Factors influencing engineering students' acceptance and usage of generative artificial intelligence tools in higher education: A non-recursive structural equation modelling approach
Yükseköğretimde mühendislik öğrencilerinin üretken yapay zeka araçlarını kabulü ve kullanımını etkileyen faktörler: Gayri döngüsel yapısal eşitlik modellemesi yaklaşımı
- Tez No: 990934
- Danışmanlar: Assoc. Prof. Dr. SACİP TOKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilim ve Teknoloji, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Niyetler, Yükseköğretim Kalite Kurulu, Intentions, Higher Education Board
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Atılım Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yazılım Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, özellikle ChatGPT olmak üzere Üretken Yapay Zekâ araçlarının yükseköğretimde kabulü ve kullanımı üzerinde etkili olan faktörleri incelemektedir. Teknoloji Kabul Modeli (TAM) ve Birleştirilmiş Teknoloji Kabul ve Kullanım Teorisi (UTAUT) çerçevesinde temellendirilen araştırma, altı temel yapıyı ele almaktadır: Üretken Yapay Zekâya Yönelik Olumlu Tutumlar, Sosyal Etki, Üretken Yapay Zekâya Güven, Algılanan Akademik Fayda, Kullanım Niyeti ve Gerçek Kullanım. Veriler, üniversite öğrencilerine uygulanan yapılandırılmış bir anket aracılığıyla toplanmış ve AMOS programında Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar, güven, olumlu tutumlar ve sosyal etkinin öğrencilerin ChatGPT kullanım niyeti üzerinde anlamlı etkiler yarattığını göstermektedir. Aynı zamanda, algılanan akademik faydalar ve gerçek kullanım da bu faktörlerden olumlu yönde etkilenmiştir. Modelde ayrıca, Kullanım Niyeti ile Gerçek Kullanım arasında ve Üretken Yapay Zekâya Güven ile Algılanan Akademik Fayda arasında çift yönlü (non-recursive) ilişkiler yer almakta, bu da öğrencilerin deneyimlerinin karşılıklı etkileşim yapısında olduğunu ortaya koymaktadır. İlginç bir şekilde, Kullanım Niyetinden Gerçek Kullanıma doğru negatif bir yol gözlemlenmiş, bu da kurumsal veya bağlamsal engellerden kaynaklanabilecek bir niyet-davranış boşluğunu düşündürmektedir. Elde edilen bulgular, yükseköğretim kurumlarının Üretken Yapay Zekâ araçlarını sorumlu bir şekilde akademik uygulamalara entegre etmeleri açısından güven, akran etkisi ve deneyimsel öğrenmenin önemini vurgulayarak değerli bilgiler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study explores the factors influencing students' acceptance and use of Generative AI tools, particularly ChatGPT, in higher education. Grounded in the Technology Acceptance Model (TAM) and the Unified Theory of Acceptance and Use of Technology (UTAUT), the research examines six key constructs: Positive Attitudes toward Generative AI, Social Influence, Trust in Generative AI, Perceived Academic Benefits, Intention to Use, and Actual Use. Data was collected through a structured questionnaire administered to university students and analyzed using Structural Equation Modeling (SEM) in AMOS. The results revealed that trust, positive attitudes, and social influence significantly influenced students' behavioral intention to use ChatGPT. Perceived academic benefits and actual usage were also positively shaped by these factors. The model further incorporated two non-recursive (reciprocal) paths between Intention to Use and Actual Use, and between Trust in Generative AI and Perceived Academic Benefits capturing the bidirectional nature of students' experiences. Interestingly, a negative path from Intention to Use to Actual Use was observed, suggesting a potential intention, behavior gap possibly influenced by institutional or contextual barriers. These findings offer valuable insights for higher education institutions aiming to responsibly integrate Generative AI tools into academic practice, highlighting the roles of trust, peer influence, and experiential learning.
Benzer Tezler
- Balıkesir Üniversitesine devam eden öğrencilerin alkol ve sigara kullanım durumları ve bunu etkileyen faktörlerin incelenmesi
A research on factors influencing alcohol and cigaratte usage of the students attending Balıkesir University
TARKAN MURAT ÇAKIROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Ev EkonomisiAnkara ÜniversitesiEv Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NERİMAN ARAL
- Assessing environmental health literacy and related factors among university students
Üniversite öğrencilerinde çevre sağlığı okuryazarlığının ve ilgili faktörlerin değerlendirilmesi
MAYAN EZZAT AGHA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Halk SağlığıYeditepe ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALE ARIK TAŞYIKAN
- Psikoloji öğrencilerinin meslek seçiminde etkili olan faktörlerin çok değişkenli analizi
Multivariate analysi̇s of effecti̇ve factors in professi̇onal selecti̇on of psychology students
MERVE ŞEYDA AKPUNAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF YÖYEN GÜNERİ
- Üniversite öğrencilerinin elektronik sağlık okuryazarlığı ile ilişkili faktörlerin ve sağlıklı yaşam tarzı davranışları üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of factors associated with electronic health literacy among university students and its effect on healthy lifestyle behaviors
EMİNE SENA UZALA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiFırat ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURKAY YAKAR
- Üniversite öğrencilerinin e-sağlık okuryazarlığı düzeylerinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of the levels and factors affecting of e-health literacy of university students
DİLEK NAKAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
HemşirelikYıldırım Beyazıt ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EBRU EREK KAZAN