A descriptive analysis of the Turkish Translation (2021) of the Guideline 'Common European Framework of Reference for Languages (CEFR) (2020)' from a terminological perspective
Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni (D-AOBM) (2020) Kılavuzunun Türkçe çevirisinin (2021) terimsel açıdan betimleyici bir incelemesi
- Tez No: 991258
- Danışmanlar: PROF. DR. IŞIN ÖNER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada eğitim kılavuzu Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni'nin (D-AOBM) (CoE, 2020) Türkçe çevirisi (CoE, 2021b) üzerine betimsel bir içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kuramsal çerçeve olarak Toury'nin (2012) çeviri normları, yöntemsel araç olarak da Vinay ve Darbelnet'nin (1995) çeviri yöntemleri kullanılmıştır. İlgili çevirinin ardındaki yönlendirici normları açığa çıkarmak amaçlanarak makro düzey incelemede çeviri artalanı ve dilsel aracılığa hoşgörü(süzlük) incelenmiş, mikro düzey incelemede ise ayraç ve terim kullanımlarına odaklanılmıştır. Makro düzeyde çeviri politikası, ulusal dil eğitimi uygulamalarını Avrupa standartlarıyla uyumlamak için Millî Eğitim Bakanlığı patronajı (Lefevere, 2017) altında örtük bir politik motivasyonla yönlendirilmiştir. Terimsel tercihleri meşrulaştırmak için metinsel aracılık hoş görülmekle birlikte dilsel aracılık için ne uygulama gereksinimi ne de kurum güdüsü söz konusu olmuştur. Mikro düzeyde ise ayraç müdahaleleri; kavramsal açıklamalar, art gönderimler ve terimsel açıklamalar için kullanılmıştır. Sözcüğü sözcüğüne çeviri (n=103) ve öyküntü (n=70), başat yöntemler olarak öne çıkmıştır. 100 bütünce teriminden 36'sı; birden çoğa, çoktan bire ve/veya yanmetinsel tutarsızlık biçimlerinde çokadlı davranışlar sergilemiştir. Genel olarak araştırma bulguları, kaynak odaklı stratejilere doğru güçlü bir yönelim olduğunu göstermiştir [doğrudan (n=194) karşısında dolaylı ve tamamlayıcı (n=93)]. Böylece Türkçe D-AOBM (CoE, 2021b), yeterlilik yönüne doğru konumlandırılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study conducts a descriptive content analysis of the Turkish translation (CoE, 2021b) of the educational guideline Common European Framework of Reference for Languages (CEFR) (CoE, 2020). The research adopts Toury's (2012) translation norms as its theoretical framework and Vinay and Darbelnet's (1995) translation procedures as its methodological tool. Aiming to uncover the guiding norms behind the relevant translation, the macro-level analysis explores the translational background and (in)tolerance for linguistic mediation, while the micro-level analysis addresses the parenthetical and terminological treatments. At the macro-level, the translation policy was driven by an implicit political motivation to harmonise the national implementation of language education with European standards under the patronage (Lefevere, 2017) of the Turkish Ministry of National Education. There was neither a practical need nor an institutional motive for linguistic mediation; however, textual mediation was tolerated to legitimise terminological preferences. At the micro-level, parenthetical interventions were employed for conceptual clarifications, anaphoric references, and terminological explanations. Literal translation (n=103) and calque (n=70) emerged as the dominant procedures. Out of 100 corpus terms, 36 exhibited polyonymous behaviours through one-to-many, many-to-one, and/or paratextual inconsistencies. Overall, the research results reflect a strong inclination for source-oriented strategies (direct [n=194] versus oblique and supplementary [n=93]), positioning the Turkish CEFR (CoE, 2021b) towards the adequacy direction.
Benzer Tezler
- Türkiye'deki çeviri konulu makaleler üzerine bibliyometrik ve tematik bir çözümleme (1985-2021)
A bibliometric and thematic analysis of the articles in translation studies in Türkiye (1985-2021)
MERVE GELDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mütercim-TercümanlıkBursa Uludağ ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURHAYAT ATAN
- Yazın çevirisinde çevirmen ve makine çevirisi üzerine eleştirel bir karşılaştırma:“To Kıll a Mockıngbırd”örneği
A critical comparison of translator and machine translation in literary translation: The case of“To Kill a Mockingbird”
MERYEM CANSU AŞKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Mütercim-TercümanlıkSakarya ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM BALKUL
- Sağlık çalışanları için ruhsal hastalıklara yönelik damgalama ölçeği (SÇ-RHYDÖ)'nin Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin belirlenmesi
The determination of the turkish version and psychometric properties of the mental illness stigma scale for healthcare providers (MISS-HP)
YAĞMUR AZAZİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaRuh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA YASEMİN KUTLU
- İlaç tedavisine uyum öz yeterlilik ölçeğinin“Self-efficacy for appropriate medication use scale (SEAMS)”Türkçe geçerlik-güvenirlik çalışması
Validity and reliability of the Turkish version ‟Self-efficacy for appropriate medication use scale" (SEAMS)
EMİNE NUR BAKIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇE İŞCAN
- Sevgi pedagojisine yönelik eğilimler ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanması ve sınıf öğretmenlerinin sevgi pedagojisine yönelik eğilimlerinin incelenmesi
Adaptation of the dispositions towards love pedagogy scale into Turkish and investigation of classroom teachers' dispositions towards love pedagogy
İMRAN AZBOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMAL AKÜZÜM