral health–related quality of life was particularly negatively affected in the social and emotional domains. In conclusion, a significant relationship was identified between parental oral health literacy and oral health–related quality of life in children with ASD, and these findings may provide a basis for future preventive and educational intervention studies.
Benzer Tezler
- Okul çağındaki otizmli çocuklarda ağız-diş sağlığı durumu ve uygulamalarının incelenmesi
The study of the oral and dental healht condition and the implementations on the scholl age autistic children
GİZEM TUĞÇE AĞDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk SağlığıNecmettin Erbakan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ HİSAR
- Otizmli çocuklarda ağız sağlığı durumunun belirlenmesi ve 3 boyutlu diş fırçalarının etkinliğinin değerlendirilmesi
Determination of oral health status in children with autism and evaluating the efficiency of 3-headed toothbrush
SEDA ÖNOL
Doktora
Türkçe
2017
Diş HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜHAL KIRZIOĞLU
- Otizmli çocuklarda oral hijyenin sağlanmasında görsel pedagojinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of visual pedagogy in providing oral hygiene in children with autism
MERVE YAMANER
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2026
Diş HekimliğiSelçuk ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜŞRA DİNÇ
DOÇ. DR. MUSTAFA ESAD TEZCAN
- Otizmli çocuklara verilen akran video ve 3 boyutlu çene video modelleme eğitimlerinin ağız diş sağlığı ve diş fırçalama becerilerine etkisinin incelenmesi
The effect of peer video modeling and 3D jaw video modeling training on oral health and toothbrushing skills in children with autism
MÜZEYYEN BESTE ŞERMET
Doktora
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıBursa Uludağ ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURCAN ÖZYAZICIOĞLU
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocukların ortak dikkat becerilerinin göz izleme yöntemiyle değerlendirilmesi
Evalution of joint attention abilities in children with attention deficit hyperactivity disorder with an eye tracking technique
RAHİME DUYGU TEMELTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİRİM GÜNAY KILIÇ