Geri Dön

REKLAMDA HİKÂYE ANLATIMININ SATIN ALMA NİYETİNE ETKİSİ:YAPAY ZEKÂ UYGULAMALARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

THE EFFECT OF STORYTELLING IN ADVERTISING ON PURCHASE INTENTION: A STUDY ON ARTIFICIAL INTELLIGENCE APPLICATIONS

  1. Tez No: 991084
  2. Yazar: ELİF GEVREK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. FİGEN YILDIRIM
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: İşletme, Reklamcılık, İletişim Bilimleri, Business Administration, Advertising, Communication Sciences
  6. Anahtar Kelimeler: Dijital öyküleme, Müşteri satın alma yolculuğu, Çevrimiçi reklamcılık, İnsan-yapay zeka etkileşimi, Digital storytelling, Customer purchase journey, Online advertising, Human-artificial intelligence interaction
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Pazarlama Yönetimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Hikâye anlatımı, insanlık tarihinin en eski iletişim biçimlerinden biri olmasının yanı sıra anlam kurma, değer aktarma ve karar alma süreçlerini etkileyen güçlü bir zihinsel araçtır. İnsan zihninin en derin katmanlarına erişebilen, duygu ve düşünceyi birleştirerek etki yaratan kadim bir stratejidir. Bu tez, yapay zekâ tabanlı hikâye anlatımının tüketicinin satın alma niyeti üzerindeki etkisini çok katmanlı bir perspektifle ele almaktadır. Araştırma kapsamında, yapay zekâ altyapısıyla oluşturulmuş iki farklı reklam filmi analiz edilmiştir. Bunlardan biri ürünün fonksiyonel faydalarına odaklanan, rasyonel çekicilik temelli bir anlatı kurgusuna sahipken; diğeri duygusal çekicilik temelli, izleyicide empati ve bağ kurma eğilimini tetikleyen bir anlatım stratejisi kullanmaktadır. Böylece yapay zekâ temelli hikâye anlatımının hangi tür fayda sunumuyla daha etkili olduğu karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Tezin bağlamsal çerçevesini güçlendiren önemli bir boyut ise, çalışmada kullanılan reklam içeriklerinin yapay zekâ ile üretilmiş olması nedeniyle, katılımcıların yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin betimleyici olarak değerlendirilmesidir. Bu kapsamda, katılımcıların yapay zekâ okuryazarlık düzeyleri ölçülmüş; elde edilen bulgular, araştırma sonuçlarının yapay zekâ teknolojilerine aşina ve bu teknolojileri kullanma deneyimi yüksek bir örneklem üzerinden üretildiğini göstermiştir. Çalışma kapsamında öncelikle hikâye anlatımının teorik temelleri ve reklamla ilişkisi ortaya konulmuş, ardından yapay zekâ ile üretilen hikâye tabanlı reklamların tüketici satın alma niyeti üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Nicel araştırma yöntemiyle yürütülen bu çalışmanın bulguları, yapay zekâ temelli hikâye anlatımının tüketicinin karar alma sürecini anlamlı biçimde etkileyebileceğini; ancak bu etkinin anlatı türüne bağlı olarak farklılaşabildiğini ortaya koymaktadır. Bu tez, reklamda kullanılan yapay zekâ tabanlı hikâye kurgusunun, tüketici karar süreçleri üzerindeki rolünü AIDMSAS modeli çerçevesinde ele alarak, pazarlama iletişimi alanına hikâye anlatımı ve yapay zekâ kesişiminde kuramsal bir katkı sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

Storytelling is one of the oldest forms of communication in human history and represents a powerful cognitive tool that shapes meaning-making, value transmission, and decision-making processes. As a long-established strategy capable of reaching the deepest layers of the human mind by integrating emotion and cognition, storytelling has been widely used to influence attitudes and behaviors. This dissertation examines the impact of artificial intelligence–supported storytelling on consumers' purchase intentions from a multi-layered perspective. Within the scope of the study, two different advertising films generated through artificial intelligence technology were analyzed. One of these advertisements employs a rational appeal–based narrative structure focusing on the functional benefits of the product, while the other adopts an emotional appeal–based narrative strategy aimed at fostering empathy and emotional connection with the audience. Accordingly, the effectiveness of different appeal types within AI-based storytelling is examined through a comparative approach. An important dimension that strengthens the contextual framework of this study is the assessment of participants' artificial intelligence literacy levels as a descriptive variable, given that the advertising content used in the research was generated through artificial intelligence. In this context, participants' levels of AI literacy were measured, and the findings indicate that the results were obtained from a sample that is familiar with artificial intelligence technologies and has a high level of experience in using them. The study first presents the theoretical foundations of storytelling and its relationship with advertising, and subsequently evaluates the effects of AI-generated, story-based advertisements on consumers' purchase intentions. Conducted using a quantitative research method, the findings reveal that AI-based storytelling can significantly influence consumers' decision-making processes; however, the nature of this effect may vary depending on whether the narrative is based on emotional or rational appeals. By examining the role of AI-based storytelling in advertising within the framework of the AIDMSAS model, this dissertation offers a theoretical contribution at the intersection of storytelling and artificial intelligence within the field of marketing communication.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    901357

    Reklamda transmedya hikaye anlatıcılığı:“Yumoş çok iyi çıktı”örneği

    Transmedia storytelling in advertising: The case of“Yumoş çok iyi çıktı”

    MELTEM OKATAN ÇALIŞKAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    ReklamcılıkMarmara Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ MURAT KIRIK

  2. Tez No

    821203

    The role of video storytelling in social media ads in the attention economy era

    Dikkat ekonomisi döneminde sosyal medya reklamlarında video hikayesinin rolü

    HALLWEST MOHAMMED QADER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    İşletmeBahçeşehir Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ADNAN VEYSEL ERTEMEL

  3. Tez No

    506274

    Reklamda hikaye anlatımının etkiler hiyerarşisi bağlamında incelenmesi

    Analysing narration in advertising in the context of hierarchy of effects

    EBRU TOPAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    ReklamcılıkAnadolu Üniversitesi

    Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NEVZAT BİLGE İSPİR

  4. Tez No

    258136

    Analyse sémiotique du conte- théorie et application

    Göstergebilimsel öykü çözümlemesi- kuram ve uygulama

    HANZADE ÜNAL

    Yüksek Lisans

    Fransızca

    Fransızca

    2010

    Fransız Dili ve EdebiyatıGalatasaray Üniversitesi

    Fransız Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ATTİLA DEMİRCİOĞLU

  5. Tez No

    634202

    Reklamlar aracılığıyla duygu yönetimine göstergebilimsel bir bakış: Coca-Cola örneği

    A semiotic outlook of emotional-management of advertisements: A case of Coca-Cola

    AYŞE YAVUZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    DilbilimPamukkale Üniversitesi

    Dil Bilimleri ve Kültür Araştırmaları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NURTEN SARICA

Geri Dön