Sosyal medyanın gastronomi ve mutfak sanatları öğrencilerinin kariyer tercihlerine etkisi
The impact of social media on career preferences of gastronomy and culinary arts students
- Tez No: 992559
- Danışmanlar: PROF. DR. ONUR GÖRKEM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, gastronomi ve mutfak sanatları öğrencilerinin sosyal medya kullanım biçimleri ile kariyer tercihleri üzerindeki algılanan etki arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın kuramsal çerçevesi Sosyal Bilişsel Kariyer Teorisi'ne (Lent vd., 1994) dayanmaktadır. Öğrencilerin sosyal medyada karşılaştıkları içeriklerin bilişsel değerlendirmeleri ve mesleki yönelimleri üzerindeki olası etkilerinin açıklanmasına katkı sağlamaktadır. Çalışmanın örneklemini İzmir ve Kırklareli illerinde yer alan devlet ve vakıf üniversitelerinde gastronomi ve mutfak sanatları bölümlerinde öğrenim gören toplam 421 öğrenci oluşturmuştur. Veriler çevrim içi anket yöntemiyle toplanmıştır. Dört bölümden oluşan anket formunun birinci bölümünde demografik özelliklere ilişkin ifadeler, ikinci bölümünde Schivinski vd. (2016) tarafından geliştirilen tüketim, katılım ve yaratım boyutlarına ait ölçek maddeleri, üçüncü bölümünde sosyal medya ve kariyer süreçlerine yönelik algıyı ölçen ve Adzovie vd. (2025) ile Lee vd. (2019) tarafından geliştirilen ölçeklerden uyarlanan ifadeler, dördüncü bölümünde ise mezuniyet sonrası kariyer tercihine ilişkin değerlendirmeler yer almıştır. Verilerin analizinde SPSS 26.0 programı kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenirliği Cronbach's Alpha katsayılarıyla, faktör yapıları ise açımlayıcı faktör analizi ile test edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiler korelasyon analizi ile, demografik gruplar arasındaki farklılıklar ise bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi ile incelenmiştir. Bulgular, sosyal medya kullanım yılı, günlük kullanım süresi ve platform çeşitliliği ile gastronomi içeriklerine yönelik tüketim, katılım ve yaratım düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir. Ayrıca bu üç boyutun kendi içinde pozitif ilişkiler sergilediği belirlenmiştir. Sosyal medya kullanım biçimleri ile sosyal medya ve kariyer tercihi arasında da anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Araştırma bulgularına göre sosyal medya kullanım özellikleri, öğrencilerin gastronomi içerikleriyle etkileşim düzeyleri ve sosyal medya temelli kariyer algılarının mezuniyet sonrası kariyer yönelimleriyle ilişkili olduğu görülmüştür. Araştırma bulguları literatür ışığında tartışılmış ve sonuçlara dayalı öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationship between the social media usage patterns of gastronomy and culinary arts students and the perceived influence of social media on their career preferences. The theoretical framework of the research is grounded in Social Cognitive Career Theory (Lent et al., 1994), contributing to the explanation of the potential effects of students' cognitive evaluations of social media content on their professional orientations. The sample of the study consisted of 421 students enrolled in gastronomy and culinary arts departments at public and foundation universities located in İzmir and Kırklareli. Data were collected through an online questionnaire. The four-part survey instrument included: demographic characteristics in the first section; the consumption, participation, and creation dimensions developed by Schivinski et al. (2016) in the second section; items adapted from the scales developed by Adzovie et al. (2025) and Lee et al. (2019) measuring perceptions of social media and career processes in the third section; and evaluations regarding post-graduation career preferences in the fourth section. Data analyses were conducted using SPSS 26.0. Scale reliability was assessed via Cronbach's Alpha coefficients, and factor structures were examined through exploratory factor analysis. Relationships among variables were analyzed using correlation tests, while group differences based on demographic factors were examined through independent-samples t-tests and one-way Anova. The findings revealed significant relationships between social media usage duration, years of use, and platform diversity and students' levels of consumption, participation, and creation related to gastronomy content. Additionally, the three dimensions exhibited positive interrelationships. Significant associations were also detected between social media usage patterns and perceptions of social media's influence on career processes. Overall, the research concludes that social media usage characteristics are associated with students' engagement with gastronomy-related content and their social media-based career perceptions, thereby indirectly shaping their post-graduation career orientations. The findings are discussed in light of the existing literature, and recommendations based on the results are provided.
Benzer Tezler
- Masterchef Türkiye and its impact on gastronomy students' career choices
Masterchef Türkiye ve gastronomi öğrencilerinin meslek tercihine etkisi
GÖKÇENUR AKSU
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Gastronomi ve Mutfak Sanatlarıİstanbul Bilgi ÜniversitesiMedya ve İletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN DAĞSALGÜLER
- Sosyal medyadaki yemek içeriklerinin üniversite öğrencilerinin yeme alışkanlıkları üzerindeki etkisi: Selçuk Üniversitesi örneği
The impact of social media food content on university students' eating habits: A case study of Selçuk University
SÜLEYMAN ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıSelçuk ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET ERBAY
- Sosyal medyanın gastronomi biliminin yayılmasındaki etkisinin Z kuşağı ve Baby Boomer kuşağını karşılaştırarak değerlendirilmesi
The effect of social media on the spread of the science of gastronomy comparing generation Z and Baby Boomer evaluation
NADİRE NUR POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıKarabük ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN AVNİ KIRMACI
- Gastronomi pazarlaması ve kullanılan araçlar, sosyal medyanın yemek tercihlerine etkisi
Gastronomy marketing and the tools used, the impact of social media on food preferences, and gastro media
CEMRE KAHVECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak Sanatlarıİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK EREN
- Gastronomi imajı ve sosyal medyanın turistlerin ziyaret niyetlerine etkisi
Food image and the effect of social media on tourists'intentions to visit
SEREN BAYDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
TurizmGazi ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FÜGEN ÖZKAYA