İBB Atatürk Kitaplığında Eş'âr-ı Perâkende-i Şâ'irân-ı Eslâf adıyla kayıtlı şiir Mecmuası (İnceleme-metin ve MESTAP'a göre tasnifi)
The poetry miscellany Eş'âr-ı Perâkende-i Şâ'irân-ı Eslâf in the IBB Atatürk Library (Analysis, text, and classification according to MESTAP)
- Tez No: 992695
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada Atatürk Kitaplığı OE_Yz_0292/2 numarada kayıtlı olan yazmanın 121b-143a varakları arasında yer alan“Eş'âr-ı Perâkende-i Şâ'irân-ı Eslâf”başlıklı kısımda şiir seçkilerinden oluştuğunu tespit ettiğimiz şiir mecmuasının transkripsiyon harfleri ile oluşturulan metni ve MESTAP tablosu hazırlanmıştır. 44 sayfadan oluşan mecmua bir mecmuanın 121b-143a varakları arasında yer almaktadır. Mecmuada Fuzûlî, Bâkî, Nâbî, Nefî, Şeyh Galip, Bağdatlı Ruhi, Nedim, İzzet Molla gibi hem çağdaşlarına hem de kendinden sonraki şairlere ışık tutmuş klasik Türk edebiyatının en önemli isimlerinin manzumelerine yer verilmiştir. Ayrıca“Lâ-edrî”başlığıyla şairi belli olmayan beyitler de vardır. Mecmuada toplam 552 manzume mevcuttur. Mecmuada bulunan manzumelerin nazım şekilleri; beyit çoğunlukta olmak üzere gazel, kıt'a, rubai, nazm, şarkı, müstezaddır. Dört ana bölümden oluşan bu çalışmanın ilk bölümünde, mecmua kavramı ele alınmış; mecmuaların klasik Türk edebiyatı içerisindeki yeri ve önemi genel hatlarıyla değerlendirilmiştir. İkinci bölümde ise incelenen mecmuanın ana metin kısmına dair çeşitli özellikler ve açıklayıcı bilgilere yer verilmiş, mecmua biçim ve muhteva bakımından tahlil edilmiştir. Metnin tesisinde izlenen yöntem ve teknikler açıklanmıştır. Üçüncü bölümde incelenen varaklarda tespit edilen şiirlerin transkripsiyonlu metni sunulmuştur. Söz konusu şiirler, mevcut olmaları hâlinde ilgili divanlar ya da tezkireler gibi kaynaklardaki şekilleriyle karşılaştırılmış; mecmuadaki metnin anlam veya vezin açısından uyumsuzluk gösterdiği durumlarda divan nüshalarından, tezkirelerden yararlanılmış ve bu uygulama dipnotlarda belirtilmiştir. Dördüncü bölümde çalışma, MESTAP (Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi) tablosu ile tamamlanmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines the manuscript registered at Atatürk Library under the number OE_Yz_0292/2, which consists of selected poems under the title“Perâkende-i Şâirân-ı Eslâf”located between folios 121b and 143a. In this research, the poems found in the examined section were transcribed into Latin script, and a MESTAP table was prepared. The journal consists of a total of 44 folios. Within the folios 121b–143a, couplets by some of the most significant figures of Classical Turkish Literature such as Fuzûlî, Bâkî, Nâbî, Nef'î, Şeyh Galip, Bağdatlı Rûhî, Nedîm, and İzzet Molla who influenced both their contemporaries and later poets, are included. In addition, there are anonymous couplets under the heading“Lâ-edrî.”The journal contains a total of 552 poems. The verse forms of the poems found in the examined folios include predominantly couplets, as well as ghazal, kıt'a, rubâʿî, nazm, şarkı, and müstezâd. This study consists of four main chapters. In the first chapter, the concept of mecmua is discussed, and the place and significance of mecmuas within classical Turkish literature are evaluated in general terms. The second chapter presents various characteristics and explanatory information regarding the main text of the examined mecmua, and the mecmua is analyzed in terms of form and content. The methods and techniques employed in the establishment of the text are also explained. In the third chapter, the transcribed texts of the poems identified in the examined folios are presented. Where available, these poems are compared with their counterparts in sources such as divans and tezkires. In cases where the text in the mecmua displays inconsistencies in meaning or meter, reference is made to divan manuscripts and tezkires, and this practice is indicated in the footnotes. The study is concluded with the MESTAP (Systematic Classification Project Poetry Journals) table in the fourth chapter.
Benzer Tezler
- Atatürk Kitaplığı Bel Yz K0633 numarada kayıtlı Mecmua (İnceleme – tahlil – MESTAP'a göre tasnif – metin)
Periodical (Mecmua)'s numbered Bel Yz K0633 in the Ataturk Library of Turkey (Analysis - according to MESTAP - text)
HASAN DOĞAN
Doktora
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıNecmettin Erbakan ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KIRBIYIK
- İBB Atatürk Kitaplığı Bel Yz K 716 numarada kayıtlı şiir mecmuası (İnceleme-metin-MESTAP'a göre tasnif)
Bel Yz K number 716 registered poetry collection at IBB Ataturk Library (Analysis-text- classification to MESTAP)
FERDİ KÜÇÜKÇOBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıSinop ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN KUFACI
- Miḥver-i İmlā: Teşkîl-i Kelimāt - Tefrîḳ-i Ġalaṭāt (inceleme-metin-dil bilgisi dizini)
Miḥver-i İmlā: Teşkîl-i Kelimāt - Tefrîḳ-i Ġalaṭāt (research-text-grammar index)
ÇAĞLA KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıSakarya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHRİ KUŞ
- İBB Atatürk Kitaplığı'nda MC-YZ-K. 000200 demirbaş numarasıyla kayıtlı Kitābu Mevlūd adlı yazma eser (dil incelemesi-metin)
The manuscript titled Kitābu Mevlūd, registered under the accession number MC-YZ-K. 000200 at The Atatürk Library of The Istanbul Metropolitan Municipality (linguistic analysis – text)
MEHMET KORKUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıBitlis Eren ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT PARLAKPINAR
- İBB Atatürk Kitaplığı BEL_YZ_K.04434 numaralı Şiir Mecmuası (inceleme-metin)
IMM Ataturk Library Poetry Journal no. BEL_YZ_K.04434 (analysis-text)
ŞEYMA SENA ŞENER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ÖZTÜRK