Minhâcü'l-vusûl ve şerhleri bağlamında Mukaddimetü'l-vâcip meselesi
The issue of Mukaddimatu'l-wajib in the context of Minhaju'l-Vusûl and its Commentaries
- Tez No: 990847
- Danışmanlar: PROF. DR. ASIM CÜNEYD KÖKSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Fıkıh usulü geleneğinde teklîfî hükümler kategorisinde yer alan vâcip kavramı etrafında pek çok mesele tartışılmıştır. Bu meselelerden biri de mukaddimetü'l-vâcip diye bilinen, vâcip olan fiilin yerine getirilmesinin ancak kendisiyle mümkün olduğu sebep veya şartların da vâcip olup olmadığı meselesidir. Bu çalışma söz konusu meseleyi, usûl literatüründe önemli bir yerde duran Nâsıruddîn Abdullah b. Ömer el-Beyzâvî'nin(ö. 691/1292) Minhâcü'l-vüsûl ilâ 'ilmi'l-usûl metni ve metnin şerhleri bağlamında ele almaktadır. Çalışma; mukaddimetü'l-vâcibin unsurları olan mukaddime, sebep, şart ve vâcip kavramlarının analizini yapmakta; meselenin Beyzâvî'ye kadar yaşamış usûlcüler tarafından işleniş biçimlerini, kısmen mukayeseli olarak incelemektedir. Bu bağlamda Beyzâvî'nin konu ile alâkalı tercihleri, istidlâl tarzı, meseledeki ihtilafın lafzîliği ve meselenin fürûya yansıması gibi hususlar şerh ve hâşiyeler üzerinden takip edilmiştir. Bunun yanında mesele, sebep-şart kavramlarının dereceli yapısı, mukaddimetü'l-vâcibin vâcip çeşitleriyle birlikte ele alınması ve meselenin temellendirilmesinde hüsün-kubuh problemi başlıkları altında değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
In the uṣūl al-fiqh tradition, numerous issues have been debated around the concept of wājib (obligatory), which falls under the category of taklīfī rulings. One of these issues is the question known as muqaddimat al-wājib: whether the causes (sabab) or conditions (sharṭ) without which performance of an obligatory act is possible are themselves deemed obligatory. This study addresses the issue within the framework of Nāṣir al-Dīn ʿAbd Allāh b. ʿUmar al-Bayḍāwī's Minhāj al-wuṣūl ilā ʿilm al-uṣūl and its commentary tradition. Accordingly, the thesis analyzes the constituent concepts of the discussion -muqaddima, sabab, sharṭ, and wājib- and examines, in a partially comparative manner, how uṣūl scholars prior to al-Bayḍāwī treated the problem. In this context, al-Bayḍāwī's methodological preferences and mode of inference (istidlāl), his characterization of the dispute as“merely verbal”(lafẓī), and the issue's ramifications in furūʿ al-fiqh are traced through commentaries (shurūḥ) and marginal glosses (ḥawāshī). In addition, the thesis evaluates the question under three further headings: the gradational nature of the concepts of sabab and sharṭ; the necessity of considering muqaddimat al-wājib in conjunction with different types of wājib; and the role of the ḥusn–qubḥ problem in grounding the doctrine.
Benzer Tezler
- Kâdî Beydâvî'nin Fıkıh usûlü görüşleri (Minhâcu'l-Vusûl adlı eseri bağlamında)
The toughts of al-Kadi al-Beydavi on the fundementals of Fiqh
FEYYAZ ÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
DinErzincan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET GAYRETLİ
- Delîlu'l-husûl fî şerhi Minhâci'l-vusûl ilâ ilmi'l-usûl adlı eserin tahkîki
Review of the work“ Delîlu'l-husûl fî şerhi Minhâci'l-vusûl ilâ ilmi'l-usûl”
MAHMUT SANIR
- Al-Isnawi Objections in his Book“ Nihayt Al-Sool ”toAl-Minhaj BookContained in the Introduction & First Chapter
İsnevi'nin Nihayetil Sul Ala kitab Elminhac isimli kitabının mukaddime ve birinci bölümünde bulunan itirazları
YONOS ALJABARI
Yüksek Lisans
Arapça
2010
DinAl Al Bayt Unıversıtyİslam Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMED YASİN ALKARALA
- Zemahşerî'nin El-Minhâc Fî Usûli'd-Dîn adlı eseri bağlamında Usûl-i Hamse'ye dair görüşleri
Zemahkheri's thought about Uslud-i Hamse in the contex of his book Zemahşerî'nin El-Minhâc Fî Usûli'd-Dîn
HÜSEYİN RAHMİ KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYİT BAHCIVAN
- İlyas Nihani'nin Minhacü'l Abidin tercümesi: İnceleme ve metin
The translation of Ilyas Nihânî's Minhaj'ul Abideen: Text and study
MUHAMMED AKİF KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN DERİN