Partner takibinde karanlık üçlü kişilik özellikleri ve mağduru suçlama eğilimi: Partner takip mitleri ve davranışın ciddiyet algısının seri aracılık rolü
Dark triad personality traits and victim-blaming tendencies in intimate partner stalking: The serial mediating roles of partner stalking myths and perceived severity of the behavior
- Tez No: 992210
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YAĞMUR ULUSOY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, karanlık kişilik özelliklerinin (makyavelizm, psikopati ve narsisizm) partner takibi bağlamında partner takip mitleri, takip davranışının ciddiyet algısı ve mağduru suçlama eğilimi üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerini incelemektir. Ayrıca, cinsiyetin bu ilişkilerdeki olası rolü de değerlendirilmiştir. Araştırma, nicel yöntemlerden korelasyonel araştırma deseni ile tasarlanmış ve üniversite öğrencilerinden oluşan örneklem üzerinde iki aşamada yürütülmüştür. Birinci çalışmada (n = 1.324), Partner Takip Mitleri Ölçeği (PTMÖ) geliştirilmiş ve geçerlik–güvenirlik analizleri yapılmıştır. Analizler sonucunda, ölçeğin 7 maddeden ve iki alt boyuttan (normalleştirme ve mağduru suçlama) oluşan geçerli ve güvenilir bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. İkinci çalışmada (n = 377), senaryo temelli olarak geliştirilen model korelasyon analizleri ve yapısal eşitlik modellemesi (YEM) ile test edilmiş; dolaylı etkiler bootstrap yöntemiyle değerlendirilmiştir.Bu aşamada, takip davranışının ciddiyeti ve mağduru suçlama değişkenleri senaryo soruları aracılığıyla ölçülmüş; ayrıca Partner Takip Mitleri Ölçeği ve Karanlık Kişilik Özellikleri Ölçeği kullanılmıştır. Seri aracılık ilişkileri YEM kapsamında incelenmiş, cinsiyet farkları bağımsız örneklemler için t-testi ile değerlendirilmiş ve cinsiyetin düzenleyici rolü çok gruplu YEM analizi ile test edilmiştir. Bulgular, sadece makyavelizm'in partner takip mitlerini anlamlı şekilde yordadığını göstermiştir. Partner takip mitleri, takip davranışının ciddiyet algısını azalttığı ve daha düşük ciddiyet algısının mağduru suçlama eğilimini artırdığı bir seri aracılık yolu oluşturmuştur. Ayrıca erkek katılımcılar, mitleri daha fazla onaylama, takip davranışını daha az ciddi değerlendirme ve mağduru daha fazla suçlama eğilimindedir. Ancak, cinsiyetin düzenleyici etkisi modelde anlamsız bulunmuştur. Bu bulgular, partner takibine ilişkin mağduru suçlama süreçlerinin altında yatan bilişsel mekanizmaların anlaşılmasına katkı sağlamakta ve önleme ile müdahale çalışmalarına yönelik önemli çıkarımlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this research is to examine the direct and indirect effects of dark personality traits (machiavellianism, psychopathy, and narcissism) on partner stalking myths, perceived severity of stalking behaviors, and victim-blaming tendencies within the context of partner stalking. In addition, the potential role of gender in these relationships was evaluated. The study was designed using a quantitative, correlational research design and conducted in two phases with a university student sample. In Study 1 (n = 1,324), the Partner Stalking Myths Scale (PSMS) was developed, and validity and reliability analyses were performed. The analyses revealed that the scale consisted of 7 items and two subdimensions (normalization and victim-blaming), demonstrating a valid and reliable structure. In the second study (n = 377), the scenario-based model was tested using correlation analyses and structural equation modeling (SEM), with indirect effects evaluated via bootstrapping. At this stage, perceived severity of stalking behavior and victim-blaming tendencies were measured using scenario-based questions, while the Partner Stalking Myths Scale and the Dark Personality Traits Scale were also administered. Serial mediation relationships were examined within the SEM framework; gender differences were assessed using independent samples t-tests, and the moderating role of gender was tested using multi-group SEM analyses. Findings indicated that only Machiavellianism significantly predicted endorsement of partner stalking myths. The myths formed a serial mediation pathway, in which they reduced the perceived severity of stalking behaviors, and lower severity perceptions increased victim-blaming tendencies. Additionally, male participants were more likely to endorse stalking myths, perceive stalking behavior as less severe, and report higher levels of victim blaming. However, the moderating effect of gender in the structural model was found to be non-significant. These findings contribute to understanding the cognitive mechanisms underlying victim-blaming in partner stalking and offer important implications for prevention and intervention efforts.
Benzer Tezler
- Ön vajinal duvar prolapsusuna eşlik eden paravajinal defektin cerrahi tedavisinde vajinal yolla uygulanan paravajinal onarım operasyonunun sonuçları ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin araştırılması
The main aim of the present study is investigating the short term results of vaginal paravaginal repair operation and its effects on postoperative life quality, sexual function and anatomic consequenses
OĞUZHAN KARAMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORHAN SEYFİ AKSAKAL
- Allojenik kök hücre naklinden sonra erişkinlerin ve partnerlerinin cinsel fonksiyonları üzerine kesitsel bir araştırma
A cross-sectional study on the sexual function of adults and their partners after allogeneic stem cell transplantation
ÖZGÜN GÖKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikKoç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSNİYE ŞEYDA ÖZCAN
- Allojenik kök hücre naklinden sonra erişkinlerin ve partnerlerinin cinsel fonksiyonları üzerine kesitsel bir araştırma
A cross-sectional study on the sexual function of adults and their partners after allogeneic stem cell transplantation
ÖZGÜN GÖKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HematolojiKoç Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSNİYE ŞEYDA ÖZCAN
- Türkiye'deki üçüncü basamak bir hastanede geçirilmiş chlamydia trachomatis enfeksiyonu ile ektopik gebelik arasındaki ilişki
The relationship between chlamydia trachomatis infection and ectopic pregnancy in a tertiary care hospital in Turkey
ZEYNEP YAVAŞ YÜCEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ GALİP ZEBİTAY
- Geniş otizm fenotipi gösteren erişkinlerde sosyal biliş: Bir göz hareketleri izleme çalışması
Social cognition in adults with broad autism phenotype: An eye tracking study
ÖYKÜ MANÇE ÇALIŞIR
Doktora
Türkçe
2018
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiSinir Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. EŞREF CEM ATBAŞOĞLU