Göçmenlerin sağlık okuryazarlık düzeyi ile akılcı ilaç kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between migrants' health literacy levels and rational use of medicines
- Tez No: 992926
- Danışmanlar: PROF. DR. TÜRKAN YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Sağlık okuryazarlığı, akılcı ilaç kullanımı, göçmen, Göçmenler, Health literacy, rational use of medicines, migrants, Rational drug use, Emigrants
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı göçmenlerin sağlık okuryazarlık düzeyini belirlemek ve akılcı ilaç kullanımıyla arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yapılan çalışma kapsamında göçmenlerin sağlık bilgisine ulaşma, anlama, değerlendirme ve uygulamayla ilgili karar alma becerileriyle akılcı ilaç kullanımı becerilerinin birbiriyle olan etkileşimi değerlendirilmektedir. Elde edilen bulgular doğrultusunda göçmenlerin sağlık hizmetlerini daha etkili kullanabilmeleri ve akılcı ilaç kullanımının teşvik edilmesine yönelik önerilerin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, kesitsel ve açıklayıcı nitelikte bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini 25 Şubat-11 Mart 20025 tarihinde Ankara'da bir eğitim ve araştırma hastanesine başvuran ve araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 18 yaş ve üzeri göçmenler oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem seçilmemiş ve toplamda 360 kişiye yüz yüze anket uygulanmıştır. Çalışma verileri bireylere ilişkin sosyo-demografik değişkenleri içeren bilgi formu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği- 32 (TSOY-32) ve Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler ise çeşitli istatistiksel yöntemler ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların TSOY-32 ölçeğine verdikleri cevaplar incelendiğinde %67,2 kişide mükemmel sağlık okuryazarlığı seviyesi, %14,7 kişide yeterli sağlık okuryazarlığı, %13,3 kişide sorunlu/ sınırlı sağlık okuryazarlığı ve %4,7 kişide ise yetersiz sağlık okuryazarlığı seviyesi bulunduğu tespit edilmiştir. Akılcı ilaç kullanımı ile ilgili bulgular incelendiğinde katılımcıların %69,4'ünün akılcı ilaç kullanımı bilgisine sahipken %30,6'sının akılcı ilaç kullanımı bilgi düzeyinin düşük olduğu görülmüştür. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımı düzeyleri incelendiğinde, sağlık okuryazarlığı puanları ile akılcı ilaç kullanımı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki gözlenmiştir. Korelasyon analizi, sağlık okuryazarlığının tüm alt boyutları ile akılcı ilaç kullanımı arasında orta düzeyde bir ilişki gösterirken, regresyon analizi tedavi ve hizmet/sağlıkla ilgili bilgiyi anlama, değerlendirme ve kullanma/uygulama alt boyutlarının akılcı ilaç kullanımını anlamlı şekilde yordadığını ve toplam varyansın %24'ünü açıkladığını ortaya koymuştur. Sonuç: Bu araştırmanın bulguları, bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeyleri yükseldikçe akılcı ilaç kullanım davranışlarının da olumlu yönde geliştiğini göstermektedir. Elde edilen veriler, sağlık okuryazarlığı ile akılcı ilaç kullanımı arasında orta düzeyde fakat anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Bu durum, sağlık okuryazarlığının akılcı ilaç kullanımını destekleyen önemli bir unsur olduğunu, ancak tek başına belirleyici bir faktör olmadığını göstermektedir. Akılcı ilaç kullanımının; bireylerin sağlık hizmetlerine erişimi, sağlık profesyonellerinden aldıkları danışmanlık, sosyo-demografik özellikleri ve sağlık davranışları gibi çok boyutlu etkenlerden etkilendiği anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, toplumda akılcı ilaç kullanımını artırmaya yönelik stratejiler geliştirilirken sağlık okuryazarlığını güçlendirmeye yönelik eğitimlerin desteklenmesi, ancak bunun yanı sıra diğer çevresel ve bireysel faktörlerin de göz önünde bulundurulması gerektiği önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to determine migrants health literacy levels and to examine the relationship between these levels and the rational use of medicines. Within the scope of the study, the interaction between migrants abilities to access, understand, evaluate and apply health information and their rational medicine-use skills is being evaluated. Based on the findings, recommendations will be developed to improve migrants use of health services and to promote the rational use of medicines. Materials and Methods: The study is a cross-sectional and descriptive research. The study population consisted of migrants aged 18 years and older who applied to a training and research hospital in Ankara between February 25 and March 11, 2025, and voluntarily agreed to participate in the research. No sampling method was used, and a total of 360 participants were surveyed face-to-face. Data were collected using a demographic information form, the Turkish Health Literacy Scale- 32 (TSOY-32), and the Rational Drug Use Scale. The collected data were analyzed using various statistical methods. Results: When participants' responses to the TSOY-32 scale were examined, 67.2% demonstrated excellent health literacy, 14.7% adequate health literacy, 13.3% problematic/limited health literacy, and 4.7% inadequate health literacy. Regarding rational drug use, 69.4% of participants had sufficient knowledge, while 30.6% had low knowledge levels. Examination of participants' health literacy and rational drug use levels revealed a positive and significant relationship between health literacy scores and rational drug use. Correlation analysis indicated a moderate relationship between all sub-dimensions of health literacy and rational drug use, whereas regression analysis showed that the sub-dimensions of understanding, evaluating, and applying health-related information significantly predicted rational drug use, explaining 24% of the total variance. Conclusıon: The findings of this study indicate that as individuals' health literacy levels increase, their rational drug-use behaviors also improve. The data reveal a moderate but statistically significant relationship between health literacy and rational drug use, suggesting that health literacy is an important supportive factor for appropriate medication practices, though not the sole determinant. Rational drug use appears to be influenced by multiple dimensions, including access to health services, counseling received from health professionals, sociodemographic characteristics, and health-related behaviors. Therefore, while strategies to promote rational drug use should include efforts to strengthen health literacy through targeted education, they should also address other environmental and individual factors to be fully effective.
Benzer Tezler
- Hastane çalışanlarında işe bağlı gerginlik ve sağlık okuryazarlığı ile bulaşıcı hastalıklara yaklaşım arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between working tension and health literacy and approach to communicable diseases in hospital employees
LEVENT ÇEVİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK KUŞASLAN AVCI
- Sağlık okuryazarlığı düzeyinin kanser taramalarına yönelik tutum üzerine etkisi
The effect of health literacy level on attitudes towards cancer screening
MERVE TOZLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH OKAN
- Sağlık okuryazarlığı düzeyi ile COVİD-19 aşısına yönelik tutum arasındaki ilişkinin araştırılması: Bir vaka kontrol çalışması
Investigation of the relationship between health literacy and attitude to the COVİD-19 vaccine: A case control study
BURAK EMEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Halk Sağlığıİstanbul ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAY ÖZGÜLNAR
- Göçmenlerde sağlık okuryazarlığı ve sağlık davranışları: İstanbul Fatih göçmen sağlığı merkezindeki Suriyeliler
Health literacy and health behaviors in immigrants: Syrians in İstanbul Fatih migrant health center
ESMEHAN AYŞİT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Halk Sağlığıİstanbul Medeniyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. HATİCE İKİIŞIK
- Bir eğitim aile sağlığı merkezine başvuranbireylerin dijital sağlık okuryazarlığı ilesiberkondri düzeyleri arasındaki ilişkinindeğerlendirilmesi
Evaluation of cyberchondria levels and digital healthliteracy in applicants to an educational family healthcenter
YİĞİT KIRCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLSEREN PAMUK