Bir kamu finansmanı aracı olarak mudarebe: Türkiye modeli
Mudarabah as a public finance tool: Türkiye model
- Tez No: 991931
- Danışmanlar: PROF. DR. SEMA YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanlık tarihi boyunca üretim ve yatırım ilişkisi önemli bir denklem olmuştur. Üretim hem büyümenin hem de kâr etmenin kaynağı olarak görülmektedir. Üretimi artırmak için yapılacak her yatırım da sermayenin varlığına bağlıdır. Sermaye kimi zaman üretim artığı veya kâr sonucu elde edilebilirken kimi zaman da borçlanma yoluyla elde edilebilir. Modern dönemde yatırım için gereken borçlanmaya kaynak sağlayan en önemli aktör banka olmuştur. Ancak tarihte bankacılık dışı uygulamalarla da bu ihtiyaçların karşılandığı bilinmektedir. İlk çağlarda, Mezopotamya'da varlığını sürdüren Sümer Medeniyeti'nde“maket”adı verilen müesseselerde bankacılık benzeri yapılar bulunmaktaydı. Sonraki dönemlerde gerek Orta Doğu'da gerek Avrupa'da banka benzeri birçok müessesenin kurulduğu ve işletildiği görülmektedir. Roma İmparatorluğu, Selçuklu İmparatorluğu, Osmanlı İmparatorluğu gibi uzun yıllar hüküm sürmüş ve ardında bir medeniyet tarihi bırakmış devletler incelendiğinde banka benzeri yapıların çeşitli formlarda var olduğu görülmektedir. Özellikle Osmanlı İmparatorluğu'nda uzun yıllar faaliyet göstermiş ve teolojik tartışmalara konu olmuş“para vakıfları”da banka benzeri sermaye satışı yapan kurumlar arasında gösterilmektedir. Bu çalışmada İslam ekonomisi kapsamında değerlendirilmesine karşın, tarihte çok farklı yer ve zamanlarda kullanım alanı bulmuş bir yöntem olan mudarebe sistemi üzerinde durulmuştur. Mudarebe sistemi hem faizsiz bir kredilendirme yöntemi olarak kabul görebilir hem de kamunun kullandığı teşvik ve hibe gibi desteklere alternatif olabilir. Mudarebe yöntemi maliye politikası aracı olarak kullanıldığında bir kamu harcaması kalemi olmakla birlikte bu harcamayı finanse edebilecek bir kamu geliri kalemi de olabilir.
Özet (Çeviri)
Throughout human history, the relationship between production and investment has been an important equation. Production is seen as a source of both growth and profit. Every investment to increase production depends on the existence of capital. While capital can sometimes be obtained as a result of surplus production or profit, it can sometimes be obtained through borrowing. In the modern period, the most important actor providing resources to the borrowing required for investment has been the bank. However, it is known that these needs have also been fulfilled by non-banking practices in history. In ancient times, the Sumerian civilization, which flourished in Mesopotamia, had banking-like structures in institutions called“maket.”In later periods, many bank-like institutions were established and operated in the Middle East and europe. The Roman Empire, the Seljuk Empire and the Ottoman Empire states that ruled for long periods and left behind a history of civilization, exhibited various forms of banking-like structures. In particular, the“Money foundations”that operated for many years in the Ottoman Empire and were the subject of theological debates are also considered among the institutions that sold capital in a bank-like manner. This study focuses on the mudarabah system, which is a method that has been used in many different places and times in history, although it is considered within the scope of Islamic economics. The mudarabah system can be accepted as an interest-free lending method and can be an alternative to the incentives and grants used by the public sector. When the mudarabah method is used as a fiscal policy tool, it can be a public expenditure item as well as a public revenue item that can finance this expenditure.
Benzer Tezler
- Küresel kamusal mal olarak güvenlik: bir NATO üyesi olarak Türkiye'nin savunma harcamalarının değerlendirilmesi
Security as a global public good: Evaluation of Türkiye's defence spending as a NATO member
ÖZGE SEÇİL KAYA
Doktora
Türkçe
2022
Savunma ve Savunma TeknolojileriManisa Celal Bayar ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN GÖKBUNAR
- Altyapı projelerinin sukuk yoluyla finansmanı ve Afganistan için öneriler
Financing of infrastructure projects through sukuk and suggestions for Afghanistan
MOHAMMAD ASİF NIAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MaliyeSakarya Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN ASLAN
- Kamu özel sektör işbirliği yatırımlarının finansmanında İslami finans aracı: Sukuk
Islamic finance instrument for the financing of public private sector cooperation investments: Sukuk
MUHAMMED NAZIM NUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
EkonomiSakarya Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET EMİN ALTUNDEMİR
- Kamu finansmanı ve özelleştirme
Public finance and privatization
BURAK ERDEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRETTİN TÜLEYKAN
- Evrensel hizmetin finansmanı ve Türkiye örneğinin değerlendirilmesi
Financing of universal service and the assessing the example of Turkey
SÜLEYMAN ÇINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Kamu YönetimiHacettepe ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METE YILDIZ