Makro kurumsal bağlam ve iş sistemi ilişkisinin örgüt formuna yansımaları: İsveç kapitalizminin ve Volvo grubu örneğinin tarihsel kurumsalcı perspektiften incelenmesi
Reflections of the relationship between the macro-institutional context and the business system on organizational form: An examination of Swedish capitalism and the case of the Volvo group from a historical-institutionalist perspective
- Tez No: 992696
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERKAN DİRLİK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Tarihsel Kurumsalcılık, Ulusal İş Sistemleri Yaklaşımı, Kapitalizmin Türleri, İsveç Kapitalizmi, Vaka Analizi, Kapitalizm, Kurumsal kuram, İsveç, İşletme örgütleri, Historical Institutionalism, National Business Systems Approach, Varieties of Capitalism, Swedish Capitalism, Case Study, Capitalism, Institutional theory, Sweden, Business organizations
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, birlikte evrilen iki olgu olan ulusal kurumsal bağlam ile iş sistemi arasındaki tarihsel ilişkiselliği ortaya çıkarmayı ve örgüt düzeyinde gerçekleşen yapısal ve stratejik dönüşümlerin kurumsal bağlamdaki kökenlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, İsveç'i işbirliğine dayalı iş sistemiyle karakterize edilen bir ulusal bağlam olarak incelemekte; söz konusu makro kurumsal yapı ile iş sistemi özelliklerinin zaman içerisinde nasıl karşılıklı olarak evrildiğini ve bu ilişkinin firma düzeyinde nasıl somutlaştığını ise Volvo Grubu örnek olayı üzerinden ortaya koymaktadır. Tarihsel inceleme bulguları, 1850-2025 dönemi boyunca İsveç'te devletin koordinasyon kapasitesi, banka-merkezli ilişkisel finansal mimari, kamusal ve beceri temelli eğitim sistemi, güçlü sendikal örgütlenme ile resmî ve toplulukçu nitelikler taşıyan güven-otorite ilişkilerinin yalnızca eşzamanlı olarak var olmadığını; aynı zamanda tarihsel süreçte birbirini karşılıklı olarak besleyen ve dönüştüren bir kurumsal tamamlayıcılık yapısı oluşturduğunu göstermektedir. Bu tamamlayıcılık yapısı krizler, liberalizasyon dalgaları ve yeniden düzenleme süreçleri boyunca süreklilik ve dönüşümü bir arada barındıran dinamik bir koordinasyon rejimi niteliği taşımaktadır. Bu çerçevede çalışma, İsveç'i durağan bir kurumsal kategori olarak ele almak yerine, tarihsel olarak yeniden ölçeklenen ve uyarlanan bir“dinamik-koordineli refah kapitalizmi”yapısı olarak kavramsallaştırmaktadır. Bulgular refah devleti düzenlemeleri, beceri geliştirme sistemleri ve risk paylaşım mekanizmaları arasındaki ilişkinin İsveç bağlamında uzun dönemli kurumsal istikrar ile esnek uyum süreçlerini birlikte ürettiğini ortaya koymaktadır. Volvo Grubu'na ilişkin vaka analizi ise ortaklaşa sahiplik yapıları, uzun vadeli ilişkisel finansman pratikleri, mühendislik yoğun üretim süreçlerinde dikey bütünleşme, düşük ilişkisiz ve yüksek ilişkili çeşitlenme, katılımcı çalışma ilişkileri ile rakip firmalarla kurulan uzun dönemli Ar-Ge işbirliklerinin, İsveç ulusal iş sisteminin kurumsal tamamlayıcılıklarıyla yüksek düzeyde uyum gösterdiği sonucuna varmaktadır.
Özet (Çeviri)
This dissertation aims to reveal the historical relationality between the national institutional context and the business system as two co-evolving phenomena, and to demonstrate the institutional origins of structural and strategic transformations occurring at the organizational level. The study examines Sweden as a national context characterized by a collaborative business system and demonstrates how the macro-institutional structure and business system characteristics have co-evolved over time and how this relationship has been concretized at the firm level through the case study of the Volvo Group. The findings of the historical analysis show that, during the period 1850-2025 in Sweden, the state's coordination capacity, a bank-centered relational financial architecture, a public and skill-based education system, strong trade union organization, and trust-authority relations with formal and communitarian characteristics have not only coexisted simultaneously but have also formed an institutional complementarity that has mutually reinforced and transformed itself over the historical process. This structure constitutes a dynamic coordination regime that embodies continuity and change together throughout periods of crisis, waves of liberalization, and processes of re-regulation. Within this framework, the study conceptualizes Sweden not as a static institutional category but as a historically rescaled and adaptive form of“dynamic-coordinated welfare capitalism.”The findings reveal that, in the Swedish context, the relationship between welfare state arrangements, skill formation systems, and risk-sharing mechanisms jointly produces long-term institutional stability alongside processes of flexible adaptation. The case of the Volvo Group concludes that alliance ownership structures, long-term relational financing practices, vertical integration in engineering-intensive production processes, low unrelated and high related diversification, participatory labor relations, and long-term R&D collaborations with competing firms display a high degree of alignment with the institutional complementarities of the Swedish national business system.
Benzer Tezler
- Türk iş sistemi bağlamında yerli otomobil örneğindeki paydaşların sosyal ağ analizi yöntemi ile incelenmesi
Examining stakeholders in the context of the Turkish job system: A social network analysis approach in the case of domestic automobiles
GÜRCAN ARSLAN
- Do ESG practices pay off? evidence from the eu-emerging countries and turkiye
ESG UYGULAMALARI FİNANSAL FAYDA SAĞLIYOR MU? AVRUPA BİRLİĞİ-GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER VE TÜRKİYE'DEN KANIT
BÜŞRA TURGUT TURAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAN YILDIRIM
DOÇ. DR. KAYA TOKMAKÇIOĞLU
- The influence of political ties on firm outcomes under political hazard conditions: A longitudinal research on the Turkish electricity industry between 2004 and 2015
Siyasi bağların siyasi risk koşullarında firma sonuçlarına etkisi: 2004-2015 yılları arasında Türkiye elektrik sektörü üzerine boylamsal bir araştırma
NAZLI BERBEROĞLU YILMAZ
Doktora
İngilizce
2019
İşletmeAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiYönetim ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÜKRÜ ÖZEN
