Uryânîzâde Ali Vahîd'in“Türkçe Hutbeler”kitabının 131-248. sayfalarının latinize edilmesi ve değerlendirilmesi
Transliteration and evaluation of pages 131-248 of Ali Vahîd Uryânîzâde's book 'Turkish Sermons'
- Tez No: 991515
- Danışmanlar: PROF. DR. EMRULLAH FATİŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsan, doğruya ulaşmak, yanlışı fark etmek, kendini geliştirmek için yol gösterilmeye muhtaçtır. Geçmişten günümüze hangi devirde olursak olalım bir yola ihtiyaç duyarız bu, insan için bir gereksinimdir. Bu gereksinimi sağlamanın en etkili yollarından bir tanesi de toplumu bilgi sahibi yapan ve uyaran iletişim araçlarıdır ki bunlardan en etkilisi de hiç şüphesiz hutbelerdir. Hutbeler, insanlığın tutunduğu bir dal gibidir, o dal olmazsa insan savrulur gider. Yüce Allah, savrulup gitmeyelim diye bizlere hutbeleri aracı kılmıştır. Bu aracılar sayesinde kime? Neye? Nasıl? Ne şekilde? İnanacağımız dile getirilmiştir. Sonrası ise bizlere yani aklımıza, irademize kalmış bir durumdur. Yüce Allah, insana doğruyu bulabilmeleri için tüm imkânları sunmuştur. Tabi göz bu, bakar da görmez, kulak işitir de duymaz, ağız söyler de anlamaz kısacası insan, bilir de idrak edemez. Bu gibi durumlarda da bizler irşada başvurmalıyız. Bakan gözleri görür, işiten kulakları duyar hale getirmek için insanlığı uyarmalıyız, nasihatlerde bulunmalıyız. Bu amaç doğrultusunda başvurabileceğimiz en güzel yöntemlerden biri de hiç şüphesiz hutbelerdir. Nasihatlerimizi, önerilerimizi, irşad yolundaki söylemlerimizi dile getirebileceğimiz hitabet şekillerinden biri olan hutbe, nasihat etme, öğüt verme, irşad görevini yerine getirme gibi eylemlerle, doğruyu gösterme amacı ile varlığını sürdüre gelen bir kavramdır. Cuma ve bayram namazlarında Müslümanlara bilgi aktarımı amacıyla ibadet, ahlak, inanç gibi çeşitli konularda yapılan bu konuşma İslam'ın ilk dönemlerinden beri varlığını sürdüre gelmiştir. Bu konudan hareketle ele almış olduğumuz çalışmamız, Uryânîzâde Ali Vahîd'in“Türkçe Hutbeler”isimli kitabının 131-248.sayfalar arasında yer alan 13 hutbenin Latinize edilmesi ve bu hutbelerin değerlendirilmesini içermektedir. Uryânîzâde Ali Vahîd'in bu eseri, cumhuriyetin ilk yıllarında kaleme alınmıştır ki bu, cumhuriyete geçiş evresinde toplumumuzun hutbe kavramını algılama biçimlerini gözler önüne sermesi bakımından da önemlidir. Hutbelere baktığımızda muhtevanın yalnızca tek bir konu ile sınırlı kalmadığını bunlara ek olarak toplumsal konuları, inanç, ibadet, ahlak gibi çeşitli muhtevaları da içerdiğini görebiliriz. Birçok farklı konu ile karşılaşabileceğimiz bu eserde, zaman kısıtlılığı, konu bütünlüğü, yalınlık gibi nedenler dolayısıyla çalışmamızı genel bir değerlendirme ile kaleme almış bulunmaktayız. Osmanlıca'dan günümüz Türkçesine latinize etmiş olduğumuz 13 hutbe ve bunların değerlendirilmesindeki asıl amacımız, eserimizin kaleme alınmış olduğu o dönemdeki ve günümüzdeki kavramları ve hutbeye bakış açısı bakımından mukayese yöntemiyle toplumumuza ışık tutup, yol göstermektir.
Özet (Çeviri)
Human beings need guidance to reach the truth, recognise error, and develop themselves. Regardless of the era, from the past to the present, we need a path; this is a necessity for humans. One of the most effective ways to fulfil this need is through communication tools that inform and alert society, the most effective of which are undoubtedly sermons. Sermons are like a branch that humanity clings to; without that branch, people would be swept away. Almighty Allah has made sermons a means for us so that we are not swept away. Thanks to these means, it has been made clear to whom? What? How? In what way? we should believe. What comes next is up to us, that is, our minds and our will. The Almighty Allah has provided humans with all the means to find the truth. Of course, the eye may look but not see, the ear may hear but not listen, the mouth may speak but not understand; in short, humans may know but not comprehend. In such cases, we must seek guidance. We must warn humanity and offer advice to make the eyes that see and the ears that hear truly perceive and understand. One of the most beautiful methods we can employ for this purpose is undoubtedly sermons. The sermon, one of the forms of speech through which we can express our advice, recommendations, and guidance, is a concept that has persisted with the aim of showing the truth through actions such as giving advice, offering counsel, and fulfilling the duty of guidance. This speech, delivered during Friday and holiday prayers to convey knowledge to Muslims on various topics such as worship, morality, and faith, has existed since the early days of Islam. Based on this topic, our study involves the Latinisation of 13 sermons found on pages 131-248 of Uryânîzâde Ali Vahîd's book 'Türkçe Hutbeler' (Sermons in Turkish) and an evaluation of these sermons. Uryânîzâde Ali Vahîd's work was written in the early years of the republic, which is also significant in that it reveals how our society perceived the concept of sermons during the transition to the republic. When we examine the sermons, we can see that their content is not limited to a single topic, but also includes various subjects such as social issues, faith, worship, and morality. In this work, where we encounter many different topics, we have written our study as a general evaluation due to reasons such as time constraints, subject integrity, and simplicity. Our main objective in translating these 13 sermons from Ottoman Turkish into modern Turkish and evaluating them is to shed light on our society and guide it by comparing the concepts and perspectives on sermons from the period in which our work was written to those of today.
Benzer Tezler
- Uryânîzâde Ali Vâhîd'in“Türkçe Hutbeler”kitabının 248-355. sayfalarının latinize edilmesi ve değerlendirilmesi
Latinization and evaluation of pages 248–355 of Uryânîzâde Ali Vâhîd's Book“Turkish Sermons”
SALİH YENİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMRULLAH FATİŞ
- Uryânîzâde Ali Vahîd'in“Türkçe Hutbeler”adlı kitabının 2-130. sayfalarının latinize edilmesi ve değerlendirilmesi
The latinization and evaluation of pages 2-130. of the book titled“Turkish Sermons”authored by Uryânîzâde Ali Vahîd
ZEYNEP ÖNEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMRULLAH FATİŞ
- Köy Hocası mecmuasının manevi danışmanlık ve rehberlik bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of the village teacher journal (Köy Hocası mecmuası) in the context of spiritual counseling and guidance services
AYŞE SEDEF ASYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinBursa Uludağ ÜniversitesiManevi Danışmanlık ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEFAİL HIZLI
- 19. yüzyıl Osmanlı bürokrasisinde Üryanizade ailesi ve Cemil Molla
The Üryanizade family and Cemil Molla in the 19th century Ottoman bureaucracy
MELEK EYİGÜN
Doktora
Türkçe
2023
TarihYıldız Teknik ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELİM HİLMİ ÖZKAN
- Eyüp Semtinde 18. ve 19. yüzyıl Osmanlı devri anıtsal mimarisi
18 Th. and 19 Th. century Ottoman monumental architecture in Eyüp
KEREM TÜZÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ ÖZER