Anonim ortaklık genel kurul kararlarının iptali davalarında etki kuralı
Effect rule in actions for annulment of general assembly decisions in joint-stock companies
- Tez No: 991058
- Danışmanlar: PROF. DR. RAUF KARASU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Butlan, Yokluk, İptal, Nullity, Absence, Annulment
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Hukuk Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Genel kurulun kanunda ve esas sözleşmede açıkça öngörülmüş konularda aldığı kararlar hukuki işlem niteliğindedir. Hukuki işlem niteliğindeki genel kurul kararlarının hukuk düzeninde geçerli bir şekilde var olabilmesi, usule ya da esasa ilişkin herhangi bir sebeple hukuka aykırılık içermemesine bağlıdır. Genel kurul kararları usule ya da esasa ilişkin bir sebeple hukuka aykırı ise hükümsüzlük söz konusu olur ve hukuka aykırılığın türüne ve ağırlığına göre yokluk, butlan ve iptal yaptırımları gündeme gelir. Hükümsüzlük hallerinden iptal edilebilirlik, yokluk ve butlan haline nazaran esas hükümsüzlük hali olarak karşımıza çıkmaktadır. Öyle ki, iptal davası eskiden beri uygulamada en sık rastlanan dava türlerinden olmuş, iptale ilişkin hükümler de Cumhuriyet tarihimizin üç Ticaret Kanunu'nda kendisine yer bulmuştur. Ne var ki, geçmişten günümüze ulaşan zengin müktesebata rağmen genel kurul kararlarının iptali müessesesi ile ilgili pek çok sorun bugün için dahi tam manasıyla çözümlenebilmiş değildir. Söz gelimi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 446/1-b maddesinde düzenlenen etki kuralı ile birlikte her hukuka aykırılık iptale neden olmayacağı için etki kuralının nasıl yorumlanması ve uygulanması gerektiği çok önemli bir mesele olarak durmaktadır. Çünkü etki kuralının yorumlanması ve uygulanması konusundaki tercihe göre genel kurul kararı iptal edilecek ya da geçerli olmaya devam edecektir. Bu bağlamda, etki kuralının yorumlanması ve uygulanması hususunda keyfi yorum ve uygulamaların önüne geçmek, hukuki belirliliği, öngörülebilirliği ve hukuki güvenliği temin etmek açısından mahkemelere yardımcı olabilecek bir ölçüt belirlenmeli, mahkemeler de benimsenecek olan ölçüte göre içtihat birliği oluşturmalıdır. Şüphesiz ki, bu konuda öğretiye çok önemli görevler düşmektedir. Bu çalışmada özellikle etki kuralı başta olmak üzere genel kurul kararlarının iptali davaları özelinde ortaya çıkabilecek sorunlara değinilecek ve çözüm önerileri getirilmeye çalışılacaktır.
Özet (Çeviri)
Decisions taken by the general assembly on matters expressly stipulated in law and the articles of association constitute legal transactions. In the legal system, the validity of general assembly decisions, which constitute legal transactions, depends on the absence of any unlawful conduct, whether procedurally or substantively. If a general assembly decision violates the law for any procedural or substantive reason, it is deemed invalid, and depending on the type and severity of the unlawful conduct, sanctions of non-existence, nullity and annulment are imposed. Among the cases of invalidity, annullability is the primary form of invalidity, compared to non-existence and nullity. In fact, annulment lawsuits have long been among the most frequently encountered types of lawsuits in practice and provisions regarding annulment have been enshrined in three Commercial Codes throughout the history of the Republic. However, despite the rich legacy of the acquis that has survived from the past to the present, many issues regarding the institution of annulment of general assembly decisions remain unresolved. For example, since not every unlawful violation will result in annulment with the effect rule regulated in Article 446/1-b of the Code of Civil Procedure No. 6100, the interpretation and application of the effect rule remains a crucial issue. For the reason that depending on the interpretation and application of the effect rule, the general assembly decision will either be annulled or remain valid. In this context, a criterion should be established that will assist courts in preventing arbitrary interpretations and practices regarding the interpretation and application of the effect rule, ensuring legal certainty, predictability, and legal security. Courts, in turn, should establish a consensus of jurisprudence based on the adopted criterion. Undoubtedly, doctrine has a crucial role to play in this regard. This study will address the problems that may arise in cases concerning the annulment of general assembly decisions, particularly regarding the effect rule, and will attempt to propose solutions.
Benzer Tezler
- Anonim ortaklıklarda genel kurul kararlarının iptali
Quashing of general assembly resolution decisions in closed partnerships
MUHAMMET İLYASOV
- Anonim ortaklık genel kurul kararlarının iptalinde davacı sıfatı
The“plaintiff”in the annulment of the decisions of the general board of the joint stock company
EMİNE BİLGETEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HukukMarmara ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM KARAMAN COŞGUN
- Anonim ortaklık genel kurul kararlarının iptalinde usul hukuku sorunları
Procedural issues in annulment of general assembly resolutions of joint stock companies
OKAN CİVELEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HukukDokuz Eylül ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ HAYDAR YILDIRIM
- Anonim ortaklık genel kurul kararlarının hükümsüzlüğü
Invalidity of general assembly resolutions in joint-stock companies
BUĞRA KESİCİ