Tevfîk el-Hakîm ile Samuel Beckett'in tiyatro eserlerindeki absürt unsurların karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparative analysis of absurd elements in the theatres of Tawfiq al-Hakim and Samuel Beckett
- Tez No: 990706
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM ŞABAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Karşılaştırmalı Edebiyat, İngiliz Dili ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature, Comparative Literature, English Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, absürt tiyatro türünün öncülerinden biri olan Samuel Beckett ile Arap edebiyatında bu türde eserler veren Tevfîk el-Hakîm'in tiyatro oyunlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çok farklı coğrafyalarda ve farklı sosyal ortamlarda yaşayan iki yazarın absürt tiyatro türünde yazdıkları oyunlar ele alınmış ve bu oyunlar arasında benzerlikler ve farklılıklar var mıdır, varsa hangi açılardan birbirlerine benzemekte ya da farklılık göstermektedir gibi sorulara cevap aranmıştır. Çalışma kapsamında her iki yazarın absürt tiyatro özellikleri taşıyan ikişer oyunu seçilerek bu oyunlar, olay örgüsü, karakter, zaman ve mekan, yabancılaşma, dış dünyadan soyutlanma, tekrar eden hayat, iletişimsizlik ve insan hayatının anlamsızlığı açılarından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Yapılan literatür taraması sonucunda hem Samuel Beckett'in hem de Tevfîk el-Hakîm'in eserleri ile ilgili ayrı ayrı incelemelerin olduğu görülmüş ancak bu oyunlarda bulunan absürt özellikleri karşılaştırmalı olarak kapsamlı bir şekilde inceleyen bir çalışmaya rastlanamamıştır. Bu nedenle çalışmamız, Batı'da ortaya çıkan absürt tiyatro türünün el-Hakim'in eserlerinde nasıl yankı bulduğunu ortaya koyması açısından önem arz etmektedir. Nitel araştırma yöntemleriyle hazırlanan bu tezde, veriler belgesel tarama yöntemiyle elde edilerek incelenmiş, tümevarım yaklaşımıyla analiz edilmiştir. Elde edilen veriler ışığında, incelenen oyunların benzer özellikler taşıdığı, bununla birlikte aralarında bazı farklılıkların da olduğu sonucuna varılmıştır. Oyunlar arasındaki en açık farkın insan hayatının anlamsızlığı konusunda olduğu anlaşılmıştır. Şöyle ki, oyunların yazıldığı dönemde yaşayan Batı'daki yazarların aksine el-Hakîm, insan hayatının bir anlamı olduğunu düşünmektedir. Bu durum Tevfîk el-Hakîm'in Batı'da ortaya çıkan absürt tiyatro türünden etkilenerek absürt özellikler taşıyan oyunlar yazdığını ancak bu oyunlara kendi yorumunu, inancını ve hayat görüşünü ekleyerek özgün eserler ortaya koyduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to comparatively examine the plays of Samuel Beckett, one of the pioneers of the genre of absurd theatre, and Tawfiq al-Hakîm, who produced works in this genre in Arabic literature. For this purpose, the plays, written in the genre of absurd theatre, by two writers who lived in very different geographies and different social environments were examined and answers were sought to questions such as whether there are similarities and differences in these plays, and if so, in what aspects they are similar or different from each other. Within the scope of the study, two plays by each authors with the characteristics of absurd theatre were selected and these plays were comparatively examined in terms of plot, character, time and place, alienation, isolation from the outside world, repetitive life, lack of communication and the meaninglessness of human life. As a result of the literature review, it was seen that there are independent studies on the works of both Samuel Beckett and Tawfiq al-Hakim, but no study has been found that comprehensively examines the absurd features found in these plays in a comparative manner. Our study is important in terms of revealing how the absurd theatre genre that emerged in the West appears in al-Hakim's works. In this dissertation applied qualitative research methods, the data were acquired with the documentary scanning method and analyzed with the inductive approach. In the light of the data acquired, it is concluded that the plays in question have similar characteristics, but there are also some differences between them. It has been understood that the clearest difference between the plays is about the meaninglessness of life. In contrast to the Western playwrights, al-Hakim thinks that human life has a meaning. The findings indicate that Tawfiq al-Hakim was influenced by the genre of absurd theatre that emerged in the West and wrote plays with absurd features, but he created original works by adding his own interpretation, belief and view of life to these plays.
Benzer Tezler
- Tevfik El-Hakîm'in Doğulu Bir Serçe romanı ile Peyami Safa'nın Fatih Harbiye romanının analitik karşılaştırılması
An analytical comparison of Tawfiq al-Hakim's novel a Sparrow From the East and Peyami Safa's novel Fatih-Harbiye
HULİSİ ALPTEKİN
Doktora
Türkçe
2026
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KAZIM ÜRÜN
- Tevfîk el-Hakîm'in Meclisu'l- 'Adl adlı tiyatro seçkisindeki oyunların teknik ve tematik açıdan incelenmesi
A technical and thematic analysis of the plays in Tevfîk el-Hakim's theater selection called Meclisu'l-'Adl
ŞEYMANUR BAĞRIYANIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiArap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAİT UYLAŞ
- Teknik ve tematik açıdan Tevfîk el-Hakîm'in öykücülüğü
Techni̇cal and thematic analysis of tevfîk el-hakîm's short story
CENGİZ ÇALIKKILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DilbilimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MÜCAHİT KÜÇÜKSARI
- Edebiyat ve tarih perspektifinde Tevfîk el-Hakîm'in 'Avdetü'l-Va'y ve Vesâik fî Tarîki 'Avdeti'l-Va'y eserlerinin incelenmesi
An examination of Tevfik el-Hakim's works 'Avdetu'l-Va'y and Vesaik fî Tariki 'Avdeti'l-Va'y from a literary and historical perspective.
TUNCAY YILDIZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihBayburt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM ÜNALAN
- Modern Arap edebiyatında iktidar ve tereddüt problemi: Tevfik el-Hakîm'in es-Sultânü'l-Hâʾir adlı tiyatro eseri üzerine bir inceleme
Power and the problem of hesitation in modern Arabic literature: A study on Tawfiq al-Hakim's play as-Sultan al-Ha'ir
İHSAN SELÇUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DilbilimBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAMİ İBRAHİM MAHMUT