Tedarik zinciri yeteneklerinin tedarik zinciri performansına etkisinde kurumsal güçlerin düzenleyici rolü: Havacılık sektöründe bir uygulama
The moderating role of institutional forces in the impact of supply chain capabilities on supply chain performance: An application in the aviation sector
- Tez No: 991300
- Danışmanlar: PROF. DR. RAMAZAN ERTURGUT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sivil Havacılık, Ulaşım, İşletme, Civil Aviation, Transportation, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Lojistik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kurumsal havacılık alanında ticari faaliyet gösteren tedarik zinciri üyelerinin tedarik zinciri yeteneklerinin tedarik zinciri performansı üzerindeki etkisini, kurumsal güçlerin düzenleyici rolü çerçevesinde açıklamak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, tedarik zinciri yetenekleri (çeviklik, uyarlanabilirlik, uyum) ile kurumsal güçlerin (hukuk/yasal sistem ve devlet desteği) havacılık tedarik zinciri performansına etkisi analiz edilmiştir. Ayrıca sistem yaklaşımıyla geliştirilen performans boyutları (verimlilik, güvenilirlik, esneklik) kullanılarak zincirin bütünsel işleyişi değerlendirilmiştir. Araştırmanın evrenini, Türkiye'de Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından ruhsatlandırılan ve 2024 yılı itibarıyla operasyonel durumda olan ticari havacılık işletmeleri oluşturmaktadır. Zaman ve maliyet kısıtları nedeniyle kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiş ve 203 katılımcının değerlendirmeleri ile analizler gerçekleştirilmiştir. Veriler, nicel araştırma tasarımına uygun olarak anket yöntemiyle toplanmış; anketin ilk bölümünde tedarik zinciri yetenekleri, kurumsal güçler ve tedarik zinciri performansı ölçekleri, ikinci bölümünde ise katılımcıların ve işletmelerin demografik bilgileri yer almıştır. Ölçekte 5'li Likert tipi ölçek kullanılmış, veriler %95 güven düzeyinde analiz edilmiş ve ölçeklerin güvenilirliği Cronbach's Alpha katsayısı ile test edilmiştir. Araştırma sonuçları, havacılık tedarik zincirinde temel araştırma modeli bağlamında ele alınan tedarik zinciri yeteneklerinin performans üzerindeki etkisinde kurumsal güçlerin düzenleyici rolünün istatistiksel olarak anlamlı olduğunu göstermektedir. Böylece sektör paydaşlarının kurumsal havacılık alanında tedarik zinciri boyunca yüksek performans elde edebilmesi için çeviklik, uyarlanabilirlik ve uyum yeteneklerini geliştirmesinin kritik önemde olduğu ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
This study investigates the impact of supply chain capabilities on supply chain performance within the corporate aviation sector, emphasizing the moderating role of institutional forces. Specifically, the research examines how agility, adaptability, and alignment—key supply chain capabilities—interact with institutional forces, particularly the legal/regulatory framework and government support, to influence aviation supply chain performance. To assess overall effectiveness, performance was evaluated across three dimensions derived from the systems approach: efficiency, reliability, and flexibility. The research population comprises commercial aviation enterprises licensed by the Directorate General of Civil Aviation in Türkiye and active as of 2024. Due to time and resource constraints, convenience sampling was employed, yielding 203 valid responses. Data were collected through a structured survey aligned with a quantitative research design. The questionnaire consisted of two sections: the first measured supply chain capabilities, institutional forces, and supply chain performance, while the second captured demographic information about participants and their organizations. Responses were recorded on a five-point Likert scale, and data analysis was conducted at a 95% confidence level. Reliability of the measurement scales was confirmed using Cronbach's Alpha coefficients. The empirical findings provide statistical evidence that institutional forces significantly moderate the relationship between supply chain capabilities and supply chain performance in the aviation industry. The results highlight that enhancing agility, adaptability, and alignment is essential for aviation stakeholders seeking to achieve superior supply chain performance under evolving institutional conditions.
Benzer Tezler
- Tedarik zinciri çevikliğinin teknoloji temelli yetenekler ile performans ilişkisinde aracılık etkisi: Çevresel dinamizmin düzenleyici rolü
The mediating effect of supply chain agility on the relationship between technology-based capabilities and performance: The moderating role of environmental dynamism
ÇAĞDAŞ ATEŞ
Doktora
Türkçe
2026
İşletmeİstanbul ÜniversitesiUlaştırma ve Lojistik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RASİM İLKER GÖKBULUT
- İşletmelerin tedarik zinciri yönetim yeteneklerinin pazarlama performansına etkisi: Bursa'daki üretim işletmeleri üzerinde bir araştırma
The effect of businesses' supply chain management capabilities on marketing performance: A research on manufacturing companies in Bursa
BURAK KIRCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeBursa Uludağ Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERKAN ÖZDEMİR
- The impact of supply chain risk management practices on performance during COVID-19 pandemic
COVID-19 pandemisi döneminde tedarik zinciri risk yönetimi uygulamalarının performansa etkisi
LAMA ABDEL-RAHMAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Kültür ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP GERGİN
- Bilgi yönetimi yetenekleri ve tedarikçi ilişkileri yönetiminin rekabet gücüne etkisi: Metal mutfak eşya sanayiinde bir araştırma
Competitive enforcement effects of information management abilities and supplier relations management: A research in metal kitchen goods industry
AYŞE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
İşletmeKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NUSRET GÖKSU
- Lojistik sistemlerin yapay sinir ağları ile modellenmesi, gerçeklenmesi ve kontrolü
Modeling, implementation and control of logistics systems using artificial neural networks
MURAT ERMİŞ
Doktora
Türkçe
2005
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. FÜSUN ÜLENGİL