Ortaokul öğretmenlerinin eğitim ortamlarında yapay zekâ uygulamalarının kullanımına ilişkin beklentileri, ihtiyaçları ve kaygılarının incelenmesi
An examination of middle school teachers' expectations, needs, and concerns regarding the use of artificial intelligence applications in educational environments
- Tez No: 991643
- Danışmanlar: PROF. DR. AYNUR KOLBURAN GEÇER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Teknolojileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada ortaokul öğretmenlerinin yapay zekâ uygulamalarına yönelik beklenti, ihtiyaç ve kaygı düzeyleri incelenmiştir. Araştırmada, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Sakarya ilinde devlet ve özel okullarda görev yapmakta olan ortaokul öğretmenleri yer almıştır. Araştırma yakınsayan paralel karma desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yürütülen çalışmada veriler“Kişisel Bilgi Formu”,“Yapay Zekâ Kaygı Ölçeği”ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Nitel veriler ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenen 20 öğretmenden, nicel veriler ise kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılan 200 öğretmenden elde edilmiştir. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin yapay zekâya ilişkin beklenti ve ihtiyaçlarının özellikle teknik altyapı, pedagojik destek, güvenilir dijital araçlar ve uygulamaya dönük mesleki gelişim alanlarında yoğunlaştığını göstermektedir. Bunun yanında öğretmenler; etik ve güvenlik riskleri, veri gizliliği, öğrencilerin düşünme ve problem çözme süreçlerinde gerekli çabayı göstermeden hazır yanıtlara yönelme ihtimali ve mesleki rollerinin değişebileceği konularında kaygı duymaktadır. Nicel bulgular ise öğretmenlerin yapay zekâ kaygı düzeylerinin orta düzeyin üzerinde olduğunu ve bu kaygıların dijital yeterlik, yapay zekâ okuryazarlığı ve yapay zekânın faydasına duyulan inanç gibi değişkenlere göre anlamlı biçimde farklılaştığını ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
This study examines the expectations, needs, and anxiety levels of middle school teachers regarding the use of artificial intelligence (AI) applications. The research was conducted with middle school teachers working in public and private schools in Sakarya during the 2024–2025 academic year. A convergent parallel mixed-methods design was employed in the study. Data were collected through a“Personal Information Form,”the“Artificial Intelligence Anxiety Scale,”and a semi-structured interview form. Qualitative data were obtained from 20 teachers selected through criterion sampling, while quantitative data were gathered from 200 teachers reached through convenience sampling. The findings reveal that teachers' expectations and needs regarding AI primarily focus on technical infrastructure, pedagogical support, reliable digital tools, and practice-oriented professional development. In addition, teachers expressed concerns related to ethical and security risks, data privacy, the possibility that students may rely on ready-made answers without engaging sufficiently in thinking and problem-solving processes, and potential changes in their professional roles. Quantitative results indicate that teachers' AI anxiety levels are above moderate and that these levels significantly vary depending on variables such as digital competence, AI literacy, and belief in the benefits of AI.
Benzer Tezler
- Okul yöneticilerinin eğitimde yapay zekâ kullanımına ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Examination of school administrators' views on the use of artificial intelligence in education
YAĞMUR LALE
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimKafkas ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT TAŞDAN
- Veriden olasılığa istatistiksel araştırma sürecinde ortaokul öğrencileri ve matematik öğretmenleri tarafından kullanılan dijital teknolojiler
Digital technologies used by middle school students and mathematics teachers in the statistical inquiry process: From data to probability
FATMA ERİKÇİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Matematikİnönü ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AZİZ İLHAN
- Yapay zekâ destekli fen öğretimi hakkında 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin görüşlerinin belirlenmesi
Determining the opinions of 6th, 7th and 8th grade students about artificial intelligence supported scienece tecaching
SALMAN YILDIRIMÇAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ARTUN
- Fen öğretiminde yapay zekâ ile belirlenen çoklu zekâ alanlarına göre hazırlanmış e-öğrenme ortamlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi
The analysis of e-learning settings, which are prepared on the basis of multiple intelligence domains determined by artificial intelligence in science instruction, as per different variables
BURCU ALAN
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİKRİYE KIRBAĞ ZENGİN
- Öğretmenlerin yapay zekâya bakış açıları ve eğitim ortamlarında kullanım durumlarının incelenmesi
The perspective of teachers on artificial intelligence and its use in educational environments
FERDA BETÜL KARACİF
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKİF OCAK