Refah iktisadı ve optimal vergilendirme: Türkiye ekonomisinde uygulama ve sonuçlar
Welfare economics and optimal taxation: Application and results in the Turkish economy
- Tez No: 992231
- Danışmanlar: PROF. DR. SELİM ERDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mali İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Refah iktisadı, ekonomik etkinlik ve adalet kavramları çerçevesinde toplumsal refahı en üst düzeye çıkarmayı amaçlayan bir alan olarak, vergilendirme politikalarına yön veren temel yaklaşımlardan biridir. Vergi sisteminin optimal olarak tasarlanması, bireylerin ekonomik kararları üzerindeki etkisini minimize ederek hem kamu gelirlerini artırmayı hem de gelir dağılımında adaleti sağlamayı hedeflemektedir. Optimal vergileme teorisi, bu çerçevede etkin ve adil bir vergi sisteminin nasıl olması gerektiğine dair kapsamlı bir çerçeve sunmaktadır. Vergi sistemleri üzerine yapılan teorik çalışmalarda, etkinlik ve adalet arasındaki dengenin korunmasının zorunlu olduğu vurgulanmaktadır. Musgrave, vergi sisteminde adalet ve etkinlik arasında kaçınılmaz bir ikilem olduğunu öne sürerken; Ramsey, vergi yükünün ekonomik verimliliği en az bozacak şekilde dağıtılmasını savunmaktadır. Mirrlees ise optimal vergileme modelleri aracılığıyla, bireylerin gelir düzeyleri ve çalışma motivasyonları dikkate alınarak en uygun vergi yapısının belirlenmesi gerektiğini ifade etmektedir. Bunlara ek olarak, Laffer eğrisi perspektifinden bakıldığında, aşırı vergi oranlarının vergi gelirleri üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği ve ekonomik teşvikleri zayıflatabileceği belirtilmektedir. Türkiye vergi sistemi bağlamında yapılan literatür çalışmaları, mevcut vergi yapısının optimal vergileme ilkeleriyle tam olarak örtüşmediğini göstermektedir. Yapılan analizlerde, dolaylı vergilerin yüksek olması nedeniyle gelir dağılımında adaletsizliklerin arttığı ve vergi kaçınma eğilimlerinin yaygınlaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra, vergiye gönüllü uyumun artırılması için vergi bilincinin güçlendirilmesi ve adil bir vergi sisteminin tesis edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu çalışma, literatürde yer alan optimal vergileme modelleri ve vergi sistemine ilişkin yaklaşımlar çerçevesinde, Türkiye'deki vergi sisteminin değerlendirilmesini amaçlamakta ve vergi politikalarının etkinlik ile adalet dengesi açısından nasıl şekillendirilmesi gerektiğine dair teorik bir perspektif sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Welfare economics is one of the fundamental approaches that guide taxation policies as a field that aims to maximize social welfare within the framework of the concepts of economic efficiency and justice. Optimal design of the tax system aims to both increase public revenues and ensure justice in income distribution by minimizing the impact of individuals on their economic decisions. Optimal taxation theory provides a comprehensive framework on how an effective and fair tax system should be. In theoretical studies on tax systems, it is emphasized that it is imperative to maintain the balance between efficiency and justice. While Musgrave suggests that there is an inevitable dilemma between justice and efficiency in the tax system; Ramsey advocates that the tax burden should be distributed in a way that will least disrupt economic efficiency. Mirrlees, on the other hand, states that the most appropriate tax structure should be determined by taking into account individuals' income levels and work motivations through optimal taxation models. In addition, it is stated that excessive tax rates can have negative effects on tax revenues and weaken economic incentives when viewed from the perspective of the Laffer curve. Literature studies conducted in the context of the Turkish tax system show that the current tax structure does not fully comply with the principles of optimal taxation. In the analyses, it was concluded that due to the high indirect taxes, injustices in income distribution increased and tax avoidance tendencies became widespread. In addition, it is emphasized that tax awareness should be strengthened and a fair tax system should be established in order to increase voluntary tax compliance.This study aims to evaluate the tax system in Turkey within the framework of optimal taxation models and approaches to the tax system in the literature and provides a theoretical perspective on how tax policies should be shaped in terms of efficiency and justice balance.
Benzer Tezler
- Refah iktisadı bağlamında optimal vergi arayışı: Türkiye örneği
Optimal taxation in the context of welfare economics: The case of Turkey
EBRU KARAŞ
- Habits, status preferences, and optimal economic growth
Alışkanlıklar, statü tercihleri, ve optimal iktisadi büyüme
SENCER KARADEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
EkonomiHacettepe Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AYKUT ATTAR
- Para politikasının dinamik zaman tutarsızlığı ve sosyal refah üzerine etkisi
The dynamic time inconsistency of monetary policy and it's impact on social welfare
HAKAN KAYA
- Optimal unemployment insurance in Turkey in the presence of moral hazard and liquidity constraints
Likidite sınırlamaları ve ahlaki tehlikenin varlığında Türkiye için optimal işsizlik sigortası
HAKKI ÖZDENÖREN
- Essays on business cycles and monetary policy
İktisadi dalgalanmalar ve para politikası üzerine makaleler
EMREHAN AKTUĞ
Doktora
İngilizce
2022
EkonomiThe Unıversıty Of Texas At AustınEkonomi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SAROJ BHATTARAI
