The impact of artificial intelligence on education and students' attitudes toward AI
Yapay zekanın eğitim üzerindeki etkisi ve öğrencilerin yapay zekaya yönelik tutumları
- Tez No: 991191
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA SEVER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Eğitim ve Öğretim, Sociology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: eğitim, yapay zekâ, tutum, cinsiyet, okul türü, Eğitim sosyolojisi, İnsan-yapay zeka etkileşimi, education, artificial intelligence, attitude, gender, school type, Education sociology, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Sosyolojisi (ingilizce) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapay zekâ teknolojilerinin hızlı gelişimi, bu teknolojilerin eğitim ortamlarındaki etkilerini ve öğrencilerin yapay zekâya yönelik tutumlarını anlamayı giderek daha önemli hâle getirmiştir. Bu çalışma, lise öğrencilerinin yapay zekâya yönelik tutumlarını derinlemesine incelemeyi amaçlayan nitel bir durum çalışması (case study) olarak tasarlanmıştır. Araştırmada, öğrencilerin yapay zekâya ilişkin algıları, beklentileri ve deneyimleri, teknolojik gelişmelere yönelik algıların zaman boyutunda dengesiz biçimde şekillendiğini savunan bir yaklaşım olan Amara Yasası (Amara's Law) çerçevesinde, kısa vadeli beklentiler ile uzun vadeli eğitsel etkiler arasındaki gerilim bağlamında ele alınmıştır. Araştırmanın nitel boyutu, Ankara'da üç farklı okul türünden (Fen, Anadolu ve Meslek) seçilen toplam 18 öğrenciyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelere dayanmaktadır. Görüşmeler aracılığıyla öğrencilerin yapay zekâyı nasıl tanımladıkları, hangi alanlarda kullandıkları ve bu teknolojilere yönelik tutumlarını şekillendiren faktörler incelenmiştir. Bu çalışmada üçgenleme (triangulation), nitel bulguların desteklenmesi, doğrulanması ve zenginleştirilmesi amacıyla nicel verilerin yardımcı bir araç olarak kullanılması şeklinde uygulanmıştır. Bu amaçla, Ankara'daki 10 okuldan rastgele seçilen 600 öğrenciye Yapay Zekâya Yönelik Genel Tutum Ölçeği (GAAIS) uygulanarak nitel bulgular desteklenmiştir. Nicel bulgular, olumlu tutum boyutunda cinsiyete bağlı anlamlı farklılıklar bulunduğunu, okul türüne göre ise genel tutum açısından anlamlı bir fark olmadığını göstermiştir. Nitel bulgular ise öğrencilerin yapay zekâyı hız, bilgiye erişim ve kolaylık sağlama açısından olumlu değerlendirdiklerini; buna karşın etik ve ölçme değerlendirme adaleti konularında kaygılar taşıdıklarını ortaya koymuştur. Genel olarak, öğrenciler yapay zekâyı faydalı bulmakla birlikte güvenlik ve pedagojik sınırların önemine dikkat çekmiştir. Sonuç olarak çalışma, öğrencilerin yapay zekâya yönelik tutumlarının yalnızca bireysel değil, aynı zamanda zamansal beklentiler, okul bağlamı ve sosyokültürel etmenler tarafından şekillendiğini göstermektedir .
Özet (Çeviri)
The rapid development of artificial intelligence technologies has made it increasingly important to understand the impact of these technologies in educational settings and students' attitudes toward artificial intelligence. This study is designed as a qualitative case study aiming to examine high school students' attitudes toward artificial intelligence in depth. The study examines students' perceptions, expectations, and experiences regarding artificial intelligence within the framework of Amara's Law, an approach that argues perceptions of technological developments are shaped unevenly over time, in the context of the tension between short-term expectations and long-term educational impacts. The qualitative dimension of the research is based on semi-structured interviews conducted with a total of 18 students selected from three different school types (Science, Anatolian, and Vocational) in Ankara. Through these interviews, how students define artificial intelligence, the areas in which they use it, and the factors shaping their attitudes toward these technologies were examined. Triangulation was applied in this study by using quantitative data as a supporting tool to support, validate, and enrich the qualitative findings. To this end, the General Attitude Scale toward Artificial Intelligence (GAAIS) was administered to 600 students randomly selected from 10 schools in Ankara to support the qualitative findings. Quantitative findings revealed significant gender-based differences in the positive attitude dimension, while no significant difference was found in overall attitude based on school type. Qualitative findings, however, revealed that students evaluated artificial intelligence positively in terms of speed, access to information, and convenience; on the other hand, they expressed concerns regarding ethics and assessment fairness. Overall, while students found artificial intelligence useful, they emphasized the importance of security and pedagogical boundaries. In conclusion, the study shows that students' attitudes toward artificial intelligence are shaped not only by individual factors but also by temporal expectations, school context, and sociocultural factors.
Benzer Tezler
- Uygulamalı yapay zekâ eğitiminin ortaokul öğrencilerinin teknoloji ve yapay zekâ tutumlarına etkisi
The impact of applied artificial intelligence education on middle school students attitudes towards technology and artificial intelligence
OĞUZHAN DÜZGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP TURAN
- Yapay zekâ destekli robotik kodlama eğitiminin ortaokul öğrencilerinin robotik kodlama tutumuna ve bilgisayarca düşünme becerisine etkisi
The effect of artificial intelligence-assisted robotic coding education on secondary school students' robotic coding attitudes and computational thinking skills
ASLI SARIMSAKCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiBilişim Sistemleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET BERK ÜSTÜN
- Yapay zeka destekli eğitim programının hemşirelik öğrencilerinin etik duyarlılıklarına etkisi
The impact of an artificial intelligence- supported education programme on the ethical sensivities of nursing students
EBRAR YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medipol ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR DOĞAN
- Yapay zekâ temalı sosyobilimsel karikatürlerin öğrencilerin sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarına ve informal muhakemelerine katkısı
The contribution of socioscientific cartoons themed on artificial intelligence to students' attitudes towards socioscientific issues and informal reasoning
GİZEM ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL EVREN YAPICIOĞLU
- Yapay zeka tabanlı problem çözme etkinliklerinin başarıya, inanca ve tutuma etkisi
The impact of artificial intelligence-based problem-solving activities on success, belief and attitude
EMRE ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLAL YILDIRIM
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT DURAN