Tevfîk el-Hakîm'in Meclisu'l- 'Adl adlı tiyatro seçkisindeki oyunların teknik ve tematik açıdan incelenmesi
A technical and thematic analysis of the plays in Tevfîk el-Hakim's theater selection called Meclisu'l-'Adl
- Tez No: 990813
- Danışmanlar: PROF. DR. SAİT UYLAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mısır'da tiyatro sanatı, 19. yüzyılın sonlarında Batı etkisiyle gelişmeye başlamıştır. Fransız ve İtalyan tiyatrolarından ilham alan ilk oyunlar genellikle tercümelere dayanırken, zamanla yerli yazarlar da özgün eserler üretmeye başlamıştır. Bu süreçte tiyatro, toplumsal meseleleri ele alan, halkı eğiten ve düşündüren bir sanat dalı haline gelmiştir. Mısır tiyatrosunun en önemli figürlerinden biri olan Tevfîk el-Hakîm, 20. yüzyılda bu sanatın hem entelektüel hem de estetik açıdan gelişmesinde büyük rol oynamıştır. Modern Arap tiyatrosunun kurucularından sayılan el-Hakîm, Batı tiyatrosunun biçimsel yapısını Arap kültürüyle harmanlamış ve eserlerinde felsefi, sosyal ve politik temalara yer vermiştir. Tevfîk el-Hakîm'in Meclisu'l- 'Adl (Adalet Meclisi) adlı oyunu, onun tiyatroyu yalnızca bir eğlence aracı olarak değil, aynı zamanda toplumsal eleştiri ve düşünsel sorgulama platformu olarak gördüğünü açıkça ortaya koyar. Bu eser, adalet kavramını sorgularken dönemin bürokratik yapısını hicveder; böylece Tevfîk el-Hakîm'in tiyatro yoluyla toplumun aksayan yönlerine ayna tutma amacını yansıtır. Yazar, alegorik anlatım ve sembollerle zenginleştirdiği bu oyun sayesinde izleyiciyi hem düşündürür hem de eleştirel bir bakış açısına davet eder. Meclisu'l- 'Adl (Adalet Meclisi) adlı oyun, onun felsefi ve toplumsal kaygıları harmanlayan tiyatro anlayışının somut bir örneğidir. Çalışmamız, ilki giriş bölümü olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın amacı, konusu, yöntemi ve son olarak araştırma ile ilgili kaynaklara yer verilmiştir. Birinci bölümde, bir Arap İslam ülkesi olan Mısır'ın siyasi, sosyal ve kültürel durumundan bahsedilmiş ve bu konulara ek olarak genelde tiyatro, özelde ise Arap edebiyatında tiyatro kavramları üzerinde durulmuştur. Çalışmamızın ikinci bölümünde Tevfîk el-Hakîm'in hayatı, edebî kişiliği ve eserlerinden bahsedilmiş ve bu konular detaylı bir şekilde incelenmiştir. Son bölümde ise Tevfîk el-Hakîm'in Meclisu'l-'Adl (Adalet Meclisi) adlı eserinin incelemesine yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
Theatrical art in Egypt began to develop in the late 19th century under Western influence. While the first plays, inspired by French and Italian theater, were generally based on translations, over time, local writers also began to produce original works. During this process, theater evolved into an art form that addressed social issues, educated the public, and provoked thought. Tawfiq al-Hakîm, one of the most important figures in Egyptian theater, played a major role in the development of this art form from both intellectual and aesthetic perspectives in the 20th century. Considered one of the founders of modern Arab theater, al-Hakîm blended the formal structure of Western theater with Arab culture and included philosophical, social, and political themes in his works. Tawfiq al-Hakîm's play Majlis al-Adl (The Assembly of Justice) clearly demonstrates that he viewed theater not only as a means of entertainment but also as a platform for social criticism and intellectual inquiry. This work questions the concept of justice and satirizes the bureaucratic structure of the period; Thus, it reflects al-Hakîm's aim to mirror the flaws in society through theater. Through this play, enriched with allegorical narratives and symbols, the author both provokes thought and invites the audience to a critical perspective. The play, Majlis al-'Adl (The Assembly of Justice), is a concrete example of his theatrical approach that blends philosophical and social concerns. Our study consists of three main sections, the first of which is the introduction. The introduction includes the purpose, subject, method, and sources related to the research. The first section discusses the political, social, and cultural situation of Egypt, an Arab Islamic country, and in addition to these topics, focuses on theater in general and theater in Arabic literature in particular. The second section of our study examines the life, literary personality, and works of Tawfiq al-Hakîm, and examines these topics in detail. The final section includes an analysis of al-Hakîm's Majlis al-'Adl (The Assembly of Justice).
Benzer Tezler
- Demokrasi tarihi açısından 1912 Mebusan Meclisi ve faaliyetleri
Başlık çevirisi yok
KENAN OLGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Türk İnkılap Tarihiİstanbul ÜniversitesiTürkiye Cumhuriyeti Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SARAY
- Osmanlı Devrinde Yemen'de mahalli idare (1266-1337 / 1850-1918)
Başlık çevirisi yok
ABDULKERİM AL-OZAİR
Doktora
Türkçe
2000
TarihMarmara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HULUSİ YAVUZ
- Tevfîk el-Hakîm'in“Er'Ribât'ul-Mukaddes”adlı romanı'nın incelenmesi
The analysis of Tafwiq al-Hakim's novel, er Ribat ul Mukaddes
MENEKŞE SÜNBÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Doğu Dilleri ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİM ÖZNURHAN
- Tevfîk el-Hakîm'in Yevmiyyâtu Nâibin fi'l Eryâf adlı romanının teknik ve tematik yönden incelenmesi
Technical and thematic review of Tevfîk el-Hakîm's novel called Yevmiyyâtu Nâibin fi'l Eryâf
HÜSEYİN DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Doğu Dilleri ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜKSEL ÇELİK