İç girişimcilik fikirlerinin seçimine yönelik çok ölçütlü karar verme modelinin geliştirilmesi
Development of a multi-criteria decision-making model for the selection of intrapreneurial ideas
- Tez No: 992866
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ABDÜLKADİR VAROĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: AHP, TOPSIS, Çok kriterli karar verme, İç girişimcilik, TOPSIS, Multi criteria decision making, Intrapreneurship
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzün hızla gelişen rekabetçi ortamında, işletmeler giderek artan bir şekilde, inovasyonu sürdürülebilir hale getirmenin ve büyümeyi yönetmenin bir yolu olarak iç girişimciliği teşvik etmektedir. Bununla birlikte en etkili iç girişimcilik fikirlerini seçmek değerlendirme kriterlerinin çokluğu ve karmaşık örgütsel yapılar içindeki karar verme süreçlerinin doğası nedeniyle önemli zorlukları içinde barındırmaktadır. Bu çalışma,“İşletmeler iç girişimcilik fikirlerini etkili bir şekilde nasıl değerlendirebilir ve önceliklendirebilir?”araştırma sorusuna cevap arayacak şekilde iş fikirlerinin seçimine göre uyarlanmış karar kriterlerini entegre eden hibrit çok ölçütlü karar verme modelini geliştirerek örnek bir vaka çalışmasında incelemektedir. Çalışmada öncelikle iç girişimciliğin teorik arka planı incelenerek, inovasyon, risk alma, proaktiflik, özerklik, stratejik yenilenme, rekabetçi agresiflik ve yeni iş girişimleri başlatma gibi temel boyutları keşfedilmiş ve iç girişimci davranışı etkileyen bireysel, örgütsel ve çevresel faktörleri ortaya konulmuş, Dünyada ve Türkiye'deki iç girişimcilik odaklı uygulama örnekleri paylaşılmıştır. Daha sonra karar verme kavramı ve karar verme ortamlarından başlayarak karar verme yöntemleri sıralanmıştır ve literatür araştırması gerçekleştirilmiştir. Araştırmada metodolojik olarak, değerlendirme kriterlerinin göreceli ağırlıklarını belirleme ve tutarlılığı kontrol etmede yetkin olduğu için Analitik Hiyerarşi Sürecini (AHP), hesaplama açısından verimli sıralamaya yatkın olduğundan dolayı ise en uygun girişimci alternatifleri sıralamak ve seçmek için İdeal Çözüme Benzerliğe Göre Tercih Sıralaması Tekniğini (TOPSIS) tekniği kullanılmıştır. Böylece analitik titizlik ve operasyonel pratiklik dengesini gözeterek hibrit çok ölçütlü karar verme modeli kurulmuştur. Uygulama aşamasında seçilen firmada oluşturulan öneri sistemi platformu aracılığıyla çalışmada A1, A2, A3, A4 ve A5 olarak kodlanan 5 iç girişimcilik fikri seçilmiş, inovasyon komitesi ve 6 sektör uzmanı koordinasyonunda kriter ağırlıkları belirlenmiş ve geliştirilen hibrit model uygulanmıştır. Sonuç olarak A5 iş fikri en iyi alternatif olarak seçilmiştir.
Özet (Çeviri)
Today's rapidly evolving competitive environment, businesses are increasingly promoting intrapreneurship as a way to sustain innovation and manage growth. However, selecting the most effective intrapreneurial ideas presents significant challenges due to the multitude of evaluation criteria and the nature of decision-making processes within complex organizational structures. This study develops a hybrid multi-criteria decision-making model that integrates decision criteria tailored to the selection of business ideas to answer the research question,“How can businesses effectively evaluate and prioritize intrapreneurial ideas?”and examines it in a case study. The study first examines the theoretical background of intrapreneurship, exploring its fundamental dimensions, such as innovation, risk-taking, proactivity, autonomy, strategic renewal, competitive aggressiveness, and the initiation of new business ventures. It also reveals the individual, organizational, and environmental factors that influence intrapreneurial behavior. Examples of intrapreneurial practices from Turkey and around the world are shared. Then, starting with the concept of decision-making and decision-making environments, decision-making methods are listed, and a literature review is conducted. Methodologically, the Analytical Hierarchy Process (AHP) was used in the research because it is competent in determining the relative weights of the evaluation criteria and checking their consistency, and the Preference Ranking Based on Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) technique was used to rank and select the most suitable entrepreneurial alternatives due to its computationally efficient ranking. Thus, a hybrid multi-criteria decision-making model was established, balancing analytical rigor and operational practicality. In the application phase, 5 intrapreneurial ideas, coded as A1, A2, A3, A4, and A5, were selected through the recommendation system platform created in the selected firm. The criterion weights were determined in coordination with the innovation committee and 6 sector experts, and the developed hybrid model was applied. As a result, business idea A5 was selected as the best alternative.
Benzer Tezler
- İç girişimcilik algısının işletme başarısındaki rolü: Karabük'teki demir çelik işletmeleri örneği
The role of intrapreneurship perception in business success: The case of iron and steel businesses in Karabük
HAYRİYE ŞULE ARICI
- Ekonomik kalkınmada teknoloji transfer sorunu ve teknoloji transfer ofislerinin girişimcilik ekosistemi üzerindeki etkileri
The technology transfer problem in economic development and the effects of technology transfer offices on the entrepreneurship ecosystem
NURBEYAZ ALTIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerBursa Teknik ÜniversitesiUluslararası Ekonomi Politikası Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEVAT BİLGİN
- Fen bilimleri dersinde uygulanan STEM ve STEAM etkinliklerinin 7. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına, motivasyonlarına, yaratıcılıklarına ve girişimciliklerine etkisinin incelenmesi: Karma yöntem araştırması
Investigation of the effects of STEM and STEAM activities applied in the science course on the academic achievement, motivation, creativity and entrepreneurship of 7th grade students: Fully integrated mixed method research
PELİN YILDIRIM
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL DOYMUŞ
PROF. DR. ZEHRA ÖZDİLEK
- İlkokul 4. sınıf öğretim programlarının 21. yüzyıl becerileri açısından Demirel'in analitik program değerlendirme modeline göre değerlendirilmesi
Evaluation of primary education 4th grade curricula in terms of 21st century skills according to Demirel's analytical curriculum evaluation model
ÜMİT GÖZEL
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BESTE DİNÇER
- Öğrenen organizasyon algısı ve iç girişimcilik ilişkisi: Bankacılık sektöründe bir araştırma
The relationship between the perception of learning organization and internal entrepreneurship: A research in the banking sector
SEDAT SEYMEN