Multiple skleroz hastalarında çocukluk çağı travmalarının hastalığın klinik seyri ve yorgunluk ile ilişkisi: Duygu düzenleme ve psikolojik sağlamlığın aracı rolü
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 991160
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖMER YANARTAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, multipl skleroz (MS) tanılı bireylerin çocukluk çağı travmalarına maruziyet, duygu düzenleme güçlükleri, psikolojik sağlamlık ve yorgunluk düzeylerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması; ayrıca MS grubunda çocukluk çağı travmalarının hastalığın klinik değişkenleri ve yorgunluk ile ilişkilerinin incelenmesi ve bu ilişkilerde duygu düzenleme güçlükleri ile psikolojik sağlamlığın aracılık rollerinin değerlendirilmesidir. Yöntem: Çalışmaya 226 multipl skleroz (MS) tanılı hasta ve 241 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 467 katılımcı dahil edilmiştir. Tüm katılımcılar sosyodemografik veri formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği Genişletilmiş Formu (CTQ-33), Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği – Kısa Form (DDGÖ-16), Connor–Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği Kısa Formu (CDPSÖ-KF), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ), Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ), Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ) ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile değerlendirilmiştir. MS grubuna ait klinik veriler hasta dosyalarından elde edilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalar ve değişkenler arası ilişkiler uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiş; regresyon ve aracılık analizleri ile değişkenler arasındaki ilişkilerin yönü ve etki mekanizmaları incelenmiştir. Bulgular: MS ve kontrol grupları arasında çocukluk çağı travmalarına maruziyet düzeyleri açısından anlamlı bir farklılık saptanmamış; ancak çocukluk çağı travmalarına yönelik inkâr eğiliminin MS grubunda daha yaygın olduğu görülmüştür. MS grubunda anksiyete ve depresyon düzeyleri daha yüksek, yorgunluk şiddeti daha belirgin ve uyku kalitesi daha düşük bulunmuştur. MS grubunda genişletilmiş engellilik durum ölçeği (EDSS) ve atak sıklığının çocukluk çağı travmaları ile ilişkili olduğu ve bu ilişkilerde duygu düzenleme güçlüklerinin aracı rol üstlendiği gösterilmiştir. Yorgunluğun, özellikle duygusal ihmal başta olmak üzere çocukluk çağı travmaları, duygu düzenleme güçlükleri, psikolojik sağlamlık, anksiyete, depresyon ve uyku kalitesi ile ilişkili olduğu; çocukluk çağı travmaları ile yorgunluk arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlükleri ve psikolojik sağlamlığın anlamlı aracı etkilerinin bulunduğu saptanmıştır. Sonuç: MS hastalarında çocukluk çağı travmaları, hastalığın klinik seyri, eşlik eden ruhsal belirtiler ve yorgunluk ile ilişkili olup; bu ilişkide duygu düzenleme güçlükleri ve psikolojik sağlamlığın aracı rolü belirgindir. Bu bulgular, MS hastalarında yorgunluğu azaltmak ve klinik gidişatı iyileştirmek amacıyla duygu düzenleme becerilerini güçlendiren ve psikolojik sağlamlığı artıran müdahalelerin önemini vurgulamakta; çocukluk çağı travmalarının uzun dönem olumsuz etkilerini azaltmaya yönelik müdahale edilebilir alanları ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to compare exposure to childhood trauma, difficulties in emotion regulation, psychological resilience, and fatigue levels between individuals diagnosed with multiple sclerosis (MS) and healthy controls. In addition, the study sought to examine the relationships between childhood trauma, MS-related clinical variables, and fatigue within the MS group, and to evaluate the mediating roles of difficulties in emotion regulation and psychological resilience in these associations. Method: A total of 467 participants were included in the study, comprising 226 patients diagnosed with multiple sclerosis (MS) and 241 healthy controls. All participants completed a sociodemographic data form, the Childhood Trauma Questionnaire–Extended Form (CTQ-33), the Difficulties in Emotion Regulation Scale–Short Form (DERS-16), the Connor–Davidson Resilience Scale–Short Form (CD-RISC-SF), the Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), the Fatigue Severity Scale (YŞÖ), the Epworth Sleepiness Scale (ESS), and the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Clinical data related to MS were obtained from patient medical records. Group comparisons and correlational analyses were conducted using appropriate statistical methods. Furthermore, regression and mediation analyses were performed to investigate the direction and mechanisms of the relationships between variables. Results: No significant differences were observed between the MS and control groups in terms of exposure to childhood trauma; however, denial tendencies related to childhood trauma were more prevalent in the MS group. Compared with healthy controls, individuals with MS exhibited higher levels of anxiety and depression, greater fatigue severity, and poorer sleep quality. Within the MS group, Expanded Disability Status Scale (EDSS) scores and relapse frequency were significantly associated with childhood trauma, with difficulties in emotion regulation acting as mediators in these relationships. Fatigue was found to be associated with all types of childhood trauma, particularly emotional neglect, as well as with difficulties in emotion regulation, psychological resilience, anxiety, depression, and sleep quality. Mediation analyses demonstrated that difficulties in emotion regulation and psychological resilience significantly mediated the relationship between childhood trauma and fatigue. Conclusion: In patients with multiple sclerosis, childhood trauma is associated with disease-related clinical outcomes, comorbid psychiatric symptoms, and fatigue, with difficulties in emotion regulation and psychological resilience playing prominent mediating roles. These findings suggest that interventions aimed at enhancing emotion regulation skills and strengthening psychological resilience may be important for improving clinical outcomes and reducing fatigue in MS patients. Moreover, the results highlight modifiable intervention targets to mitigate the long-term adverse effects of childhood trauma in this population.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı ruhsal travmasının MS hastaları ve sağlıklı bireylerde incelenmesi
Mutual examination of childhood mental trauma inmultiple sclerosis patients and healthy individuals
AZİZA NURİYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
NörolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiSinir Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT TERZİ
- Çocukluk çağı multipl skleroz hastalarında TNF-?, IL-2,-6,-10,-12,-17,-23, MMP-7, MMP-9, TIMP-1 BOS ve serum ile neopterin serum ve idrar düzeyleri ve İnterferon-ß tedavisi sonucu değişimleri
TNF-á, IL-2, -6, -10, -12, -17, -23, MMP-7, MMP-9, TIMP-1 and neopterin levels in childhood multiple sclerosis patients and alterations in patients treated with interferon beta
ÜNSAL YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KIVILCIM GÜCÜYENER
- Yeni tanı konulmuş multipl skleroz hastalarında psikolojik dayanıklılığın; çocukluk çağı travması, depresyon, klinik, laboratuvar ve nörogörüntüleme bulguları ile ilişkisi
The relationship of psychological resilience with childhood trauma, depression, clinical, laboratory and neuroimaging findings in newly diagnosed multiple sclerosis patients
EMİNE AYAS ÇETE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA İPEKÇİOĞLU
DOÇ. DR. BURCU YÜKSEL
- Çocukluk çağı otoimmün santral sinir sistemi hastalıklarında serum ve idrar örneklerinde neopterin ve serum kinürenin-triptofan yolağı ürünleri düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of the levels of neopterin in serum and urine samples and serum kinürenine-tryptophan pathway products in childhood autoimmune central nervous system diseases
MELTEM YILDIZ KAYAOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA BANU ANLAR
- Çocuklarda santral sinir sisteminin inflamatuvar demiyelinizan hastalıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of inflammatory demyelinating diseases of the central nervous system in children
ENDER SAYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıNecmettin Erbakan ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ÇAKSEN