Yapay zeka destekli dijital pazarlamanin elektronik itibar yönetimi üzerindeki etkisi: Trendyol üzerine bir vaka analizi
The impact of AI-enhanced digital marketing on electronic reputation management: A case study of Trendyol
- Tez No: 992927
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ IBRAHIM ALULIS
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2024–2025 döneminde Türkiye merkezli Trendyol платформasını (Trendyol) vaka olarak ele alarak, yapay zekâ destekli dijital pazarlamanın dijital itibar yönetimi üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, kullanıcı yorumları ve puanlamaları ile platform ve satıcı yanıtlarından oluşan kamuya açık metinsel verilere dayanarak betimselanalitik yöntemle yürütülmüştür. Platformdaki deneyim kalitesi ve görüş eğilimlerini yansıtan nicel ve nitel göstergeler üretmek amacıyla doğal dil işleme (NLP) ve duygu analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Bağımsız değişken olan yapay zekâ destekli dijital pazarlama, üç operasyonel boyuttan oluşan bütünleşik bir yapı olarak modellenmiştir: hedef kitleyi anlama, içerik kişiselleştirme ve gerçek zamanlı etkileşim. Bağımlı değişken ise dijital itibar yönetimi olup, beş alt göstergeden oluşan yenilikçi bir bileşik endeks (DRM-Index) aracılığıyla ölçülmüştür: anlatı sinyali gücü, etkileşim derinliği, yanıt süresi, çözüm oranı ve pozitiflik oranı. Endeksin sağlamlığını güvence altına almak üzere normalizasyon, ağırlıklandırma ve geçerlik– güvenirlik ile ağırlık duyarlılığı testleri uygulanmıştır. Çalışma hipotezleri, Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) kullanılarak test edilmiştir. Bulgular, yapay zekâ destekli dijital pazarlamanın üç boyutunun dijital itibar yönetiminin etkinliği üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Bileşik endeksin açıklayıcılık düzeyi yüksek (R² = 0.67) ve modelin öngörü geçerliği tatmin edicidir. Ayrıca içerik kişiselleştirmenin dijital itibar yönetimine en fazla katkı sağlayan boyut olduğu; bunu gerçek zamanlı etkileşim ve hedef kitleyi anlamanın izlediği ortaya konmuştur. Araştırma, pazarlama sistemine yapay zekâ tekniklerinin entegrasyonunun dijital itibar yönetimini kriz sonrası tepkisel bir işlev olmaktan çıkarıp; izleme, analiz, yanıt ve sürekli iyileştirmeye dayalı proaktif bir sisteme dönüştürdüğü sonucuna ulaşmıştır. Trendyol benzeri e-ticaret platformlarında öncelikle içerik kişiselleştirmenin güçlendirilmesi, ardından anlık etkileşimin artırılması ve son olarak hedef kitleyi anlamanın derinleştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate the impact of AI-enabled digital marketing on digital reputation management through a case study of the Turkish platform Trendyol during the period 2024–2025. The study adopts a descriptive–analytical approach based on publicly available textual data generated from users' comments and ratings, as well as responses from the platform and sellers. Natural language processing (NLP) and sentiment analysis techniques are employed to derive quantitative and qualitative indicators that reflect opinion trends and the quality of user experience on the platform. The independent variable, AI-enabled digital marketing, is modeled as an integrated construct consisting of three operational dimensions: audience understanding, content personalization, and real-time engagement. The dependent variable is digital reputation management, measured through an innovative composite index (DRM-Index) comprising five sub-indicators: narrative signal strength, engagement depth, response time, issue resolution rate, and positivity ratio. The index is developed through normalization and weighting procedures, alongside validity, reliability, and weight sensitivity tests to ensure robustness. The study hypotheses are tested using Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). The results reveal a statistically significant positive effect of the three AI-enabled digital marketing dimensions on the effectiveness of digital reputation management, with strong explanatory power for the composite index (R² = 0.67) and satisfactory predictive validity of the model. The findings also indicate that content personalization is the most influential dimension in enhancing digital reputation management, followed by real-time engagement and then audience understanding. The study concludes that integrating AI techniques into the marketing system transforms digital reputation management from a reactive, post-event function into a proactive system based on monitoring, analysis, response, and continuous improvement. Practically, it prioritizes strengthening content personalization first, then enhancing real-time engagement, and finally deepening audience understanding in e-commerce platforms similar to Trendyol.
Benzer Tezler
- Yapay zekâ ile dijital pazarlamanın müşteri deneyimi ve çevrimiçi satın alma niyeti üzerine etkisi
The effect of artificial intelligence and digital marketing on customer experience and online purchase intention
SUDE DİNÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Halkla İlişkilerErciyes ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT AKGÜL
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA KÖMÜRCÜOĞLU SOYTÜRK
- Yapay zeka destekli dijital pazarlama stratejilerinin etkinliği: Y ve Z kuşaklarının farklılaşan tutumları
The effectiveness of digital marketing strategies supported by artificial intelligence: Attitudinal differences between generations Y and Z
GİZEM PEKPAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeDoğuş Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE İLGÜN KAMANLI
- Dijital pazarlamanın tüketici gözüyle satışçılar üzerindeki etkisinde yapay zekanın aracılık rolü
The mediating role of artificial intelligence in the impact of digital marketing on salespeople from the consumer's perspective
MURAT VURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeHasan Kalyoncu Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAKUP DURMAZ
- Dijital çağda chatbot (sohbet robotu) müşteri deneyim ve algılarının Y ve Z kuşağı perspektifinde incelenmesi
Examining chatbot customer experience and perceptions in the digital age in generations Y and Z perspectives
HÜSNA ÇENGELOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE AYDIN
- Yapay zekâ teknolojisi ile üretilen sosyal medya içeriklerinin marka algısına etkisi üzerine bir analiz
An analysis of the impact of social media content produced using artificial intelligence technology on brand perception
MUTLU GÖKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Radyo-Televizyonİstanbul Aydın ÜniversitesiYeni Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜGE ÖZTUNÇ