Behçet hastalarında beslenme ve diyet inflamatuvar indeks ile tutulum tipleri ve hastalık aktivitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between dietary patterns and the dietary inflammatory index with organ involvement types and disease activity in patients with Behçet's disease
- Tez No: 990952
- Danışmanlar: PROF. DR. İHSAN ATEŞ, PROF. DR. AHMET OMMA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Behçet hastalığı, Diyet İnflamatuvar İndeksi, Akdeniz diyeti, inflamasyon, BDCAF, beslenme, Behçet's disease, Dietary Inflammatory Index, Mediterranean diet, inflammation, BDCAF, nutrition
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Behçet hastalığı (BH), multisistemik inflamasyonla seyreden kronik bir vaskülittir ve hastalığın etiyopatogenezinde genetik, immünolojik ve çevresel faktörlerin karmaşık etkileşimi rol oynamaktadır. Son yıllarda diyetin inflamatuvar potansiyelinin kronik inflamatuvar hastalıkların klinik seyri üzerindeki etkisine yönelik ilgi artmıştır. Diyet İnflamatuvar İndeksi (DII), bireyin beslenme örüntüsünün inflamatuvar yükünü sayısallaştıran bir skordur. Bu çalışmada, Behçet hastalarında DII skorunun klinik aktivite, laboratuvar inflamasyon belirteçleri, makro–mikro besin alımları ve Akdeniz diyeti uyumu ile ilişkisini değerlendirmek; alt klinik fenotiplerde DII'nin farklılık gösterip göstermediğini incelemek ve DII'nin BH'de potansiyel bir tamamlayıcı izlem aracı olarak kullanılabilirliğini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya 150 Behçet hastası ve 150 sağlıklı kontrol dahil edildi. Bireylerin beslenme örüntüleri besin tüketim sıklığı formu ile değerlendirildi ve DII skorları 33 besin bileşeni üzerinden hesaplandı. Akdeniz diyetine uyum KIDMED indeksi ile belirlendi. Klinik aktivite BDCAF ve BSAS ölçekleriyle değerlendirildi; laboratuvar parametreleri ESR, CRP, hemoglobin, RDW ve nötrofil sayıları üzerinden analiz edildi. Behçet hastaları mukokütanöz–nonmukokütanöz ve vasküler–nonvasküler alt gruplara ayrılarak karşılaştırmalı analizler yapıldı. İstatistiksel analizler IBM SPSS 26.0 programı ile gerçekleştirildi. Bulgular: DII skorları Behçet hastalarında kontrol grubuna kıyasla daha düşük bulunmuştur (p<0,05). DII yalnızca ESR ile zayıf pozitif korelasyon göstermiş; CRP, BDCAF, BSAS, hemoglobin ve nötrofil sayıları ile anlamlı ilişki saptanmamıştır. KIDMED skorları iki grup arasında anlamlı fark göstermemiştir. Behçet grubunda karbonhidrat ve posa alımlarının yüksek, n-3 yağ asidi, D vitamini, B12 ve magnezyum alımlarının ise düşük olduğu belirlenmiştir. Nonmukokütanöz ve vasküler alt gruplarda DII skorlarının sayısal olarak daha düşük olduğu gözlenmiş ancak bu farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Kadın hastalarda RDW yüksekliği, hemoglobin düşüklüğü ve daha belirgin inflamatuvar eğilimler dikkat çekmiştir. Sonuç: Bu çalışma, DII'nin Behçet hastalığında doğrudan hastalık aktivitesi ile ilişkili olmadığını ancak inflamatuvar yükle ilişkili biyolojik eğilimleri yansıtabileceğini göstermektedir. Anti-inflamatuvar beslenme örüntülerine yönelimin DII skorlarını olumlu etkilediği, buna karşın bazı mikrobesin eksikliklerinin inflamatuvar yanıtı artırabileceği görülmüştür. DII'nin, BH yönetiminde klinik aktivite skorlarına ek olarak tamamlayıcı bir değerlendirme aracı olarak kullanılabileceği düşünülmektedir. Prospektif ve çok merkezli çalışmalarla desteklenmesi durumunda, DII'nin bireyselleştirilmiş beslenme stratejilerinin planlanmasında ve inflamatuvar yükün izlenmesinde değerli bir parametre olabileceği değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Behçet's disease (BD) is a chronic, multisystemic vasculitis characterized by recurrent inflammatory episodes, with genetic, immunological, and environmental factors contributing to its pathogenesis. In recent years, increasing attention has been directed toward the influence of dietary inflammatory potential on the clinical course of chronic inflammatory disorders. The Dietary Inflammatory Index (DII) is a validated scoring system that quantifies the inflammatory potential of an individual's diet. This study aimed to evaluate the relationship between DII scores and clinical activity, laboratory inflammatory markers, macro- and micronutrient intake, and Mediterranean diet adherence in patients with BD; to examine the variation of DII across different clinical phenotypes; and to assess the potential of DII as a complementary monitoring tool in BD management. Materials and Methods: This cross-sectional study included 150 patients with BD and 150 healthy controls. Dietary patterns were assessed using a food frequency questionnaire (FFQ), and DII scores were calculated based on 33 dietary components. Mediterranean diet adherence was evaluated with the KIDMED index. Clinical activity was assessed using the BDCAF and BSAS scales, while laboratory parameters included ESR, CRP, hemoglobin, RDW, and neutrophil count. Patients were categorized into mucocutaneous/non-mucocutaneous and vascular/non-vascular subgroups for comparative analyses. Statistical analyses were performed using IBM SPSS 26.0. Results: DII scores were significantly lower in BD patients compared to controls (p<0.05). DII showed a weak positive correlation only with ESR, while no significant associations were found with CRP, BDCAF, BSAS, hemoglobin, or neutrophil count. KIDMED scores did not differ significantly between groups. BD patients exhibited higher carbohydrate and fiber intake but lower consumption of n-3 fatty acids, vitamin D, vitamin B12, and magnesium. Although DII scores tended to be lower in non-mucocutaneous and vascular phenotypes, these differences were not statistically significant. Female patients demonstrated higher RDW, lower hemoglobin levels, and more pronounced inflammatory tendencies. Conclusion: This study indicates that while DII is not directly associated with disease activity in BD, it may reflect certain biological trends related to inflammatory burden. The shift toward anti-inflammatory dietary components appears to influence DII scores; however, deficiencies in critical micronutrients may limit the overall anti-inflammatory effect. DII may serve as a supplementary tool alongside clinical activity indices in the management of BD. Future multicenter, prospective studies are needed to validate its clinical applicability and to explore its role in guiding personalized dietary interventions and monitoring systemic inflammation.
Benzer Tezler
- Behçet hastalarında diyetle histamin alımı ve klinik parametreler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between dietary histamine intake and clinical parameters in Behçet's patients
HÜSNA ERCİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİ ERSOY
- Behçet hastalarında oküler inflamasyon, hastalık şiddeti ve diyet alışkanlıklarının incelenmesi
Investigation of ocular inflammation, disease severity and diet habits in Behçet's patients
GİZEM GÖK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Göz HastalıklarıMarmara ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDE ÇELİKER ATABERK
- Behçet hastalığı olan yetişkin bireylerde akdeniz diyetine uyumun behçet sendromu aktivite skalası ve yaşam kalitesi ile ilişkisi
The relationship between adherence to the mediterranean diet and behcet's syndrome activity scale and quality of life in adults with Behcet's disease
RUKİYE KIYAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEVLÜDE KIZIL
- Üveit öyküsü olan ve olmayan behçet hastalarında bağırsak mikrobiyota analizi
Analysis of gut microbiota in behçet's disease patients with and without a history of uveitis
SİMGE GİZEM BOLAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Göz HastalıklarıMarmara ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANDE ÇELİKER ATABERK
- Çölyak hastalığı tanılı çocuk olgularda büyümenin ve makro-mikrobesin eksikliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of growth and macro-micronutrient deficiencies in children with celiac disease
ERKAN ÖZERGİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÖMÜR ECEVİT