Hadis edebiyatında mu'cem ve meşyeha türü eserler -Hicri VI. ve X. asırlar arası-
Works of the mu'jam and mashyakha genres in hadith literature -between the 6th and 10th centuries Hijri-
- Tez No: 991266
- Danışmanlar: PROF. DR. ADİL YAVUZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hadis Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, hadis edebiyatında önemli bir tasnif türü olan muʿcem ve meşyeha eserlerini hicrî VI.-X. asırlar arasındaki gelişimiyle birlikte incelemektedir. Muʿcem ve meşyehalar, hadis rivayet zincirlerini muhafaza etmeleri, râviler hakkındaki bilgileri içermeleri ve tasnif yöntemleriyle ilmi mirası aktarmaları bakımından kıymetli kaynak-lardır. Tezde bu eser türlerinin tanımı, tarihî gelişimi, yazılış amaçları ve tasnif usulleri ele alınmış, çeşitli örnekler üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca muʿcem ve meşyeha türlerinin birbirleriyle olan ilişkisi, ricâl, tabakât ve diğer hadis edebiyatı türle-rine katkıları incelenmiş ve bu tür eserlerin sadece hadis nakliyle sınırlı kalmayarak, biyografi, tarih, coğrafya ve edebiyat gibi alanlarla ilgili bilgileri de içerdiği ortaya konmuştur. Araştırma, mevcut literatürdeki boşlukları gidermeyi ve bu alandaki çalışmalara katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study, examines muʿjam and mashyakha works—significant classification types within hadith literature—along with their development between the 6th and 10th centuries AH. These works are valuable sources due to their preservation of hadith transmission chains, inclusion of information about narrators, and classification met-hods that help transmit scholarly heritage. The thesis discusses the definitions, histori-cal development, purposes of writing, and classification principles of these genres, of-fering evaluations through various examples. It also explores the relationship between muʿjam and mashyakha works, their contributions to rijāl, ṭabaqāt, and other branches of hadith literature. Furthermore, it demonstrates that these works are not limited to hadith transmission but also encompass fields such as biography, history, geography, and literature. This research aims to address gaps in the existing literature and contribute to further studies in this field.
Benzer Tezler
- Berlin Devlet Kütüphanesi (Staatsbibliothek zu Berlin) Ms.or.oct. 3744 numaralı şiir mecmû'ası (Vr. 192b-236a) (İnceleme-transkripsiyonlu metin-dil içi çeviri)
Berlin State Library (Staatsbibliothek zu Berlin) Ms.or.oct. 3744 numbered poetry magazine (Poetry“mecmû'a”) (Leafs 192b-236a) (Examination-text with transcription-intralingual translation)
MERYEM ŞENTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜZEYİR ASLAN
- Hadis ilminde fehrese literatürü
Fihrist (catalog/index) literature in the hadith science
AHMET EŞER
Doktora
Türkçe
2021
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEKİR KUZUDİŞLİ
- Arap edebiyatında Kitâbu'l-Emsâl literatürü: Zemahşerî'nin el-Müstaksâ fî emsâli'l-ʿArab adlı eseri örneği
The literature of Kitāb al-Emsāl in Arabic literature: The example of Zemahşerī's work named al-Mustaksā fī emsāl al-Arab
HATİCE YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Doğu Dilleri ve EdebiyatıNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT TALA
- Miftâhu'l-'Arab li Muğlakât-i Kısmi'l-Edeb ve Hâşiyetun 'alâ Mevâdi'a Min'ez-Zurûf adlı eserlerin tahkiki
The assignment of Miftâhuinl-li Arab li Muğlakât-i Kismievl-Edeb and the un alâ Mevâdđ ka Minâez-Zur lf works
MEHMET YAKIŞIK
Doktora
Arapça
2019
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA AGAH
- Çağdaş Türk edebiyatında ütopya
Başlık çevirisi yok
NURETTİN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Türk Dili ve Edebiyatıİnönü ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAHİT KAVCAR