Zayıf hadislerin fezâil konularında kullanımı (Buhârî'nin el-Edebü'l-müfred'i örneği)
The use of weak hadiths in virtue topics (The example of Bukhari's Al-Adab Al-Mufrad)
- Tez No: 990708
- Danışmanlar: PROF. BEKİR KUZUDİŞLİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hadis ilmi, rivâyetlerin sıhhat derecelerini tespit etmek ve buna uygun metodolojik ilkeler geliştirmek amacıyla 2./8. asırdan itibaren sistematik bir yapıya kavuşmuştur. Bu süreçte, zayıf hadislerin rivâyeti ve bu tür rivâyetlerle amel edilmesi, hadis âlimlerinin titizlikle ele aldığı temel meselelerden biri olmuştur. 2./8. asrın başlarından itibaren, terğîb ve terhîb konularında zayıf hadislerin kullanımına yönelik olarak benimsenen müsâmahakâr yaklaşımlar, bu rivâyetlerin teorik ve pratik boyutlarıyla ele alınmasını gerekli kılmıştır. Zayıf hadislerle ilgili metodolojik yaklaşımların incelenmesi, yalnızca hadis âlimlerinin târihsel süreçte izledikleri metotları anlamayı sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda modern dönemde bu mesele etrafında oluşan tartışmalara da bir zemin sunmaktadır. Bu çalışma, Buhârî'nin (v. 256/869) el-Edebü'l-müfred adlı eserinde yer alan zayıf hadislerin kullanımına yönelik gerekçe ve yöntemlerin incelenmesini konu edinmektedir. Sahîh adlı eserinde uyguladığı titiz hadis kriterleriyle tanınan Buhârî'nin, ahlâk ve terğîb-terhîb odaklı el-Edebü'l-müfred'de zayıf hadisleri hangi amaçlarla kullandığı ve bu tercihlerinin arkasındaki metodolojik gerekçeler detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Çalışma, Buhârî'nin zayıf hadislerle amel edilmesini mutlak olarak reddettiği yönündeki yaygın görüşü yeniden değerlendirme imkânı sunarken, el-Edebü'l-müfred'deki yaklaşımlar, hem Buhârî'nin hadis metodolojisinin daha geniş bir çerçevede anlaşılmasına hem de erken dönem İslâm ilim geleneğinde zayıf hadislerin kullanımına dair yaklaşımların daha kapsamlı bir şekilde incelenmesine önemli bir katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The science of hadith developed into a systematic discipline starting from the 2nd/8th century to determine the reliability of transmitted narrations and to establish corresponding methodological principles. In this context, the narration of weak hadiths and acting upon them emerged as one of the fundamental issues meticulously addressed by hadith scholars. From the early 2nd/8th century onward, the lenient approach adopted regarding the use of weak hadiths in matters of exhortation and deterrence necessitated a thorough examination of these narrations from both theoretical and practical perspectives. Investigating the methodological approaches to the use of weak hadiths not only helps to understand the historical practices of hadith scholars but also provides a solid foundation for modern debates on this issue. This study examines the justifications and methods related to the use of weak hadiths in Bukhari's work Al-Adab Al-Mufrad. Known for the rigorous criteria applied in his Sahih, Bukhari's inclusion of weak hadiths in the moral and exhortative-focused Al-Adab Al-Mufrad is analyzed in detail, particularly concerning the purposes behind their use and the methodological reasons underpinning these choices. While providing an opportunity to reassess the widespread view that Bukhari categorically rejected acting upon weak hadiths, the approaches observed in Al-Adab Al-Mufrad significantly contribute to a broader understanding of Bukhari's methodology in hadith studies and offer deeper insights into the approaches to weak hadiths in the early Islamic scholarly tradition.
Benzer Tezler
- İbrahim Hanîf Efendi ve Kırk Hadis risaleleri
Ibrahim Hanif Efendi and the Forty Hadith treatises
MEHMET KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKocaeli ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF ZİYA KESKİN
- Hişâm b. Ammâr ve hadisçiliği
Hişâm b. Ammâr and his hadith scholarship
ZEYNEP BAYRAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN AKGÜN
- Abdülmecîd b. Nasûh'un hadisçiliği ve Sürûru'n-Nâzırîn adlı risalesindeki hadislerin tahrîci
Adülmecid b. Nasuh's stuation in the science of and narreteds of traditions in Sürûru'n-Nazirîn
İSMET AKTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADİL YAVUZ
- Cemel Vak'ası ile ilgili rivâyetler
The narratives regarding the Battle of the Camel
ABDURRAHİM YEŞİLMEN
- Ebu'l-Leys es-Semerkandî ve Tenbîhu'l-Gâfilîn adlı eserindeki hadislerin tahrici ve tahlili
Abu al-Lays al-Samarqandi and analysis of the hadith in his book Tanbih al-Ghafilin
HEDİYE ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinÇukurova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET YILMAZ