Yükseköğretimde kalite 4.0 uygulamaları farkındalık ölçeği geliştirilmesi
Development of awareness scale for quality 4.0 applications in higher education
- Tez No: 992769
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET SELAMİ YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, yükseköğretim kurumlarında Kalite 4.0 uygulamalarına yönelik farkındalık düzeyini ölçmek amacıyla geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmiştir. Türkiye genelinde yedi coğrafi bölgeden 763 akademik ve idari personelin katılımıyla nicel araştırma deseni kullanılarak veriler toplanmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde literatür taraması, madde havuzu oluşturma, uzman görüşü alma, açımlayıcı faktör analizi (AFA, n=350) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA, n=413) aşamaları sistematik olarak gerçekleştirilmiştir. AFA sonuçları, 44 maddelik taslak formdan 18 maddelik nihai formun elde edildiği üç faktörlü bir yapı ortaya koymuştur: Yetkinlikler ve Kültür (YK), Veri ve Uyumluluk (VU) ve İnsan ve Teknoloji (IT). Üç faktörün açıkladığı toplam varyans %68,4'tür (KMO=0,86). DFA ile üç faktörlü yapı doğrulanmış ve mükemmel model uyum indeksleri elde edilmiştir (χ²/df=1,34, CFI=0,996, TLI=0,995, RMSEA=0,029,SRMR=0,048). DFA'dan sonra elde edilen güvenirlik analizlerinde Cronbach's Alfa değerleri 0,80-0,87 arasında, McDonald's Omega değerleri 0,84-0,91 arasında bulunmuştur. Ölçüm değişmezliği testleri, ölçeğin cinsiyet ve çalışma alanı gruplarında eşdeğer biçimde işlediğini göstermiştir. Sonuç olarak, 18 madde ve üç faktörden oluşan“Yükseköğretimde Kalite 4.0 Uygulamaları Farkındalık Ölçeği”psikometrik özellikleri güçlü, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıdır. Ölçek, yükseköğretim kurumlarında Kalite 4.0 farkındalık düzeylerinin değerlendirilmesi ve dijital dönüşüm stratejilerinin planlanması süreçlerinde kullanılabilir. Bu çalışma Türkiye bağlamında Kalite 4.0 farkındalığını ölçmeye yönelik sınırlı sayıdaki yaklaşımlardan biri olup alan yazına yeni bir katkı sunmaktadır. Gelecek araştırmalarda ölçeğin farklı ülke ve kurum türlerinde uygulanarak kültürlerarası geçerliğinin test edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, a valid and reliable scale was developed to measure the awareness level of Quality 4.0 practices in higher education institutions. Data were collected using a quantitative research design with the participation of 763 academic and administrative staff from seven geographical regions across Turkey. The scale development process included literature review, item pool creation, expert opinion, exploratory factor analysis (EFA, n=350), and confirmatory factor analysis (CFA, n=413) stages. The EFA results revealed a three-factor structure from which the final form with 18 items was obtained from the 44-item draft form: Competencies and Culture (YK), Data and Compatibility (VU), and People and Technology (IT). The total variance explained by these three factors was 68.4% (KMO=0.86). CFA confirmed the three-factor structure, and excellent model fit indices were obtained (χ²/df=1.34, CFI=0.996, TLI=0.995, RMSEA=0.029,SRMR=0.048). Reliability analyses conducted following the CFA revealed Cronbach's Alpha coefficients ranging from 0.80 to 0.87 and McDonald's Omega coefficients ranging from 0.84 to 0.91. Measurement invariance tests demonstrated that the scale performed equally across gender and field of study. In conclusion, the“Quality 4.0 Implementation Awareness Scale in Higher Education”, consisting of 18 items and three factors, is a valid and reliable measurement tool with strong psychometric properties. The scale can be used to assess Quality 4.0 awareness levels in higher education institutions and to plan digital transformation strategies. This study represents one of the limited approaches to measuring Quality 4.0 awareness in the Turkish context and makes a novel contribution to the literature. Future research is recommended to test the cross-cultural validity of the scale by applying it in different countries and institutional types.
Benzer Tezler
- Total Quality Management endorsement in higher edication institutions
Yükseköğretim kurumlarında Toplam Kalite Yönetimi (TKY)
MARIA TAIAI
- Yüksek öğrenimde hizmet kalite algısının ölçümü: Yüksek lisans öğrencileri üzerinde bir araştırma
Measuring percieved service quality in higher education: A research on post graduate students
İSMAİL ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi Üniversitesiİşletme Bölümü
YRD. DOÇ. DR. MÜJDAT ÖZMEN
- Uluslararası ve ulusal kalite standartları kapsamında yükseköğretimde kalite maliyetleri: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi uygulama örneği
Quality costs in higher education in the scope of international and national quality standards: Zonguldak Bülent Ecevit University practice example
DEMET BAŞDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiUluslararası İşletmecilik ve Ticaret Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLAY İRAK
- Öğretmen adayları ve akademisyenlerin memnuniyet düzeylerini etkileyen faktörler: Sınıf öğretmenliği ana bilim dalının sorunlarının incelenmesi
Factors affecting the satisfaction levels of prospective teachers and academicians: Investigation of classroom teaching department's problems
KAMİL ERSİN ARAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZELİHA NURDAN BAYSAL
- Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin eğitim kalite algılarının ölçülmesi (Bartın Üniversitesi örneği)
Measuring of the physical education and sports school students' education quality perceptions (Bartın University example)
EDA ADATEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT KUL
