Gaziantep Devlet Tiyatrosunda sahnelenen çocuk tiyatrosu metinlerinin çocuğa görelik ilkeleri bağlamında incelenmesi (2015-2019)
Review of children's theater texts staged in Gaziantep State Theater in the context of principles of child appropriateness (2015-2019)
- Tez No: 992652
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR ŞİMŞEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Gaziantep Devlet Tiyatrosunda 2015-2019 yılları arasında sahnelenmiş çocuk tiyatrosu metinlerini, çocuğa görelik ilkeleri bağlamında incelemektir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışmasına dayalı olarak yapılandırılmıştır. Çalışmanın veri kaynağını, söz konusu yıllar aralığında sahnelenmiş on bir çocuk oyununun tam metinleri oluşturmaktadır. Veriler, sahnelenme tarihlerine göre kronolojik biçimde sıralanan Barış Gezegeni, Nasreddin İnadın Sonu, Nasreddin Hoca Bir Gün, Bayram Yeri, Savaş Çiçekleri, Ali Baba ve Kırk Haramiler, Sihirli Keman, Don Kişot, Kuzu Maydanoz'un Maceraları, Sihirli Kitap, Çizmeli Kedi adlı oyun metinlerinden elde edilmiştir. Verilerin analizinde Şener Demirel'in çocuğa görelik bağlamında belirlediği içerik unsurlarıyla ilgili ölçütler temel alınmıştır. Söz konusu ölçütler ekseninde kapsamlı bir betimsel analiz çerçevesi oluşturulmuştur. Bu çerçeve; konu, tema, ileti, varlık kadrosu, dil ve üslup olmak üzere beş ana kategori ve bu kategoriler altında detaylandırılmış toplam kırk dört ölçütten oluşmaktadır. Her bir ölçüt için“Evet, Hayır, Kısmen”seçeneklerine dayalı, kapalı uçlu betimsel analiz soruları oluşturulmuştur. Betimsel çerçeve, metin içindeki analizleri netleştiren betimsel değerlendirme odakları ile belirginleştirilmiş ve tüm metinler bu şema çerçevesinde sistematik olarak incelenmiştir. Araştırma bulgularında, oyunların içerik özelliklerinin genel olarak çocukların gelişim özelliklerine uygun olduğu ve aynı zamanda çocukların ilgi ve merak duyacağı özellikler taşıdığı tespit edilmiştir. İncelenen metinlerin çocukların duygusal dünyasına, değerler sistemine, psikolojik ihtiyaçlarına olumsuz etki oluşturabilecek unsurlar içermediği belirlenmiştir. Bununla birlikte oyunların çocukları eleştirel, yaratıcı, analitik düşünceye yönlendirici, kademeli olarak ilerleyen, ögeler arasında yapısal bir bütünlük taşıyan özellikte olduğu gözlemlenmiştir. Bu tespitlere ek olarak oyun metinlerinde çocuğa görelik ilkelerine uymayan özelliklere rastlanmıştır. Bazı metinlerin konularının barındırdığı olağanüstü ögeler nedeniyle yakın çevre ilkesine uymadığı, bazı metinlerin aile teması içermediği, bazı metinlerin de iletilerinin sadece örtük olarak bulunduğu belirlenmiştir. Bazı metinlerin ortalama on beş-yirmi karakter ile geniş bir varlık kadrosundan oluştuğu görülmüştür. İncelenen metinlerin varlık kadrosunda yer alan karakterlerden olağanüstü özelliklere sahip karakterlerin çocukların yakın çevresine uymadığı, bununla birlikte oyunlardaki kötü karakterlerin çocukların özdeşim kurmasına uygun olmadığı saptanmıştır. Dil özelliği incelemelerinde bazı metinlerde argo, kaba sözlerin sınırlı miktarda kullanıldığı tespit edilmiştir. Bulgular değerlendirildiğinde yer yer olumsuz ögeler içerse de incelenen çocuk tiyatrosu metinlerinin içerik özelliklerinin büyük ölçüde çocuğa görelik ilkelerine uyumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the children's theatre texts staged at the Gaziantep State Theatre between 2015 and 2019, within the context of the principles of appropriateness for the child. The research is structured based on a case study design, one of the qualitative research patterns. The data source for the study consists of the full texts of eleven children's plays staged during the specified period. The data were obtained from the plays, listed chronologically according to their staging dates: Barış Gezegeni, Nasreddin İnadın Sonu, Nasreddin Hoca Bir Gün, Bayram Yeri, Savaş Çiçekleri, Ali Baba ve Kırk Haramiler, Sihirli Keman, Don Kişot, Kuzu Maydanoz'un Maceraları, Sihirli Kitap and Çizmeli Kedi. The analysis of the data was based on the criteria established by Şener Demirel regarding the characteristics of content elements within the context of appropriateness for the child. A comprehensive descriptive analysis framework was constructed around these criteria. This framework consists of five main categories subject, theme, message, character/entity roster, language and style and a total of forty-four detailed criteria under these categories. For each criterion, closed-ended descriptive analysis questions based on the options“Yes, No, Partially”were formulated. The descriptive criterion questions were prepared as positive questions, where an answer of“Yes”would signify the fulfillment of the criterion. The descriptive framework was clarified with descriptive evaluation foci that specify the analyses within the texts, and all texts were examined systematically according to this schema. The research findings indicate that the content characteristics of the texts are generally suitable for the developmental characteristics of children, are of a quality that would attract children's interest and curiosity, and contain elements from their immediate environment. It was observed that the examined texts do not contain elements that could negatively affect children's emotional world, value systems, or psychological needs; rather, they possess characteristics that guide children towards critical, creative, and analytical thinking, progress gradually, and maintain structural integrity among their elements. In addition to these findings, characteristics not conforming to the principles of appropriateness for the child were encountered in the play texts. It was determined that the subjects of some texts do not conform to the principle of the immediate environment due to the extraordinary elements they contain, some texts do not include the theme of family, and the messages in some texts are present only implicitly. It was found that some texts consist of a broad character/entity roster with an average of fifteen to twenty characters. Among the characters in the examined texts, those with extraordinary characteristics were found not to align with children's immediate environment, and furthermore, the negative characters in the plays were deemed unsuitable for children's identification. In the examinations of language features, it was determined that slang and coarse language are used to a limited extent in some texts. Upon evaluation of the findings, it was concluded that the content characteristics of the examined children's theatre texts largely conform to the principles of appropriateness for the child.
Benzer Tezler
- Gaziantep il merkezinde bulunan hanlar
Başlık çevirisi yok
MEHMET ÖZKARCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Atatürk Üniversitesiİslam Medeniyeti ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Türkiye-Suriye sınırı boylarındaki köy yerleşmelerinin başlıca sorunları: Asmacık köyü örneği
Başlık çevirisi yok
ÖKKEŞ KESİCİ
