Depremlerin eğitim yönetimine ve planlamasına olumsuz etkilerinin giderilmesine yönelik bir model önerisi
A model proposal for mitigating the negative effects of earthquakes on educational administration and planning
- Tez No: 992154
- Danışmanlar: PROF. DR. KASIM KARAKÜTÜK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Deprem Mühendisliği, Education and Training, Earthquake Engineering
- Anahtar Kelimeler: Acil durum planlaması, Deprem, Deprem hazırlığı, Deprem kayıpları, Eğitim liderliği, Eğitim yönetimi, Kriz, Kriz müdahelesi, Kriz yönetimi, Krize Hazırlıklı Olma Envanteri, Emergency planning, Earthquake, Earthquake preparedness, Earthquake loss, Education leadership, Educational administration, Crisis, Crisis intervention, Crisis management, Crisis Readiness Inventory
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, depremlerin eğitim sistemi ile eğitim yönetimi ve planlama süreçleri üzerindeki etkilerini ortaya koymak; bu etkilerin özellikle eğitime yönelik olumsuz sonuçlarını gidermeye yönelik mevcut ve önerilen önlemleri bütüncül bir çerçevede ele alarak bir model önerisi geliştirmektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Depremin eğitim üzerinde yarattığı kriz durumu incelenmiştir. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Nitel araştırma verilerini toplamak için görüşme ve doküman analizi yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu (katılımcılarını) İzmir ilinde Bayraklı, Bornova, Buca, Çeşme, Güzelbahçe, Karşıyaka, Konak ve Seferihisar ilçelerinde görev yapan ve depremi yaşayan (etkilenen) 33 yönetici ve 21 öğretmen oluşturmaktadır. Katılımcılarla yüz yüze gerçekleştirilen görüşmelerde, açık uçlu sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Yapılan görüşmeler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Analiz sürecinde bilgisayar destekli nitel veri analiz programı Maxqda programı kullanılmıştır. Araştırma kapsamında yarı yapılandırılmış görüşme dışında farklı veri kaynaklarına da ulaşılmıştır. İncelenen dokümanlar, eğitim kurumları ve diğer kurumlar tarafından depreme ilişkin hazırlanan raporlar, değerlendirmeler, deprem öncesi, sırası ve sonrasında alınan veya alınması gereken önlemelere ilişkin metinlerdir. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara göre, deprem gibi doğal afet olarak tanımlanan olağanüstü durumlar, eğitimde de olağanüstü önlemler almayı gerekli kılmaktadır. İzmir depreminde yaşamını kaybedenlerin ve yaralananların sayıları incelendiğinde, 117 kişinin yaşamını yitirdiği, 1034 kişinin ise yaralandığı saptanmıştır. Yaşamını kaybedenlerin 21'i öğrenci ve 4'ü emekli öğretmendir. 9 öğrenci ve 1 emekli öğretmen de enkazdan sağ çıkarılmıştır. Aynı depremde yedi ilçede 13 okul, pansiyon ve otel binası ağır hasar; 16 ilçede 28 okul, pansiyon ve lojman orta hasar almıştır. Katılımcılar tarafından deprem sonrasında yaşanan başlıca sorunlar; okul binalarında meydana gelen hasarlar, eğitim yöneticisi, öğretmen ve öğrenci ailelerinin barınmaya ilişkin sorunları; eğitim yöneticisi, öğretmen ve öğrencilere ilişkin ölüm ve yaralanmaların olması; eğitim yöneticisi, öğretmen ve öğrencilerin yaşadıkları psikolojik travmalar; eğitim ve öğretimin aksaması, ikili eğitime geçilmesi ile online (çevrim içi) eğitime ilişkin sorunlar olarak vurgulanmıştır. Çalışma grubu tarafından, yaşanan süreçte eğitim planlamasında aksamaların ortaya çıktığı, deprem sonrası eğitim planlamalarının doğal olarak aksadığı, gün boyu eğitimden ikili eğitime geçildiği, ders başlama saatlerinin değiştirildiği, ders sürelerinin kısaltıldığı, uzaktan çevrim içi (online) eğitime geçildiği, çadır kentlerde ve konteyner kentlerde eğitim sınıfları oluşturulmak durumunda kalındığı belirtilmiştir. Araştırma bulguları, öğretimi etkileyen çeşitli sorunların yaşandığını ortaya koymuştur. Bunlar; okul binasının taşınmasından kaynaklanan alan yetersizliği, okul binasının hasar görmesi nedeniyle binalara girilememesi, psikolojik desteğe duyulan gereksinim, yüz yüze eğitime geçilememesi, uzaktan eğitimdeki internet ve donatım (teçhizat) sorunları gibi alanlarda yaşanmaktadır. Çalışma grubu tarafından en çok pandemi süreci, online (çevrim içi) eğitim süreci, binalarda yaşanan hasarlar, olayın psikolojik etkisi ve depremde yaşanan plansızlıklar dile getirilmiştir. Ayrıca gereksinim (ihtiyaç) tespiti, hasar tespit rapor sürecinde yaşanan sorunlar ve afet eğitim programı (müfredatı) gereksinimine ilişkin etkiler belirtilmiştir. Çalışma grubunca çözümü zor olarak algılanan başlıca sorunlar; yas, öğrencilere ilişkin sorunlar, eğitim yöneticisi ve öğretmenlere ilişkin sorunlar ve binaların hasar alması olarak gösterilmektedir. Yapılan görüşmelerden ve doküman incelemesinden elde edilen veriler değerlendirilerek,“Depremlerin Eğitim Yönetimine ve Planlamasına Olumsuz Etkilerinin Giderilmesine Yönelik Bir Model Önerisi”geliştirilmiştir. Model önerisi, deprem öncesinde, sırasında ve sonrasında yapılması gereken tüm etkinlikleri kapsamaktadır. Öncelikle okulların fay hatlarından uzakta, zemini sağlam yerlerde, dayanıklı malzemelerden yapılması gerekir. Okul inşaatları proje çiziminden, geçici ve kesin kabule kadar sıkı denetlenmelidir.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to reveal the effects of earthquakes on the education system and on education management and planning processes; by addressing the existing and proposed measures to mitigate the negative impacts on education in a holistic framework, it aims to develop a model proposal. In the research, case study design, one of the qualitative research methods, was used. The crisis situation created by the earthquake on education was examined. The criterion sampling method, one of the purposeful sampling methods, was used. Interviews and document analysis were conducted to collect qualitative research data. The study group (participants) of the research consists of 33 administrators and 21 teachers. All of them experienced (affected by) the İzmir earthquake and they work in the districts of Bayraklı, Bornova, Buca, Çeşme, Güzelbahçe, Karşıyaka, Konak and Seferihisar in İzmir. In face-to-face interviews with participants, a semi-structured interview form consisting of open-ended questions was used. The interviews were analyzed with content analysis. During the analysis process, the computer – aided qualitative data analysis program Maxqda was used. In addition to the semi-structured interview, different data sources were also accessed within the scope of the research. The documents reviewed are texts prepared by educational institutions and other organizations regarding earthquakes, including reports, assessments, and texts about measures taken or that should be taken before, during, and after an earthquake. According to the results obtained from the research findings, extraordinary situations defined as natural disasters such as earthquakes require taking extraordinary measures in education. When the numbers of those who lost their lives and were injured in the Izmir earthquake were evaluated, it was determined that 117 people lost their lives and 1034 people were injured. 21 students and 4 retired teachers lost their lives in the Izmir Earthquake; 9 students and 1 retired teacher were rescued from the rubble alive. In the Izmir earthquake, 13 schools, hostels and hotel buildings in seven districts were seriously damaged. It was observed that 28 schools, hostels and lodgings in 16 districts received moderate damage. The main problems experienced by the participants after the earthquake; Damages to school buildings, housing problems of education administrators, teachers and students' families; deaths and injuries to education administrators, teachers and students; psychological traumas experienced by education administrators, teachers and students; Disruption of education and training, transition to dual education and problems related to online education were emphasized. It was stated by the working group that there were disruptions in education planning during the period, post-earthquake education planning was naturally disrupted, there was a transition from day-long education to dual education, lesson start times were changed, lesson durations were shortened, distance online education was started, and tent cities and container cities were used. It was stated that training classes had to be created. Research findings have revealed that various problems affecting teaching are being experienced. These problems are experienced in areas such as lack of space due to the relocation of the school building, inability to enter the school building due to damage, the need for psychological support, inability to switch to face-to-face education, and internet and equipment problems in distance education. The pandemic process, online education process, damage to buildings, psychological impact of the event and lack of planning during the earthquake were mostly mentioned by the working group. In addition, the problems experienced in the need determination, damage assessment report process and the effects on the need for a disaster training program (curriculum) are stated. The main problems perceived as difficult to solve by the working group are; mourning, problems related to students, problems related to education administrators and teachers, and damage to buildings. By evaluating the data obtained from the interviews and document review,“A Model Proposal for Mitigating the Negative Impacts of Earthquakes on Educational Administration and Planning”was developed. The model proposal covers all activities that need to be done before, during and after the earthquake. Firstly, schools should be built away from fault lines, on solid ground, and using durable materials. School constructions should be strictly supervised from project planning to provisional and final acceptance.
Benzer Tezler
- Simulation of residential mobilityby agent-based modeling integrated withuncertainty in planning approach
Belirsizlik ortamında planlama yaklaşımında etmen tabanlı modelleme ile konut hareketliliği benzetimi
SOMAIYEH NASROLLAHZADEH
Doktora
İngilizce
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGAY KEREM KORAMAZ
- İstanbul'daki su isale hatlarının deprem risk analizi
Earthquake risk analysis of water transmission lines in İstanbul
EMİR EKREM BARUTÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİMMET KARAMAN
- İstanbul Tarihi Yarımada'da kentsel ölçekte deprem odaklı kentsel zarar görebilirlik değerlendirmesi
Seismic vulnerability assessment at urban scale in İstanbul Historical Peninsula
SELDA ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH TERZİ
- A data-driven approach to identifying and selecting temporary disaster debris management sites: The case of Istanbul
Geçici afet moloz yönetim alanlarının belirlenmesi ve seçimi için veri odaklı bir yaklaşım: İstanbul örneği
BURAK KABAKLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEYDA SERDAR ASAN
- Deprem sonrası için geliştirilen ulaşım talep modeli: Elazığ örneği
A transportation demand model developed for the post-earthquake period: The case of Elaziğ
AYŞE POLAT
Doktora
Türkçe
2026
Ulaşımİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN ONUR TEZCAN