Zorunlu göç sürecinde parçalanan ailelerin kırılganlık durumları ve deneyimleri
Vulnerability and experiences of fragmented families in the context of forced migration
- Tez No: 992924
- Danışmanlar: PROF. DR. NURDAN DUMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Göçmenler, Zorunlu göç, Emigrants, Forced emigration
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, zorunlu göç sürecinde ailelerin parçalanma biçimlerini, bu parçalanmanın nedenlerini ve ortaya çıkardığı kırılganlıkları incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Suriye'deki iç savaşın ardından Türkiye'ye zorunlu göç eden ve geçici koruma statüsü altında yaşayan Suriyeli parçalanmış ailelere odaklanmaktadır. Savaş, şiddet ve zorunlu yerinden edilme süreçleri, aile bütünlüğünü tehdit eden temel faktörler olarak ön plana çıkmaktadır. Bu bağlamda araştırma, ailelerin göç öncesi, göç sırası ve göç sonrası deneyimlerini bir bütün olarak ele alarak, parçalanmanın nedenlerini ve sonuçlarını anlamayı amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemi ve fenomenolojik desen çerçevesinde yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Ankara'da yaşayan, Türk Kızılayı Toplum Merkezinden hizmet alan ve parçalanmış ailelere mensup 30 Suriyeli katılımcı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler tematik analiz tekniğiyle çözümlenmiş ve katılımcıların deneyimlerini yansıtan üç ana tema belirlenmiştir: (1) Ailelerin Zorunlu Göç Süreci ve Deneyimleri, (2) Zorunlu Göç Sürecinde Aile Parçalanması ve (3) Zorunlu Göç ve Kırılganlık. Birinci tema, ailelerin göç öncesi koşulları, göçün gerçekleşme biçimi ve Türkiye'ye ulaşma sürecinde karşılaşılan zorlukların aile yaşamı üzerindeki etkilerini ortaya koymaktadır. Katılımcıların anlatıları, yerinden edilmenin aile bütünlüğüne yansımalarını, göç yolculuğunda yaşanan kayıpları, belirsizlikleri ve güvenlik kaygılarını ortaya çıkmaktadır. İkinci tema, zorunlu göçün aile bütünlüğü üzerindeki etkilerine ve göçe özgü parçalanma biçimlerine (ölüm, kayıp, sınır dışı edilmek, aileyi terk etmek) odaklanmakta; eş kaybı, ebeveyn-çocuk ayrılıkları, farklı ülkelere dağılma, bakım rollerinin yeniden dağılımı ve ulusötesi aile yapılarının oluşumu gibi olguların aile ilişkilerini nasıl dönüştürdüğünü göstermektedir. Üçüncü tema ise, zorunlu göçün aileler ve bireyler üzerinde yarattığı çok boyutlu kırılganlık durumlarını ele almakta; sosyoekonomik güçlükler, psikososyal sorunlar, çocukların eğitimine ve korunmasına ilişkin zorluklar ve aile içi rollerin değişiminin kırılganlığın temel kaynaklarını oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, araştırma bulguları zorunlu göçün aile dinamiklerini duygusal, işlevsel ve sosyal boyutlarda derinlemesine etkilediğini ortaya koymaktadır. Bu durum, ailelerin sorunlarına müdahale süreçlerinde sosyal hizmetin önemini ortaya koymaktadır. Sosyal hizmet uygulamalarının, göç sürecinde parçalanmış ailelerin güçlendirilmesi, psikososyal destek sağlanması ve aile bütünlüğünün korunması yönünde stratejiler geliştirmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the forms of family fragmentation during forced migration, the underlying causes of this fragmentation, and the vulnerabilities that emerge as a result. The research focuses on Syrian fragmented families who were forcibly displaced to Turkey following the civil war in Syria and currently live under temporary protection status. War, violence, and forced displacement appear as major factors threatening family unity. In this context, the study seeks to explore the reasons and consequences of fragmentation by holistically addressing families' pre-migration, migration, and post-migration experiences. The study was conducted using a qualitative research method within a phenomenological design. A semi-structured interview form was used as the data collection tool. In-depth interviews were held with 30 Syrian participants residing in Ankara, receiving services from the Turkish Red Crescent Community Center, and belonging to fragmented families. The collected data were analyzed using thematic analysis, resulting in the identification of three main themes reflecting participants' experiences: (1) Families' Forced Migration Process and Experiences, (2) Family Fragmentation During Forced Migration, and (3) Forced Migration and Vulnerability. The first theme reveals the effects of pre-migration conditions, the nature of the migration trajectory, and the challenges encountered while reaching Turkey on family life. Participants' narratives demonstrate how displacement shaped family unity, highlighting losses, uncertainties, and safety concerns experienced during the migration journey. The second theme focuses on the impacts of forced migration on family unity and the forms of migration-specific fragmentation (death, disappearance, deportation, abandonment). It illustrates how spousal loss, parent–child separation, dispersion across countries, redistribution of caregiving roles, and the emergence of transnational family structures transform family relationships. The third theme discusses the multidimensional vulnerabilities experienced by families and individuals, showing that socioeconomic difficulties, psychosocial problems, challenges related to children's education and protection, and changes in family roles constitute the main sources of vulnerability. In conclusion, the findings demonstrate that forced migration profoundly affects family dynamics at emotional, functional, and social levels. This highlights the critical role of social work in intervention processes addressing the needs of fragmented families. Social work practices should develop strategies aimed at empowering fragmented families, providing psychosocial support, and protecting family unity during the migration process
Benzer Tezler
- The Themes in the Narratives Transmitted to the third generation Bosniac Immigrants of Sandzak Region
Sancak Bölgesi Boşnak Göçmenlerinin üçüncü nesle aktardıkları anlatılardaki temalar
SEMA SÖZER DABANLIOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÇATAY ÇALIŞKAN
- Anadolu'da insan topluluklarının hareketleri, kültürel etkileşimi ve mekansal etkileri: Tarihsel bir okuma
The movement of human communities, cultural interaction and spatial impact in Anatolia: A reading through history
ATİLLA ŞAHLANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN ERKUT
- Zorunlu göç sürecinde eş kaybı yaşayan Suriyeli mülteci kadınların sosyal ve duygusal deneyimleri: İstanbul Ümraniye ilçesi örneği
Social and emotional experiences of Syrian refugee women who lost a spouse during forced migration
ZEYNEP BEYZA YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal HizmetÜsküdar ÜniversitesiAile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT AKCANBAŞ
- Zorunlu göç sürecinde ataerkil aile yapılarında kadınların toplumsal cinsiyet rollerinin incelenmesi: Yunanistan Atina örneği
An examination of women's social gender roles in patriarchal family structures during forced migration: The case of Athens, Greece
YEKBUN MELEZ KEMMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SosyolojiÜsküdar ÜniversitesiAile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBULFEZ SÜLEYMANLI
- Fırat'ın dili olsa: Zorunlu göç ve yeniden yerleşim sürecinde mekân-kültür etkileşimi: Halfeti örneği
If Euphrates could talk: The Halfeti case-the intersecting spatial and cultural dynamics of forced migration and relocation in Southeast Turkey
HANDAN TÜRKELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
AntropolojiYeditepe ÜniversitesiAntropoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AKİLE GÜRSOY
PROF. DR. BOZKURT GÜVENÇ