Edebi türler temelli değerler eğitimi uygulamasına yönelik bir eylem araştırması
An action research on a values education implementation based on literary genre
- Tez No: 991019
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET KATILMIŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çağdaş eğitim anlayışı, bireylere sadece akademik bilgilerin aktarılmasının yeterli olmayacağını; toplumsal huzurun temini ve devamlılığı, demokratik kültürün güçlendirilebilmesi için değerlerin bireylere çok erken yaşlardan itibaren kazandırılmasını gerekli görmektedir. Değerler eğitimi bireyin karakter gelişimini şekillendirip sosyal ilişkilerine yön vererek göstereceği her türlü ahlaki davranışın temelini oluşturur. İlkokul süreci değerler eğitiminde kritik bir öneme sahiptir. Bu süreçte öğrenci değerleri sadece bilişsel düzeyde edinmekle kalmaz, aynı zamanda onları içselleştirme ve anlamlandırabilme imkânı da yakalar. Bu noktada edebi türler büyük önem arz etmektedir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, ilkokul 3. sınıf Hayat Bilgisi dersinde sevgi, saygı, sabır, dostluk, dürüstlük, yardımlaşma, sorumluluk, özdenetim, adalet gibi değerlerin öğrencilere kazandırılmasında edebi türlerden nasıl yararlanılabileceğini ortaya koymaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması yönteminin kullanıldığı bu araştırmanın katılımcı grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında İstanbul Ataşehir'de bir devlet okulundaki 3/A sınıfında eğitim öğretim gören 12 öğrenci oluşturmaktadır. Örneklem belirlerken amaçlı örneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın uygulama süreci araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak Öğrenci Değer Farkındalığı Görüş Formu, Değer Temelli Senaryo Çözümleme Formu, sınıf içi iletişim kayıtları, öğrenci çalışma yaprakları, öğrenci günlükleri, araştırmacı notları kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel ve içerik analizi teknikleriyle analiz edilmiştir. Analiz sonucunda masal, şiir ve hikâye edebi türlerinin öğrencilerin değerleri algılama, anlamlandırma ve içselleştirmelerine katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu edebi türler sayesinde değerlerin daha katmanlı, derinlikli ve sürdürülebilir biçimde kavrandığı tespit edilmiştir. Uygulama süreci boyunca edebî türler, öğrencilerin derse yönelik motivasyonlarını artırmış, metin kahramanlarıyla empati kurmalarını kolaylaştırmış ve değerlerin günlük yaşam bağlamına aktarılmasına güçlü bir zemin oluşturduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Contemporary educational perspectives emphasize that transmitting academic knowledge alone is not sufficient; rather, they highlight the necessity of instilling values in individuals from an early age in order to ensure social harmony and continuity and to strengthen democratic culture. Values education forms the foundation of individuals' moral behaviors by shaping their character development and guiding their social relationships. The primary school period holds critical importance in values education. During this stage, students not only acquire values at a cognitive level but also gain opportunities to internalize and make sense of them. At this point, literary genres play a significant role. Accordingly, the purpose of this study is to reveal how literary genres can be utilized in teaching values such as love, respect, patience, friendship, honesty, cooperation, responsibility, self-regulation, and justice within the Life Studies course at the third-grade level of primary school. This study employed an action research design, one of the qualitative research methods. The participant group consisted of 12 third-grade students (Class 3/A) attending a public primary school in Ataşehir, Istanbul, during the 2023–2024 academic year. Purposeful sampling was used in selecting the participants. The implementation process of the research was conducted by the researcher. Data were collected through the Student Values Awareness Interview Form, the Values-Based Scenario Analysis Form, in-class communication records, student worksheets, student diaries, and researcher field notes. The collected data were analyzed using descriptive and content analysis techniques. The findings revealed that literary genres such as fairy tales, poetry, and stories contributed significantly to students' perception, interpretation, and internalization of values. Through these literary genres, values were understood in a more layered, in-depth, and sustainable manner. Throughout the implementation process, literary genres increased students' motivation toward the lesson, facilitated empathy with literary characters, and provided a strong foundation for transferring values into the context of daily life.
Benzer Tezler
- Türkçe öğretiminde Mustafa Kutlu'nun hikâyelerinden yararlanma
Making use of Mustafa Kutlu's stories in Turkish teaching
HAVVA AŞI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEYMA BÜYÜKKAVAS KURAN
- La Vie artistique litteraire culturelle et sociale l'Izmir en langue Française (du XVII'eme siecle a nos jours)
Fransızca'da İzmir'in sanatsal edebi kültürel ve toplumsal yaşamı (XVII'inci yüzyıldan günümüze)
HASAN ZORLUSOY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAYRA
- Else Günther als Kinderbuchautorin und ihr Beitrag zur interkulturellen Erziehung
Çocuk kitabı yazarı olarak Else Günther ve onun kültürlerarası eğitime katkısı (Else Günther as a children's book autor and hercontribution to intercultural education)
HALİME YEŞİLYURT
Doktora
Almanca
2020
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ OSMAN ÖZTÜRK
- Ekolojik dengenin korunmasında sanatın rolü
The role of art in maintaining ecological balance
YILDIZ ÖZER
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2023
Güzel SanatlarAtatürk ÜniversitesiHeykel Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. ÖNDER YAĞMUR