Coğrafya öğretmen adaylarının ölçek kavramına yönelik anlayışlarının geliştirilmesi
Developing preservice geography teachers' understanding of the concept of scale
- Tez No: 991892
- Danışmanlar: PROF. DR. SALİH ŞAHİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Coğrafya, Eğitim ve Öğretim, Geography, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Coğrafya Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma akademik coğrafya ile okul coğrafyasındaki ölçek kavramına yönelik anlayış farklılığından yola çıkarak, müfredatların uygulayıcıları konumunda olan coğrafya öğretmen adaylarının ölçek kavramına yönelik anlayışlarının nasıl geliştirilebileceğini incelemektedir. Araştırma 2024-2025 eğitim-öğretim yılı güz dönemi içerisinde 11 haftalık bir süreci kapsamaktadır. Araştırmanın katılımcılarını Ankara'da bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 5 coğrafya öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Katılımcılar belirli kriterler gözetilerek ölçüt örnekleme yöntemine göre ve gönüllülük esas alınarak belirlenmiştir. Katılımcılar, uygulama süreci boyunca ölçek kavramına yönelik çeşitli öğretim etkinliklerine dâhil olmuş; ders öncesi ve sonrası veri toplama araçlarıyla süreç analiz edilmiştir. Çalışmada veriler, nitel veri toplama teknikleriyle elde edilmiştir. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme soruları, açık uçlu soru formu, uygulama sürecinde yapılan etkinliklerden elde edilen çalışma kâğıtları, senaryo metinleri, öğretmen adayları tarafından hazırlanan ders planları ve araştırmacı ile katılımcı yansıtıcı günlükleri ile toplanmıştır. Öğretmen adaylarıyla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi ve betimleyici analiz, etkinlik kâğıtları araştırmacı tarafından hazırlanan analitik derecelendirme anahtarları kullanılarak değerlendirilmiştir ve içerik analizine tabii tutulmuştur. Araştırmadan elde edilen temel bulgular ölçek kavramının uluslararası literatürde akademik coğrafya alanında modern coğrafyanın tarihi gelişim süreciyle uygun bir şekilde ele alınırken okul coğrafyasında akademik coğrafya ile okul coğrafyasındaki ölçek kavramına yönelik bilgi boşluğunun devam ettiği yönündedir. Türkiye'de ise hem akademik coğrafyada hem de okul coğrafyasında ölçek kavramı büyük bir oranda kartografik ölçekle eşdeğer bir kavram olarak anlaşılmaktadır. Uygulama öncesinde elde edilen bulgularda da coğrafya öğretmen adaylarının ölçek kavramıyla ilgili sorulara kartografik ölçek kapsamında cevap verdikleri görülmüştür. Uygulama sonrasında öğretmen adayları ölçek kavramının uluslararası akademik literatürde yer alan anlamlarına yönelik farklı düzeylerde gelişen bir anlayışa sahip olmuşlardır. Katılımcılar, coğrafi düşüncenin temel kavramlarından biri olan ölçek kavramını çeşitli konuların anlaşılmasının sağlanmasında farklı anlamlarıyla kullanmaya başlamışlardır. Ölçeğin verili ve mutlak ölçek anlayışının yanısıra göreli ölçek kavramını öğrenmiş ve kavramın birbirinden farklı boyutlarını ders planlarında öğrenme çıktılarıyla nasıl kullanabileceklerini kavramışlardır. Bu çalışma ölçek kavramının coğrafyanın gelişim dönemlerine göre değişen anlamlarını kullanarak akademik coğrafya ile okul coğrafyasındaki bilgi sınırının aşılmasının değerine ilişkin özgün bir argüman ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines how the understanding of the concept of scale among geography teacher candidates, who are in the position of curriculum implementers, can be developed, based on the difference in understanding of the concept of scale between academic geography and school geography. The research was conducted over 11 weeks during the fall semester of the 2024-2025 academic year. The participants in the study were five geography teacher candidates studying at a state university in Ankara. Participants were selected based on specific criteria using criterion sampling and on a voluntary basis. Participants were involved in various teaching activities related to the concept of scale; the process was monitored using pre- and post-class data collection tools. Data for the study were obtained using qualitative data collection techniques. The research data were collected through semi-structured interview questions, open-ended questionnaires, worksheets obtained from activities carried out during the implementation process, scenario texts, lesson plans prepared by teacher candidates, and reflective journals kept by the researcher and participants. Data obtained from semi-structured interviews with teacher candidates were evaluated using content analysis and descriptive analysis, activity sheets, and analytical rating keys prepared by the researcher, and were subjected to content analysis. The main findings of the research indicate that while the concept of scale is appropriately addressed in the international literature in the field of academic geography in line with the historical development process of modern geography, there continues to be a knowledge gap regarding the concept of scale in academic geography and school geography. In Turkey, the concept of scale is largely understood as equivalent to cartographic scale in both academic geography and school geography. Findings obtained prior to the application also showed that geography teacher candidates answered questions related to the concept of scale within the scope of cartographic scale. After the application, teacher candidates gained different levels of understanding regarding the meanings of the concept of scale found in international academic literature. They have begun to use the concept of scale, one of the fundamental concepts of geographical thinking, in its various meanings to facilitate understanding of different topics. In addition to the given and absolute scale understanding, they have learned the concept of relative scale and grasped how to use the different dimensions of the concept in their lesson plans with learning outcomes. This study presents an original argument regarding the value of overcoming the knowledge gap between academic geography and school geography by utilizing the changing meanings of the concept of scale according to the developmental periods of geography.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin coğrafi bilgi sistemlerine ilişkin algıları
Social studies teachers' perceptions on geographical information systems
SERGEN ATALMIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN AKIŞ
- Coğrafya ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının harita okuma öz yeterlikleri ile oryantiring öz yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between map reading self-efficacy and orienteering self-effi̇cacy of geography and social studies teacher candidates
FİGEN ÇOŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
CoğrafyaÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OYA ERENOĞLU
- Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme ve empati kurma düzeylerine sporun etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of sports on the levels of critical thinking and empathy of teacher candidates
BÜŞRA AYDOĞMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporNecmettin Erbakan ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU HARMANDAR DEMİREL
- Öğretmen adaylarının çevre sorunlarına yönelik etik yaklaşımlarının incelenmesi
Investigation of ethical approaches of teacher candidates towards environmental problems
GAMZE KARAKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN ÇİMEN
- Çanakkale kentsel gelişim alanı boyunca Sarıçay'ın ekolojik risk analizi ve coğrafya öğretmeni adaylarının görüşleri
Ecological risk analysis of Sariçay along Çanakkale city development area and prospective geography teacher's views
TAYLAN AKARSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
CoğrafyaÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET EVREN ERGİNAL
DOÇ. DR. SERKAN KÜKRER