Geri Dön

İslam idare hukuku açısından amir-memur ilişkisi

Relationship between supervisors and officer according to Islamic administrative law

  1. Tez No: 992829
  2. Yazar: ROJDA TAŞ
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET BAHATTİN ALPHAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hakkari Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, İslam hukuku ve İslam idare hukuku çerçevesinde amir-memur ilişkisini uygun bir yaklaşımla ele almıştır. Temel kaynaklar olan Kur'an-ı Kerîm, Sünnet, icmâ ve kıyas doğrultusunda şekillenen idare anlayışı, hem bireysel sorumluluğu hem de kurumsal disiplini esas alan bir yönetim modeli ortaya koymuştur. Hz. Peygamber'in Medine Dönemi'ndeki kamu yönetimi uygulamaları ile Hulefâ-i Râşidîn dönemindeki devlet teşkilatlanmaları, amir-memur ilişkisinin ahlâkî, hukuki ve yönetsel temellerini oluşturmuştur. Bu bağlamda, adalet, ehliyet, liyakat, emaneti koruma ve kamu yararı gibi kavramlar yönetsel etik ilkelerle birlikte değerlendirilmiştir. Çalışmada, amirin yetki kullanımı ile memurun itaati arasındaki sınırların fıkhî ve idari temelleri ortaya konmuş; özellikle“Allah'a, Peygamber'e ve sizden olan yöneticilere itaat edin”(en-Nisâ, 4/59) ayeti bağlamında meşru emir ve itaate dair kriterler analiz edilmiştir. Emirlerin hukuki geçerliliği, haksız emir karşısında direnme hakkı, kamu görevlilerinin görev tanımı, disiplin esasları ve hesap verebilirlik anlayışı ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Ayrıca İslam hukukçularının bu konudaki görüşlerine yer verilerek klasik dönem yaklaşımları ile modern kamu hukuku normları mukayeseli olarak değerlendirilmiştir. Modern hukuk sistemlerinde yer alan idari yargı mekanizmaları, kamu hizmeti etiği ilkeleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve güncel kamu yönetimi teorileri ile İslam hukukunun temel ilkeleri arasında karşılaştırmalar yapılmıştır.

Özet (Çeviri)

This research has treated the superior-official relationship in a multi-faceted manner in the context of Islamic law and Islamic administrative law. This administration that has been evolved according to the fundamental sources of Quran, Sunnah, ijma and qiyas has introduced a model of management based on individual responsibility coupled with institutional discipline. The Prophet Muhammad's pattern of public administration during the years of Medina and the state institutions of the Rashidun years constituted the moral, legal, and administrative foundation of the relationship between the superior and the official. In this, concepts like justice, competence, merit, protection of trusts and public interest were examined as well as administrative ethical norms. In the research, administrative and jurisprudential foundation of limits between the use of power by the superior and obedience of the officer has been found; namely, criteria associated with right commandment and obedience have been examined on the basis of the verse“Obey Allah, the Prophet and those in authority from among you”(an-Nisa, 4/59). Legally enforceable orders, obligation of disobeying repressive orders, obligations of public officials, discipline principles and the theory of accountability have been discussed with critical reference. Besides, the opinions of Islamic jurists like Maverdi, Ibn Taymiyya, Ghazali and Imam Shafi'i have been incorporated and the approaches of the classic period and contemporary public law norms have been compared. Comparison has been drawn between the judicial behavior of administration in contemporary legal systems, ethics standards of public service, the Civil Servants Law No. 657 and contemporary principles of public administration and the basic principles of Islamic law.

Benzer Tezler

  1. Disiplin hukukunda amirin takdir yetkisi

    The disretionary power of the superior in disciplinary law

    ARİFE AK ASLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Dokuz Eylül Üniversitesi

    Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  2. Les procureurs de la République travaillant au sein des cours d'assises en Turquie à l'égard des politiques néolibérales

    Neoliberal politikalar bağlamında Türkiye ağır ceza mahkemelerinde görevli Cumhuriyet savcıları

    GÖZDE AYTEMUR NÜFUSÇU

    Yüksek Lisans

    Fransızca

    Fransızca

    2013

    Galatasaray Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  3. Bursa Ulu Cami yazıları

    The Calligraphies of Ulu Cami in Bursa

    CEMALETTİN ÖNALAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1988

    Gazi Üniversitesi

    Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  4. Kur'an-ı Kerim'de nasih-mensuh ayetlerin tesbiti

    Başlık çevirisi yok

    REMZİ KAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Uludağ Üniversitesi

    Tefsir Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...

  5. Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması

    Başlık çevirisi yok

    G. FERZAN KÜÇÜKA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Ege Üniversitesi

    Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    Yükleniyor...