Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde hikâye çözümlemeleri: Aslı ve Salih hikâye serisi örneği
Story analysis in teaching Turkish as a foreign language: Aslı and Salih story series example
- Tez No: 991954
- Danışmanlar: PROF. DR. NAMIK KEMAL ŞAHBAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Yabancılara Türkçe Öğretimi, Çocuk Edebiyatı, Hikâye Çözümlemesi, Dil Gelişimi, TeachingTurkish as a Foreign Language, Children's Literature, Story Analysis, Language Development
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yabancı Dil Olarak Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET TÜRKÇENİN YABANCI DİL OLARAK ÖĞRETİMİNDE HİKÂYE ÇÖZÜMLEMELERİ: ASLI VE SALİH HİKÂYE SERİSİ ÖRNEĞİ Günümüzde yabancı dil öğretimi süreçlerinde hedef kitlenin yaş gruplarına özgü yaklaşımların geliştirilmesinin önemini yapılan çalışmalar ortaya koymuştur. Özellikle çocuk yaş grubuna yönelik Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi süreçlerinde; dilsel girdinin sadece gramer odaklı değil, aynı zamanda çocuğun bilişsel, duyuşsal ve sosyal gelişimini destekleyen etkileşimli yöntemlerle sunulması temel bir gerekliliktir. Bu bağlamda çocuk edebiyatı ürünleri; sundukları zengin bağlamsal çerçeve, estetik haz ve dilsel modeller sayesinde, öğrenme sürecini mekanik bir yapıdan kurtararak işlevsel ve anlamlı bir yaşantıya dönüştüren temel öğretim materyalleri olarak kabul edilmektedir. Bu gereklilikten hareketle gerçekleştirilen bu çalışmanın temel amacı; çocuk edebiyatında metin türlerin biri olan“hikâye”türü, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen çocukların dil edinim süreçleri üzerindeki etkisini“Aslı ve Salih”hikâye serileri özelinde derinlemesine analiz etmektir. Nitel araştırma yöntemiyle kurgulanan bu çalışmanın örneklemi 20 adet 6-12 yaş grubuna yönelik hazırlanan hikâye serileri, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan“Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Programı”(A1-A2 düzeyi) kazanımları ile anlatı unsurları ve anlam katmanları çözümleme modelleri ekseninde bir değerlendirmeye değerlendirilmiştir. Doküman incelemesi tekniğiyle yürütülen analizler sonucunda; incelenen hikâye serisinin dilsel zorluk derecesinin hedef kitleyle uyumlu olduğu, kültürel şemaların aktarımında başarılı bir köprü kurduğu, değerler eğitimi ve karakter gelişimi unsurlarını pedagojik bir tutarlılıkla sunduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular; çocuklara yönelik dil öğretimi süreçlerinde edebî metinlerin, öğrencilerin sadece dil bilgisel yetkinliklerini artırmakla kalmadığını; aynı zamanda onların eleştirel düşünme becerilerini, empati yeteneklerini ve toplumsal aidiyet duygularını besleyen bütüncül birer gelişim aracı olduğunu akademik bir düzlemde ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT STORY ANALYSIS IN TEACHING TURKISH AS A FOREIGN LANGUAGE: ASLI AND SALIH STORY SERIES EXAMPLE Studies have demonstrated the significance of developing age-specific approaches in foreign language teaching processes. Particularly in teaching Turkish as a foreign language to children, it is a fundamental necessity to present linguistic input not through a purely grammar-oriented focus, but via interactive methods that support a child's cognitive, affective, and social development. In this context, children's literature is recognized as a primary instructional material that transforms the learning process from a mechanical structure into a functional and meaningful experience, thanks to the rich contextual framework, aesthetic pleasure, and linguistic models it provides. Driven by this necessity, the primary objective of this study is to conduct an in-depth analysis of the impact of the“story”genre-a key form of children's literature-on the language acquisition processes of children learning Turkish as a foreign language, specifically within the scope of the“Aslı and Salih”story series. Adopting a qualitative research design, the sample of this study consists of 20 storybooks prepared for the 6-12 age group. These materials were evaluated based on the learning outcomes of the“Curriculum for Teaching Turkish as a Foreign Language”(A1-A2 levels) published by the Ministry of National Education, as well as narrative elements and semantic layers analysis models. The findings obtained through the document analysis technique indicate that the linguistic difficulty level of the examined story series is compatible with the target audience, establishes a successful bridge in the transmission of cultural schemata, and presents elements of values education and character development with pedagogical consistency. These results academically demonstrate that literary texts in language teaching for children do not merely enhance grammatical competence; they also serve as holistic developmental tools that nurture critical thinking skills, empathy, and a sense of social belonging.
Benzer Tezler
- Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan hikâye kitaplarının söz varlığı açısından değerlendirilmesi: Salih Hikâye Serisi örneği
Evaluation of story books in terms of vocabulary in teaching Turkish as a foreign language: Sample of Salih Story Series
TUĞÇE BAYRAK GÖKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLAY ÇAĞLAYAN DİLBER
- Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde dijital hikâye anlatımının öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerine etkisi
The effect of digital storytelling on the reading comprehension skills of students in teaching Turkish as a foreign language
BELEMİR TÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELİM EMİROĞLU
- Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan kitapların incelenmesi: Aslı Hikâye Seti örneği
Used in teaching Turkish as a foreign language review of sources original story set example
DAMLA FIRAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ÖZGÜL İNCE SAMUR
- Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde Anadolu Hikâyeleri adlı metinlerin kültür aktarımı açısından değerlerlendirilmesi
Evaluation of Anadolu Hikâyeleri in teaching Turkish as a foreign language in terms of culture transfer
ELİF SEBİL SANCAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM İŞCAN
- Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi için hazırlanan hikâye kitaplarının söz varlığı ögelerinde kültür aktarımı
Cultural transfer in vocabulary elements of story books prepared for teaching Turkish as a foreign language
SİNEM BEYZA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ŞİMŞEK