Fonksiyon öğrenme sürecinde ChatGPT-öğrenci etkileşiminin incelenmesi
An investigation of ChatGPT–student interaction during the learning of functions
- Tez No: 992994
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET GÜLBURNU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Matematik, Education and Training, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın önemi ve gerekçesi, yapay zekâ temelli öğrenme araçlarının matematik öğretiminde giderek yaygınlaşmasına rağmen, bu araçların öğrenme sürecinde öğrencilerin bilişsel etkileşimlerini nasıl yapılandırdığına ilişkin süreç odaklı araştırmaların sınırlı olmasından kaynaklanmaktadır. Özellikle fonksiyonlar gibi kavramsal yoğunluğu yüksek matematik konularında öğrencilerin ChatGPT ile kurdukları etkileşimlerin nasıl şekillendiğinin incelenmesi, pedagojik açıdan önemli bir ihtiyaç olarak görülmektedir. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, öğrencilerin fonksiyonlar konusunu ChatGPT aracılığıyla öğrenme sürecinde yönelttikleri soruları, aldıkları yanıtları ve bu etkileşimlerin problem çözme ve kavramsal anlam oluşturma süreçlerine yansımalarını incelemektir. Araştırma nitel araştırma yaklaşımı benimsemiş olup durum çalışması yöntemiyle yürütülmüştür. Çalışma grubunu, Türkiyenin Akdeniz bölgesindeki özel bir fen lisesinde öğrenim gören 10. sınıf düzeyindeki 8 gönüllü öğrenci oluşturmuştur. Veriler, ChatGPT–öğrenci etkileşim kayıtları, fonksiyonlar konusuna yönelik çalışma kâğıtları ve yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiş; öğrencilerin ChatGPT'ye yönelttikleri sorular, verilen yanıtlar ve etkileşim sürecinde ortaya çıkan bilişsel davranışlar belirlenen kategoriler çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bulgular, ChatGPT'nin öğrencilerin kavramsal açıklama isteme, temsil dönüşümleri yapma ve çözüm yollarını sorgulama süreçlerini desteklediğini; ancak bazı durumlarda bağlam dışına çıkma ve doğrulama ihtiyacını da beraberinde getirdiğini göstermektedir. Ayrıca, ChatGPT'nin fonksiyon öğretiminde öğretmenin yerini alan bir araç değil, öğrenme sürecini destekleyen ve öğrencinin düşünme süreçlerini görünür kılan bir öğrenme ortağı olarak kullanılmasının pedagojik açıdan anlamlı olduğunu ortaya koymaktadır.Bu bağlamda; öğrencilerin yapay zekâ ile etkileşim kalitesini artırmak amacıyla“istem mühendisliği”(prompt engineering) becerilerinin geliştirilmesi, yapay zekâ destekli öğrenme süreçlerinin sınıf içi tartışmalarla bütünleştirildiği hibrit öğretim modellerinin tasarlanması ve edinilen kavramsal bilginin karmaşık problem durumlarına aktarımını (transfer) destekleyecek pedagojik stratejilerin öğrenme sürecine dâhil edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The importance and rationale of this study stem from the increasing use of artificial intelligence–based learning tools in mathematics education, despite the limited number of process-oriented studies examining how these tools shape students' cognitive interactions during learning. In particular, investigating how students interact with ChatGPT while learning conceptually demanding topics such as functions is considered a pedagogically significant need. Accordingly, the aim of this study is to examine students' learning processes related to the topic of functions through their interactions with ChatGPT, focusing on the types of questions they ask, the responses they receive, and how these interactions contribute to conceptual understanding. The study was conducted using a qualitative research approach with a case study design. The study group consisted of 8 voluntary 10th-grade students attending a high school in Mersin, Türkiye. Data were collected through ChatGPT–student interaction records, worksheets developed for the topic of functions, and a semi-structured interview form. The collected data were analyzed using descriptive analysis, and students' questions, ChatGPT's responses, and the cognitive behaviors emerging during the interaction process were examined within predetermined categories. The findings indicate that ChatGPT supports students' processes of requesting conceptual explanations, making representation transformations, and questioning solution strategies, while also leading to instances of context deviation and the need for verification. The results suggest that ChatGPT should be considered not as a tool that replaces the teacher, but as a learning partner that supports the learning process and makes students' thinking processes visible in the teaching of functions. In this context, it is recommended to enhance students' interaction quality with artificial intelligence by developing prompt engineering skills, to design hybrid instructional models that integrate AI-supported learning processes with in-class discussions, and to incorporate pedagogical strategies into the learning process that support the transfer of acquired conceptual knowledge to complex problem situations.
Benzer Tezler
- Yapılandırmacı öğrenme yaklaşımı kapsamında, öğrencilerin öğrenme stillerine uygun öğrenme etkinlikleri geliştirilmesi: Fonksiyon ve türev kavramı örneklemesi
The development of learning activities according to students? learning styles within a constructivist learning approach: The case of the concepts of function and derivative
KEMAL ÖZGEN
Doktora
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ALKAN
- Matematik öğretmen adaylarının sahip oldukları ön bilgilerin fonksiyon kavramını öğrenmeleri sürecindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of pre-service mathematics teachers' prior knowledge on learning process of the concept of function
ŞEYDA ÖZDEM
- Difficulties experiencing primary school mathematics teacher candidates in the process of mathematical modeling in the context of flipped learning: An example of functions
İlköğretim matematik öğretmen adaylarının flipped learning bağlamında matematiksel modelleme sürecinde yaşadığı zorluklar: Fonksiyonlar örneği
AHMET ALA SARIMURAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA GÖK
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHTAP TAŞTEPE
- Lise 1 matematik dersine devam eden öğrencilerin fonksiyon konusunda geliştirdikleri kavram haritasının akademik başarılarına etkisi
The effects of the concept maps of 9 th grade students on their academic achievement in maths at school
GÖKSEL YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜNİRE ERDEM
- İkinci dereceden fonksiyonlara ilişkin varsayımsal öğrenme yollarının ve öğretim dizisinin tasarlanması
Designing hypothetical learning trajectories and instructional sequences related to quadratic functions
AYTUĞ ÖZALTUN ÇELİK
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA BUKOVA GÜZEL