Travmatik spinal kord yaralanmasına bağlı paraplejik hastalarda abdominal elektrik stimülasyon tedavisinin defekasyon alışkanlığına etkisi
Impact of abdominal electrical stimulation therapy on defecation habits following traumatic spinal cord injury
- Tez No: 990852
- Danışmanlar: DOÇ. DR. PINAR ÖZTOP ÇİFTKAYA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Parapleji, Spinal kord yaralanması, Nörojenik Bağırsak, Elektrik Simülasyon, TENS, Paraplegia, Spinal Cord Injury, Neurogenic Bowel Dysfunction, Electrical Stimulation, Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation (TENS)
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma travmatik spinal kord yaralanmasına bağlı paraplejik hastalarda nörojenik bağırsak bozukluğu tedavisinde elektrik stimülasyon tedavisinin defekasyon alışkanlıklarına etkinliği belirlemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Ağustos 2024- Ekim 2025 tarihleri arasında İstanbul S.B.Ü. Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon kliniğinde yatan, 18-65 yaş aralığındaki parapleji tanısı almış 60 hasta grubunu incelemektedir. Hastalar fizik tedavi + abdominal elektriksel stimülasyon (ES), fizik tedavi + abdominal TENS ve yalnızca fizik tedavi alan kontrol grubu olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır. Çalışmanın başlangıcında, yaşam tarzına bağlı değişkenlerin etkisini en aza indirmek amacıyla tüm hastalara standart bir bağırsak yönetimi eğitimi verilmiş; bu eğitim diyet ve sıvı düzeni ile karın masajı uygulamalarını içermiştir. Hastalarla klinik görüşme gerçekleştirilmiş ve ardından başlangıçta ve tedavi bitişinde ASIA skalası, Konstipasyon Değerlendirme Ölçeği, Bristol Dışkı Form Skalası, Konstipasyon Değerlendirme Ölçeği, Nörojenik Bağırsak Disfonksiyon Skorlaması, Visual Analog Skalası uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların %22'si kadın, %78'si erkekti ve kadınların yaş ortalaması 37,5 ± 14,5 yıl, erkeklerin yaş ortalaması ise 41,7 ± 14,1 idi. Çalışmaya 60 paraplejik hasta dâhil edilmiş, hastalar üç gruba ayrılmıştır: fizik tedavi + abdominal elektriksel stimülasyon (ES), fizik tedavi + abdominal TENS ve yalnızca fizik tedavi alan kontrol grubu. Gruplar yaş, cinsiyet, lezyon düzeyi ve süresi açısından benzer özellik göstermiştir (p>0,05). Çalışmaya dâhil edilen tüm hastalar, başlangıç değerlendirmesinde kabızlık tanısı almıştı. Tedavi sonrası ROMA III kriterlerine göre kabızlık oranı ES grubunda %50, TENS grubunda %65 oranında azalmış, fizik tedavi grubunda değişmemiştir (p=0,001). Haftalık dışkılama sıklığı ES grubunda 1,8'den 4,2'ye, TENS grubunda 2,7'den 5,1'e yükselmiş, kontrol grubunda anlamlı değişiklik gözlenmemiştir (p=0,001). Tedavi öncesinde Bristol dışkı tipi dağılımı açısından gruplar arasında anlamlı fark yoktu (p=0,100). Tedavi sonrasında ise fark istatistiksel olarak anlamlı hale gelmiştir (p=0,044). ES grubunda hastaların %45'i Tip 4 (normal dışkı), TENS grubunda %50'si Tip 5 (hafif gevşek/normal arası) formda dışkılama göstermiştir. Kontrol grubunda ise %40 oranında Tip 3 (sert-donuk form) gözlenmiştir. ES ve TENS gruplarında dışkı paterni tedavi sonrası dönemde fizyolojik sınırlara yaklaşmıştır (p<0,05). Bristol yorumlamasına göre kabızlık oranı ES grubunda %65'ten %10'a, TENS grubunda %80'den %10'a düşmüştür. Kontrol grubunda ise kabızlık %75'ten %35'e azalmıştır (p=0,029). Tedavi öncesinde gruplar arasında Bristol dışkı formu tipleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,100). Tedavi sonrasında ise gruplar arasında anlamlı fark saptanmıştır (p=0,044). İkili grup karşılaştırmalarında, ES grubunun ve TENS grubunun kontrol grubuna göre (p<0,05) Bristol tipleri açısından anlamlı iyileşme gösterdiği belirlenmiştir. ES ve TENS grupları arasında ise tedavi sonrası Bristol tipleri bakımından anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Tedavi öncesinde tüm gruplarda CAS toplam puanları açısından anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,952). Tedavi sonrası ortalama CAS puanı ES grubunda 10,4 ± 2,11'den 3,55 ± 1,57'ye, TENS grubunda 10,35 ± 2,08'den 3,57 ± 2,99'a düşmüştür. Kontrol grubunda ise 10,2 ± 2,12'den 9,0 ± 2,49'a azalma olmakla birlikte fark anlamlı bulunmamıştır (p=0,037). Tedavi sonrası gruplar arası karşılaştırmada, ES ve TENS gruplarının kontrol grubuna göre anlamlı biçimde daha düşük CAS puanlarına sahip olduğu görülmüştür (p=0,001). CAS alt sorularında karın şişkinliği, dışkılama sıklığı ve rektal dolgunluk gibi belirtiler ES ve TENS gruplarında anlamlı düzeyde azalmıştır (p<0,05). Tedavi öncesinde NBD toplam puanları açısından gruplar arasında fark saptanmamıştır (p=0,293). Tedavi sonrasında ortalama NBD puanı ES grubunda 18,65 ± 5,91'den 8,65 ± 5,81'e, TENS grubunda 16,3 ± 5,9'dan 7,35 ± 5,54'e anlamlı biçimde düşmüştür (p=0,001). Kontrol grubunda ise tedavi sonrası NBD puanı 17,45 ± 5,96'ya yükselmiş ve bu artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,045). NBD evre dağılımına göre, tedavi öncesinde hastaların büyük çoğunluğu“ağır”düzeydeyken, tedavi sonrası ES grubunun %55'i, TENS grubunun %60'ı“hafif veya çok hafif”evreye gerilemiştir (p=0,002). Dışkılama sıklığı, süre, dışkılama sırasında rahatsızlık ve fekal inkontinans sıklığı gibi alt parametrelerde de ES ve TENS gruplarında anlamlı iyileşme gözlenmiştir (p<0,05). Tedavi öncesinde VAS düzeyleri açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,674). ES grubundaki hastaların %70'i, TENS grubundaki hastaların %80'i ve kontrol grubundaki hastaların %70'i“orta düzeyde ağrı”bildirmiştir. Tedavi sonrasında ES grubundaki hastaların %60'ının ve TENS grubundaki hastaların %85'inin VAS düzeyleri“hafif”düzeye gerilemiş, kontrol grubundaki hastaların %75'inde ise ağrı düzeyinin“orta”olarak devam ettiği görülmüştür. Tedavi sonrası VAS düzeylerine göre gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p=0,001). Grup içi karşılaştırmalarda, ES ve TENS gruplarında tedavi sonrası ağrı düzeylerinde anlamlı azalma bulunmuş (p=0,001),kontrol grubunda anlamlı değişim gözlenmemiştir (p=0,405). VAS puan ortalamalarına göre tedavi öncesinde gruplar arasında fark saptanmamıştır (p=0,355). Sonuç: Abdominal elektriksel stimülasyon ve TENS uygulamaları, nörojenik bağırsak disfonksiyonu bulunan spinal kord yaralanmalı bireylerde bağırsak boşaltımını kolaylaştırmakta, dışkılama sıklığını artırmakta ve kabızlık şiddetini azaltmaktadır. Tedavi sonrasında hastaların yakınmalarında anlamlı düzelme gözlenmiş, böylece abdominal elektriksel stimülasyonun fonksiyonel bağırsak motilitesi üzerinde etkin bir rol oynadığı ve bağırsak boşaltım özelliklerini ve dışkılama paternini istatistiksel olarak anlamlı düzeyde iyileştirdiğini ortaya koymuştur. Elde edilen bu sonuçlar, abdominal kasların elektriksel uyarımının, karın içi basıncı artırarak defekasyon refleksini desteklediğini ve nörojenik bağırsak disfonksiyonuna bağlı semptomların azaltılmasında önemli bir tamamlayıcı yaklaşım olabileceğini göstermektedir. Non-invaziv, güvenli, kolay uygulanabilir ve hasta uyumunu artıran bir yöntem olması, bu tedavinin konvansiyonel bağırsak rehabilitasyon protokollerine entegre edilmesini mümkün kılmaktadır. Bu nedenle abdominal elektriksel stimülasyonun, spinal kord yaralanmalı bireylerde yaşam kalitesini artıran, fizyolojik bağırsak fonksiyonlarını destekleyen etkili bir tedavi seçeneği olarak değerlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aims to determine the effectiveness of electrical stimulation therapy on defecation habits in the treatment of neurogenic bowel dysfunction in paraplegic patients due to traumatic spinal cord injury. Materials and Methods: This study examines 60 patients diagnosed with paraplegia, aged 18-65, who applied to the Physical Therapy and Rehabilitation Clinic of Istanbul S.B.Ü. Başakşehir Çam and Sakura City Hospital between August 2024 and August 2025. Patients were divided into three groups: physical therapy combined with abdominal electrical stimulation (ES), physical therapy combined with abdominal TENS, and a control group receiving only physical therapy. At the beginning of the study, all patients received standardized bowel management education, including dietary and fluid regulation as well as abdominal massage techniques, in order to minimize lifestyle-related variables. Clinical interviews were conducted with the patients, followed by the administration of the ASIA scale, Constipation Assessment Scale, Bristol Stool Form Scale, Constipation Assessment Scale, Neurogenic Bowel Dysfunction Scoring, and Visual Analog Scale were administered at baseline and at the end of treatment. Results: Among the study participants, 22% were female and 78% were male, with mean ages of 37.5 ± 14.5 and 41.7 ± 14.1 years, respectively. Sixty paraplegic individuals were enrolled and divided into three groups: physical therapy combined with abdominal electrical stimulation (ES), physical therapy with abdominal TENS, and physical therapy alone (control). The groups were comparable in terms of age, sex, lesion level, and duration (p > 0.05). All patients met the diagnostic criteria for constipation at baseline. Following treatment, constipation rates based on the Rome III criteria decreased by 50% in the ES group and by 65% in the TENS group, with no change observed in controls (p = 0.001). Weekly bowel movement frequency increased from 1.8 to 4.2 in the ES group and from 2.7 to 5.1 in the TENS group, whereas no meaningful change occurred in the control group (p = 0.001). Before treatment, the distribution of Bristol stool types did not differ significantly between groups (p = 0.100); however, post-treatment differences became significant (p = 0.044). In the ES group, 45% of patients produced Type 4 stools, while 50% of the TENS group had Type 5 stools, both approaching normal consistency. The control group largely exhibited Type 3 stools (40%). Consequently, stool characteristics in the ES and TENS groups shifted toward physiological patterns (p < 0.05). According to Bristol classification, constipation rates declined from 65% to 10% in the ES group, 80% to 10% in the TENS group, and 75% to 35% in the control group (p = 0.029). Pairwise analysis confirmed significant improvement in both ES and TENS groups compared with controls (p < 0.05), with no difference between the two stimulation groups (p >0.05). Pre-treatment total CAS scores were comparable (p = 0.952). After treatment, mean CAS values dropped from 10.4 ± 2.11 to 3.55 ± 1.57 in the ES group and from 10.35 ± 2.08 to 3.57 ± 2.99 in the TENS group, whereas the change in controls (10.2 ± 2.12 to 9.0 ± 2.49) was not significant (p = 0.037). Post-intervention, both stimulation groups showed significantly lower CAS scores than controls (p = 0.001). Symptoms such as bloating, reduced evacuation frequency, and rectal fullness improved markedly in the ES and TENS groups (p < 0.05). Before treatment, total NBD scores did not differ significantly (p = 0.293). Mean NBD scores decreased from 18.65 ± 5.91 to 8.65 ± 5.81 in the ES group and from 16.3 ± 5.9 to 7.35 ± 5.54 in the TENS group (p = 0.001). In contrast, the control group showed an increase to 17.45 ± 5.96 (p = 0.045). Initially, most patients were classified as“severe,”but after treatment 55% of the ES group and 60% of the TENS group were re-categorized as“mild”or“very mild”(p = 0.002). Parameters including bowel frequency, duration, discomfort, and fecal incontinence frequency improved significantly in both stimulation groups (p < 0.05). VAS scores were comparable across groups at baseline (p = 0.674). Moderate pain was reported by 70% of the ES group, 80% of the TENS group, and 70% of controls. After treatment, mild pain was reported by 60% of ES and 85% of TENS patients, whereas 75% of the control group still reported moderate pain. Inter-group differences in VAS levels became significant (p = 0.001). Within-group analysis demonstrated a marked pain reduction in both stimulation groups (p = 0.001) and no significant change among controls (p = 0.405). Conclusion: Abdominal electrical stimulation and TENS applications facilitate bowel evacuation, increase defecation frequency, and reduce constipation severity in individuals with spinal cord injury who experience neurogenic bowel dysfunction. After treatment, patients reported a marked improvement in symptoms, indicating that abdominal electrical stimulation plays an effective role in enhancing functional bowel motility and significantly improving bowel evacuation characteristics and defecation patterns. These findings suggest that electrical activation of the abdominal muscles contributes to the defecation reflex by increasing intra-abdominal pressure and may serve as an important adjunctive approach in managing symptoms related to neurogenic bowel dysfunction. Because it is non-invasive, safe, easily applicable, and well-tolerated by patients, this technique can be incorporated into conventional bowel rehabilitation protocols. Therefore, abdominal electrical stimulation may be considered a valuable therapeutic option that supports physiological bowel function and enhances the quality of life in individuals with spinal cord injury.
Benzer Tezler
- Erken ve geç dönem medulla spinalis yaralanmalı hastaların anksiyete ve depresyon yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
IŞIL BİLGİN
- Omurilik yaralanmalı hastalarda ağrı prevalansı, ağrı paterni ve ağrının topluma katılıma etkisi
Pain prevalance, pain pattern and the effect of pain on community participation in patients with spinal cord injury
BURAK ÖZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM GÜNDOĞDU
- Deneysel akut spinal kord travmalarında geranylgeranylacetonun ikincil hasarlanma üzerindeki etkilerinin incelenmesi
The evaluation of the effects of the geranylgeranylacetone on the secondary injury of the spinal cord in experimental acute spinal cord injuries
CENGİZ TEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2007
NöroşirürjiAdnan Menderes ÜniversitesiBeyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. VAROL AYDIN
- Bir trimetazidine türevi olan s-15176'nın nöroprotektif etkilerinin deneysel spinal kord travması modelinde incelenmesi
The evaluation of neuroprotective effects of a trimetazidine derivative s-15176 in experimental spinal cord injury model
HAKAN ERDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
NöroşirürjiSağlık BakanlığıBeyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET CELAL İPLİKÇİOĞLU
- Deneysel omurilik yaralanmalarında interferon betanın etkisi
The effect of interferon beta for the experimental spinal cord injuries
MUSTAFA KEMAL ÇOBAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
NöroşirürjiAtatürk ÜniversitesiCerrahi Tıp Bilimleri Bölümü
YRD. DOÇ. DR. GÖKŞİN ŞENGÜL