Geri Dön

Tasarım eğitiminde genişletilmiş gerçekli tabanlı empati deneyimi ve ölçümü: Evrensel tasarım bağlamında bir uygulama

Extended reality-based empathy experience and measurement in design education: An application in the context of universal design

PDF İndir

  1. Tez No: 993053
  2. Yazar: HAFİZE ÜRÜŞAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET FATİH KARAKAYA
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Tobb Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tasarım Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez, Genişletilmiş Gerçeklik (XR) teknolojilerinin tasarım stüdyosuna entegrasyonunun, tasarım öğrencilerinin empati düzeyleri üzerindeki etkisini evrensel tasarım ilkeleri üzerinden incelemektedir. İçmimarlık ve Çevre Tasarımı 3. sınıfından 9 tasarım grubu (N = 25) ile yürütülen süreçte, öğrenciler Ankara'daki mevcut oyun parkları evrensel tasarım ilkeleri doğrultusunda XR ortamında yeniden tasarlamış; nicel empati ölçekleri, yarı yapılandırılmış görüşmeler, gözlem notları ve jüri değerlendirmeleri birlikte analiz edilmiştir. Bulgular, XR kullanımının ölçek yanılgısını azaltarak öğrencilerin ergonomik ve mekânsal hataların büyük bölümünü fark etmelerini sağladığını ve bilişsel ile tasarım empatisinde güçlü artışlara yol açtığını göstermektedir. Nitel veriler, engellilik algısının tıbbi modelden sosyal modele kaydığını ve duyuşsal empatinin acıma odaklı bir yaklaşımdan, kullanıcının psikolojik ihtiyaçlarını içselleştirmeye yöneldiğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın“Eylem Boşluğu”olarak tanımladığı bulgu ise, artan farkındalık ve mekânsal doğrulamanın, grup dinamikleri ve motivasyon yetersizliği durumunda her zaman nitelikli tasarım eylemine dönüşmediğini; bu nedenle XR'nin güçlü bir tanısal doğrulama aracı olmakla birlikte pedagojik stratejilerle desteklenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

This thesis examines how integrating Extended Reality (XR) technologies into the design studio, through the lens of universal design principles, affects design students' empathy levels. The study was conducted with nine project groups (N = 25) from a third-year Interior Architecture and Environmental Design studio, where students re￾ designed existing playground parks in Ankara within an XR environment according to universal design principles. Quantitative empathy scales were analyzed together with semi-structured interviews, observation notes, and jury evaluations. The findings indicate that XR reduces scale misperceptions, enabling students to identify most ergonomic and spatial errors, and leads to strong increases in both cognitive and design empathy. Qualitative results show that students' understanding of disability shifts from a medical model to a social model, and that affective empathy moves from a pity-based stance toward an internalization of users' psychological needs (such as claustrophobia, privacy, and safety). The study also identifies an“action gap”: heightened awareness and spatial validation do not always translate into high-quality design action when group dynamics and motivation are weak. Overall, the thesis argues that XR functions as a powerful diagnostic and validation tool in design education, but that its impact on design outcomes depends on being supported by appropriate pedagogical strategies.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1006417

    Genişletilmiş gerçeklik tabanlı tasarım eğitiminin evrensel tasarım ilkeleri bağlamında incelenmesi

    Examining extended reality–based design education in the context of universal design principles

    HİLAL SERİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Güzel SanatlarTobb Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi

    Tasarım Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AHMET FATİH KARAKAYA

  2. Tez No

    710845

    An action research on the integration of virtual reality into industrial design education

    Sanal gerçekliğin endüstriyel tasarım eğitimine entegrasyonu üzerine bir eylem araştırması

    AHMET HAMURCU

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik Üniversitesi

    Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞEBNEM TİMUR ÖĞÜT

    PROF. DR. KEREM RIZVANOĞLU

  3. Tez No

    769255

    Stochastic bitstream-based vision and learning machines

    Stokastik bit akışı tabanlı görü ve öğrenme makineleri

    SERCAN AYGÜN

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ECE OLCAY GÜNEŞ

  4. Tez No

    942971

    Cfd-based pı/pıd controller for velocıty and headıngcontrol of the darpa suboff

    Had tabanlı PI/PID kontrol yaklaşımı ile darpa suboffdenizaltısının hız ve rota kontrolü

    DUYGU ÜNLÜ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Gemi Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ CİHAD DELEN

  5. Tez No

    795730

    İş güvenliği eğitimlerinde sanal gerçeklik yaklaşımı: Fotovoltaik güç sistemleri

    Virtual reality approach in occupational safety training: Photovoltaic power systems

    BEGÜM ERTEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Mühendislik BilimleriMarmara Üniversitesi

    İş Güvenliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BÜLENT ORAL

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİK ZİYA YAKUT

Geri Dön