Geri Dön

İbnü'n-Neccâr'ın el-İfhâm adlı kırâat eseri ve kırâat ilmindeki yeri

Ibn al-Najjār's work of kiraat named al-Ifhām and its place in the science of kiraat

PDF İndir

  1. Tez No: 991651
  2. Yazar: HATİCE TAŞLICALI
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ULUDAŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
  10. Enstitü: İslami İlimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel Bilimler Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Fütûhî nisbesiyle meşhur olan Ebû Bekr Takiyyuddîn Muhammed b. Ahmed b. Abdülazîz el-Fütûhî'nin kırâat ilmi sahasındaki ilmî konumunu ve hususen el-İfhâm fî şerhi bâbi vakfi Hamza ve Hişâm adlı eserini merkeze alarak müellifin ilmî mirasına katkı sağlamayı hedeflemiştir. Kırâat literatürünün tedvin ve tertip sürecinde mühim bir merhaleyi temsil eden bu eser, yedi kırâat imamının vakf uygulamalarına dair açıklamalarıyla klasik kırâat birikiminin sistematik bir yansımasıdır. İbnü'n-Neccâr el-Fütûhî, kendisinden önceki kırâat üstatlarının birikimini dikkatle derleyip değerlendirmiş; ancak bununla yetinmeyip gerekli gördüğü yerlerde yorum ve açıklamalarda bulunarak bu birikime özgün katkılar sunmuştur. Bu yönüyle müellif hem geleneğe bağlılık hem de ilmî cesaret arasındaki dengeyi kurmayı başaran nâdir simalardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Araştırmamızda, İbnü'n-Neccâr el-Fütûhî'ye nispet edilen ve günümüze ulaşan el-İfhâm fî şerhi bâbi vakfi Hamza ve Hişâm adlı eser, nitel araştırma yöntemlerinden“içerik analizi”ve“doküman incelemesi”yöntemi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Müellifin eserde takip ettiği yöntem, meseleleri ele alış biçimi, ilmî yaklaşımları ve metot tercihleri ayrıntılı şekilde analiz edilmiş; eserde sıkça yer verilen (قيل) ve (قال) gibi tabirlerin bağlamsal arka planları irdelenerek, müellifin hangi görüşleri ne şekilde merkeze aldığı ortaya konulmuştur. Söz konusu eser hakkında daha önce Muhammed b. Ahmed b. Dâvûd tarafından yapılan tahkik çalışması, eserin metin neşrine yönelik kıymetli bir katkı olmakla birlikte, bu çalışmamız mevcut neşrin ötesine geçerek, eserin kırâat literatüründeki yerini daha geniş bir ilmî perspektifle değerlendirme çabası gütmektedir. Bu minvalde, müellifin ilmî çevresi, istifade ettiği kaynaklar ve sonraki âlimler üzerindeki tesiri etraflıca ele alınmış; böylece sadece bir metin analizi yapılmakla kalınmamış, aynı zamanda eserin klasik kırâat ilmindeki yeri ve katkısı da tespit edilmiştir. Bu araştırma, özellikle klasik dönem kırâat eserleriyle yeterince temas edilmemiş olması hasebiyle, alanda hissedilen bir boşluğa katkı sunmayı amaçlamaktadır. İbnü'n-Neccâr'ın söz konusu eseri hem teorik tartışmalara hem de pratik uygulamalara yer vermesi bakımından sahih bir metodolojik örneklik teşkil etmektedir. Vakf ve hemze gibi kırâatın en mühim ve incelikli alanlarını ele alan bu eser gerek içerik gerek yöntem bakımından klasik kırâat geleneğini anlamada önemli bir kaynaktır. Sonuç itibariyle;Vakf el-İfhâm fî şerhi bâbi vakfi Hamza ve Hişâm, yalnızca müellifinin değil, aynı zamanda kadîm kırâat geleneğinin ilmî muhtevasını yansıtan mümtaz bir eserdir. Bu yönüyle, kırâat alanında araştırma yapacak ilim ehli için hem tarihi bir zemin hem de metodolojik bir kaynak olarak kıymet arz etmektedir. Bu çalışma ile amaçlanan; klasik kırâat birikiminin mühim bir halkasını gün yüzüne çıkarmak, geleneğin sürekliliğine katkıda bulunmak ve sonraki ilim araştırmalarına sağlam bir zemin sunmaktır.

Özet (Çeviri)

This study aims to contribute to the scholarly heritage of Abu Bakr Taqiyyuddīn Muḥammad b. Aḥmad b. ʿAbdal-ʿAzīz al-Futūhī, who is famous with the noun al-Futūhī, by focusing on his scholarly position in the field of the science of qiraat and in particular his work al-Ifhām fī sharḥ bābi wa waqf al-Hamza wa Hishām. This work, which represents an important stage in the process of the compilation and organization of the Qiraat literature, is a systematic reflection of the classical Qiraat accumulation with its explanations on the waqf practices of the seven Qiraat imams. Ibn al-Najjār al-Futūhī carefully compiled and evaluated the accumulation of the previous masters of qiraat; however, he did not stop there and made original contributions to this accumulation by making comments and explanations where he deemed necessary. In this respect, the author emerges as one of the rare figures who managed to strike a balance between adherence to tradition and scholarly courage. In this study, the extant work al-Ifhām fī sharḥ bābi waqfi Hamza and Hishām attributed to Ibn al-Najjār al-Futūhī was evaluated within the framework of“content analysis”and“document analysis”methods. The author's methodology, the way he handled the issues, his scholarly approaches and methodological preferences were analyzed in detail; the contextual backgrounds of terms such as (قيل) and (قال), which are frequently used in the work, were examined and the views of the author were revealed. Although the previous critical edition of this work by Muhammad b. Ahmad b. Dāwūd is a valuable contribution to the textual edition of the work, this study goes beyond the existing edition and attempts to evaluate the place of the work in the literature of qiraat from a broader scholarly perspective. In this respect, the author's scholarly circle, the sources he utilized, and his influence on later scholars are discussed in detail; thus, not only a textual analysis is made, but also the place and contribution of the work in the classical science of qiraat is determined. This study aims to contribute to a gap in the field, especially since the classical period has not been sufficiently touched by the works of Qiraat. Ibn al-Najjār's work in question constitutes a genuine methodological example in terms of both theoretical discussions and practical applications. This work, which deals with the most important and subtle areas of qiraat such as waqf and hemza, is an important source in understanding the classical qiraat tradition in terms of both content and methodology. In conclusion, al-Ifhām fī sharḥ bābi wa wa waqf al-Hamza wa al-Hishām is a distinguished work that reflects the scholarly content of not only its author but also the ancient tradition of Qiraat. In this respect, it is valuable as both a historical ground and a methodological source for scholars who will conduct research in the field of qiraat. The aim of this study is to bring to light an important link in the classical qiraat accumulation, to contribute to the continuity of the tradition, and to provide a solid ground for future scholarly research.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    918474

    بحر الكلام ونحر اللئام بإظهار نعمة الإسلام وإشهار نقمة الإجرام" للشيخ محمد بن عبد اللطيف بن عبد الرحمن ابن غانم المقدسي (مات في حدود سنة: 875 هـ) من مقدمة الكتاب إلى مسألة استعمال الذمي لآلات اللهو : دراسة وتحقيقاً

    Muhammed b. Abdüllatif İbn Gânim el-Makdisî'nin“Bahru'l-Kelâm ve Nehru'l-Liâm Bi İzhari Nimeti'lislam ve İşhâr-i Nikmeti'l-İcrâm”adlı kitabının (Mukaddimeden zımnîlerin eğlence aletlerini kullanması meselesine kadar) tahkik ve değerlendirilmesi

    ABDULRAHMAN LATEEF JASIM

    Yüksek Lisans

    Arapça

    Arapça

    2026

    DinTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET İNANIR

  2. Tez No

    764750

    The effects of earthquakes in antioch and its vicinity: Evidence of repair, rebuilding and urban reorganization between the fourth and thirteenth centuries

    Antakya ve çevresinde meydana gelen depremlerin etkileri: 4. ve 13. yüzyıllar arasında yapılan tadilat, yeniden yapılandırma ve kentsel düzenleme faaliyetleri

    MEVLÜDE BAKIR

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Sanat Tarihiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZEYNEP KUBAN TOKGÖZ

    PROF. DR. NEFİSE NEVRA NECİPOĞLU

  3. Tez No

    364914

    Arap şairlerden İbnu'n-Nakîb ve şiiri

    An Arab poet İbn an-Naqib and his poems

    İBRAHİM FİDAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Doğu Dilleri ve EdebiyatıNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUHAMMET TASA

  4. Tez No

    393568

    İbnu'n-Nâzım'ın Arap dili algısı (Elfiyye şerhi özelinde)

    İbnu'n-Nâzim's Arabic language perception (Specific to sharh al-alfiyye)

    YUSUF ÇAKIR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Doğu Dilleri ve EdebiyatıFırat Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ENES ERDİM

  5. Tez No

    446235

    İbnu'n-Nedîm'in el-Fihrist adlı eserine göre tercüme faaliyetleri ve mütercimler

    Translation movements and translators according to the İbn al-Nadim's work named al-Fehrest

    AYŞE ALAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Doğu Dilleri ve EdebiyatıAtatürk Üniversitesi

    Arap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SELAMİ BAKIRCI

Geri Dön