Roy Andersson sinemasında mizansenin Martin Buber'in diyalog felsefesi bağlamında incelenmesi
An analysis of mise-en-scène in Roy Andersson's cinema Within the framework of Martin Buber's philosophy of dialogue
- Tez No: 991010
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MELİHA ELİF DEMOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Estetik film, Nordik sinema, Sistematik duyarsızlaştırma, Sosyoekonomik refah, Toplumsal yabancılaşma, İletişim felsefesi, Aesthetics film, Nordic cinema, Systematic desensitization, Socioeconomic welfare, Social alienation, Philosophy of communication
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sinema Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İsveçli yönetmen Roy Andersson'un sinemasını varoluşçu düşünür Martin Buber'in diyalog felsefesi ekseninde inceleyerek modern bireyin yabancılaşma, iletişimsizlik ve ahlaki sorumluluk sorunlarını görsel ve düşünsel bir düzlemde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Tezin temel hipotezi, Andersson'un geliştirdiği özgün“kompleks imaj”estetiğinin biçimsel bir tercih olmanın ötesinde Buber'in ontolojik ve etik kavramlarını sinemasal düzlemde somutlaştıran felsefi bir düşünme biçimi olduğudur. Araştırmanın kuramsal çerçevesi Buber'in“Ben-O”ve“Ben-Sen”ilişkileri üzerine kurulmuş, sinema-felsefe ilişkisinin çözümlemesinde ise Thomas Wartenberg'in 'screening', Daniel Frampton'ın film-düşünme (film-thinking), Robert Sinnerbrink'in sinematik etik ve Roland Barthes'ın geometrik kesit kavramlarından yararlanılmıştır. Çalışmanın kapsamı, yönetmenin estetik dönüşümünün ilk izlerini taşıyan Something Happened (1987) ve bu dönüşümün kristalize olduğu World of Glory (1991) kısa filmleri ile İkinci Kattan Şarkılar (2000), Siz, Yaşayanlar (2007), İnsanları Seyreden Güvercin (2014) ve Sonsuzluk Üzerine (2019) uzun metrajlı filmlerini içermektedir. Mizansen analizi yöntemiyle gerçekleştirilen 48 sahne incelemesi üç ana başlık altında toplanmıştır.“Refah Toplumunun Çözülüşü: İletişimsizlik, Yabancılaşma ve Yabancı Düşmanlığı”başlığında İsveç toplum modelinin ardındaki bireysel izolasyon ve nesneleştirici ilişkiler,“Kolektif Suçluluk ve Tarihsel Yüzleşme”başlığında geçmişin travmalarının şimdiki zamana sızan ahlaki yükü,“Vicdan Krizi ve İnancın Yitimi”başlığında ise modern insanın manevi boşluğu ve içsel huzursuzluğu irdelenmiştir. Araştırma sonucunda Andersson'un sabit kamera, derinlikli kadraj ve soluk renklerle inşa ettiği mizansenin, izleyiciyi pasif bir seyirden çıkararak etik bir tanıklığa ve sorumluluk almaya davet eden özgün bir görsel ahlak alanı yarattığı ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine Swedish director Roy Andersson's cinema through the lens of existentialist thinker Martin Buber's philosophy of dialogue, analyzing the modern individual's problems of alienation, lack of communication, and moral responsibility on both visual and intellectual planes. The central hypothesis of this thesis is that Andersson's distinctive“complex image”aesthetic, beyond being a mere formal choice, constitutes a philosophical mode of thinking that embodies Buber's ontological and ethical concepts on a cinematic plane. The theoretical framework of the research is built upon Buber's“I-It”and“I-Thou”relations, while the analysis of the cinema-philosophy relationship draws upon Thomas Wartenberg's concept of screening, Daniel Frampton's film-thinking, Robert Sinnerbrink's cinematic ethics, and Roland Barthes's concept of geometric section. The scope of the study encompasses the short films Something Happened (1987), which bears the first traces of the director's aesthetic transformation, and World of Glory (1991), where this transformation crystallized, along with the feature films Songs from the Second Floor (2000), You, the Living (2007), A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence (2014), and About Endlessness (2019). The 48 scene analyses conducted through mise-en-scène analysis methodology are grouped under three main headings. Under“The Dissolution of the Welfare Society: Lack of Communication, Alienation, and Xenophobia,”individual isolation and objectifying relations behind the Swedish social model are examined; under“Collective Guilt and Historical Confrontation,”the moral burden of past traumas seeping into the present is explored; and under“Crisis of Conscience and the Loss of Faith,”the spiritual void and inner restlessness of modern humanity are investigated. The research demonstrates that Andersson's mise-en-scène, constructed through static camera, deep framing, and muted colors, creates a distinctive visual-ethical space that invites the viewer to move beyond passive spectatorship toward ethical witnessing and the assumption of responsibility.
Benzer Tezler
- Çağdaş İskandinav sinemasında yabancılaşma olgusu
The phenomenon of alienation in contemporary Scandinavian cinema
SİNEM YANKI ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sahne ve Görüntü SanatlarıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURAY HİLAL TUĞAN
- Roy adaptasyon modeline göre postpartum dönemdeki annelere verilen eğitimin anne duyarlılığına etkisi
The effect of the roy adaptation model education given to mothers on maternal sensitivity during postpartum process
SİBEL ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2011
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEHİCE ERCİ
- Roy adaptasyon modeline dayalı danışmanlığın gebelikte bulantı kusmaya etkisi
Effect of the consultancy based to the roy adaptation model on nausea and vomiting in pregnancy
GÖZDE GÖKÇE İSBİR
Doktora
Türkçe
2011
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAMİYE METE
- Roy adaptasyon modeline göre verilen eğitimin hemodiyaliz tedavisi alan bireylerin uyumuna etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of the education given in accordance with roy adaptation model on the adaptation of individuals having hemodialysis treatment
AYŞE KACAROĞLU VİCDAN
Doktora
Türkçe
2013
HemşirelikMarmara ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BİLGİ GÜLSEVEN KARABACAK
- Roy'un adaptasyon modeline temellendirilmiş bilişsel uyarım terapisinin demansı olan bireylerin bilişsel işlevler, başetme-uyum ve yaşam kalitesine etkisi
Cognitive stimulation therapy based on Roy's adaptation model on the coping-adjustment, cognitive functions and quality of life of individuals with dementia
NESLİHAN LÖK
Doktora
Türkçe
2016
GeriatriAkdeniz ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADRİYE BULDUKOĞLU
DOÇ. NUR EBRU BARCIN