Kadın çalışanların toplumsal cinsiyetle ilgili sistemi meşrulaştırma düzeyinin algılanan cam tavan düzeyi üzerindeki etkisi ve demografik değişkenlerin düzenleyici rolü: Finans sektörüne yönelik bir araştırma
The effect of women employees' gender-related system justification level on the perceived glass ceiling level and the moderating role of demographic variables: A study on the finance sector
- Tez No: 991629
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN YURTOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Cam tavan sendromu, Sistemi Meşrulaştırma Kuramı, Glass ceiling syndrome, System Justification Theory
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ufuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sistemi Meşrulaştırma Kuramı, bireylerin dezavantajlı konumlarına rağmen mevcut toplumsal statülerini meşru görme ve sürdürme eğiliminde olduklarını öne sürmektedir. Bu çalışmada Sistemi Meşrulaştırma Kuramı, toplumsal cinsiyet eşitsizliği bağlamında ele alınmıştır. Cam Tavan Sendromu, kadınların kariyerlerinde belirli bir seviyeye kadar yükselebildiğini, ancak üst yönetim pozisyonlarına ulaşma konusunda karşılaştıkları yapısal ve görünmeyen engelleri ifade etmektedir. Ülkemizde ve dünyada kadın çalışanların erkeklere göre üst yönetim pozisyonlarındaki sayıca azlığı ve alt-orta kademelerde yığılma gösterdiği bilinmektedir. Özellikle çoklu rol üstlenmenin (eş, anne) kadın çalışanların kariyer gelişimlerini olumsuz etkilediği bilinmektedir. Bu durum finans sektöründe de sıkça görülmektedir. Kadınların cam tavan algıları, Sistemi Meşrulaştırma Kuramı çerçevesinde incelenmiştir. Araştırmada, Finans sektöründeki kadın çalışanların toplumsal cinsiyetle ilgili sistemi meşrulaştırma düzeylerinin algılanan cam tavan sendromunun 4 boyutu (inkar, dayanıklılık, vazgeçme, kabullenme) üzerindeki etkisi ve demografik değişkenlerin (medeni durum ve çocuk sahibi olmak) bu etkideki düzenleyici rolü incelenmektedir. Araştırmanın örneklemi Ankara ilinde bankacılık alanında çalışan 260 kadın katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmada Toplumsal Cinsiyetle İlgili Sistemi Meşrulaştırma Ölçeği ve Cam Tavan Sendromu Ölçeği kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS 27 programında analiz edilmiştir. Analiz sonucuna göre toplumsal cinsiyetle ilgili sistemi meşrulaştırma düzeyi, cam tavan sendromunun inkar boyutunu negatif; kabullenme boyutunu ise pozitif olarak yordamaktadır. Ayrıca medeni durumu evli olan katılımcılarda sistemi meşrulaştırma düzeyinin cam tavan dayanıklılık boyutu üzerindeki negatif etkisinin azaldığı saptanmıştır. Bu sonuçlar, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin bireysel ve toplumsal açıdan içselleştirilmesiyle birlikte cam tavan sendromu kaynaklı kariyer engellerinin nasıl sürdürüldüğüne dair farklı bir bakış açısı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
System Justification Theory suggests that individuals tend to perceive their existing status as legitimate and maintain the current social order even when they occupy disadvantaged positions within that system. In this study, System Justification Theory is examined within the context of gender inequality. The glass ceiling syndrome refers to the structural and invisible barriers that prevent women from advancing to upper management positions, despite being able to rise to a certain level in their careers. Both in Türkiye and globally, the underrepresentation of women in top management positions compared to men, as well as their concentration in lower and middle levels, is striking. It is well known that taking on multiple roles (such as being a spouse or mother) negatively affects women's career development. This situation is also frequently observed in the finance sector. In this study, women's perceptions of the glass ceiling are examined through the lens of System Justification Theory. The research investigates the effect of gender-related system justification levels of women employees in the finance sector on the four dimensions of the perceived glass ceiling syndrome (denial, resilience, resignation, and acceptance), as well as the moderating role of demographic variables (marital status and having children). The sample consists of 260 female employees working in the banking sector in Ankara. The Gender-Related System Justification Scale and the Glass Ceiling Syndrome Scale were used. The data were analyzed using IBM SPSS 27. According to the results, gender-related system justification negatively predicts the denial dimension of the glass ceiling syndrome, while positively predicting the acceptance dimension. Additionally, it was found that the negative effect of system justification on the resilience dimension of the glass ceiling decreases among married participants. These findings offer a different perspective on how career barriers arising from the glass ceiling syndrome are sustained through the internalization of gender inequality at both the individual and societal levels.
Benzer Tezler
- Emek piyasalarında cinsiyete dayalı ücret ayrımcılığı ve Türkiye örneği
Wage discrimination based on gender in labour market and a case study of Turkey
FERHAT TOPBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriKaradeniz Teknik ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEBİYE YAMAK
- Türkiye'de kadınların kayıt dışı istihdamının gelir vergisine etkisi
The effect of informal employment of women on income tax in Turkey
ESRA SADIK
- Belediyelerde toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme: Gaziantep Büyükşehir Belediyesi örneği
Gender-sensitive budgeting in municipalities: Case study of Gaziantep Metropolitan Municipality
EBRU KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SosyolojiGaziantep ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ATİK ASLAN
- L'articulation des stratégies de résistance et des processus de consentement chez les cols blancs
Beyaz yakalılarda direniş stratejileri ve rıza süreçlerinin eklemlenmesi
AYÇA YILMAZ
Yüksek Lisans
Fransızca
2012
SosyolojiGalatasaray ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ERGUR