Nahçıvan ve Doğu Anadolu'da sözlü kültür tarihi çalışmalarında Dr. Yaşar Kalafat
Dr. Yaşar Kalafat's oral cultural history studies in Nakhchivan and Eastern Anatolia
- Tez No: 992718
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜRKAN ARIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Iğdır Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Halk kültürü araştırmacısı araştırmacının Doğu Anadolu ve Nahçıvan ekseninde yürüttüğü sözlü kültür derlemelerini merkezine alarak, halk anlatılarını yalnızca etnografik unsurlar olarak değil; aynı zamanda tarihsel bellek, kimlik üretimi ve kültürel direnç mekanizmaları olarak ele almaktadır. Sözlü kültür ürünlerinin resmî tarih anlatılarının kapsayamadığı sınır topluluklarında, hem alternatif tarih yazımının hem de milli kimlik inşasının vazgeçilmez parçaları olduğu tezin temel savıdır. Araştırmacının çalışmaları bu bağlamda, özellikle kültürel devamlılığın önemli olduğu bölgelerde, milli değerlerin korunması adına bir savunma hattı işlevi görmektedir. Nahçıvan ve Doğu Anadoluda yaşayan halkların, tarih boyunca yalnızca fiziksel sınırları değil, kültürel varlıklarını da korumak zorunda kaldıkları bilinmektedir. Bu çalışmada sözlü kültürün kültürel diplomasi işlevi gördüğü savunulmaktadır. Doğu Anadolu ve Nahçıvan'da derlenen ağıtlar, menkıbeler, mitolojik öğeler, geçiş ritüelleri ve halk inançları, bir yandan o toplumların yaşam pratiklerini ve toplumsal duyarlılıklarını yansıtırken; diğer yandan dış kültürel baskılara karşı geliştirilmiş simgesel bir savunma dili olarak değerlendirilmektedir. Bu anlatıların korunması ve yeniden yorumlanması, yalnızca akademik bir arşiv çalışması değil, aynı zamanda kültürel unsurlarında bir parçası olarak görülmektedir. Araştırmacının sahaya yaklaşımı bu noktada onu milli kültürün stratejik aktörlerinden biri hâline getirmektedir.
Özet (Çeviri)
Focusing on the oral culture collections conducted by folk culture researcher Yaşar Araştırmacı in Eastern Anatolia and Nakhchivan, this study examines folk narratives not only as ethnographic elements but also as mechanisms of historical memory, identity production, and cultural resistance. The thesis's central argument is that oral cultural products are indispensable components of both alternative historiography and the construction of national identity in border communities that official historical narratives cannot encompass. In this context, the researcher's work serves as a line of defense for the preservation of national values, especially in regions where cultural continuity is crucial. It is known that the people of Nakhchivan and Eastern Anatolia have historically been compelled to protect not only physical borders but also their cultural heritage. This study argues that oral culture serves a function of cultural diplomacy. The laments, legends, mythological elements, rites of passage, and folk beliefs compiled in Eastern Anatolia and Nakhchivan, on the one hand, reflect the living practices and social sensitivities of those societies, and on the other, they are considered a symbolic language of defense developed against external cultural pressures. The preservation and reinterpretation of these narratives is seen not only as academic archival work but also as part of the struggle for cultural independence. The researcher's approach to the field makes them a strategic actor in national culture.
Benzer Tezler
- M. Ö. II. binyıl'da Doğu Anadolu boyalı seramik kültürü ve çevre bölgelerle ilişkileri
Painted ceramic culture of East Anatolia region in II. millennium BC. and relationships it with the neighbors regions
SAEİD MIRZAEI
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
ArkeolojiAnkara ÜniversitesiAntropoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİKRİ KULAKOĞLU
- Doğu Anadolu bölgesi erken demir çağ çanak çömlek kültür bölgeleri: Gelişimleri, sınırları çanak çömlek grupları ve ilişkileri çerçevesinde değerlendirilmesi
Eastern Anatolia cultural regions of early iron age pottery: Evaluation in the frame of their developments, boundaries, pottery groups and connections
GULAN AYAZ
- Urartu ve Assur yazılı kaynaklarına göre Urartu Krallığı'nın tarihi coğrafyası
According to Urartian and Assyrian inscription Kingdom of the Urartian's historical geography
PINAR PINARCIK
- Arkeolojik veriler ışığında Doğu Anadolu Geç Demir Çağı (M.Ö. 6. -4. yy.) çanak çömleği
Pottery of Eastern Anatolia in Late Iron Age (B. C. 6-4. ) in the light of archaeological datas
DAVUT YİĞİTPAŞA
Doktora
Türkçe
2010
ArkeolojiYüzüncü Yıl ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KARAOSMANOĞLU
- İkinci Binyıl'da (MÖ 2000) Iğdır-Nahçıvan arasında kültürel ilişkiler
Cultural relations between Iğdır and Nakhichivan in the Second Millennium
ÖZCAN POLAT