İletişim tasarımı eğitiminin görsel algı ve etkileşim deneyimi olguları üzerindeki etkisinin psikofizyolojik temelli karma yöntem yaklaşımıyla incelenmesi
Investigation of the effect of communication design education on visual perception and interaction experience phenomena with a psychophysiologically based mixed method approach
- Tez No: 993058
- Danışmanlar: PROF. DR. BEHİÇ ALP AYTEKİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Medya ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmada, İletişim Tasarımı eğitiminin görsel algı ve etkileşim deneyimi üzerindeki etkisi, acemi ve uzman öğrenci ayrımı çerçevesinde; psikofizyolojik (göz izleme, elektrodermal aktivite) ve post-niyetsel fenomenolojik verilerin birlikte değerlendirildiği diyalektik çoğulculuk yaklaşımıyla incelenmiştir. Sıralı açımlayıcı karma yöntem deseni kullanılarak; keşifsel ön saha (n=20), psikofizyolojik saha (n=40) ve post-niyetsel fenomenolojik saha (n=40); ana sahaların sentezi ile dört aşama uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, acemi öğrencilerin uyaranları daha çok parçadan bütüne; uzman öğrencilerin ise Gestalt temelli bir algısal örgütlenmeyle bütünden parçaya yönelebildiklerine işaret etmektedir. Çalışmanın temel bulgularından biri, uzmanlığın her koşulda otomatik biçimde devrede olan sabit bir süreçten ziyade; bağlama, deneyime ve etkileşime duyarlı, kesintiye uğrayabilen ve yeniden etkinleşebilen dinamik bir süreç olarak ele alınması gerektiğidir. Eğitim süreci içerisinde, uzmanlık düzeyine yaklaşan öğrencilerin tasarımı bağlam ve olası toplumsal etkiler çerçevesinde düşünmeye başladıkları; ancak insanlık merkezli tasarım yaklaşımının uzman öğrencilerde dahi henüz pratik hâlini almadığı görülmüştür. Sonuç olarak çalışma, görsel algı ve etkileşim deneyiminin; beden, duygu ve bilişsel süreçlerin birlikte işlediği dinamik bir oluş hâli olarak ele alınmasını önermektedir. İletişim Tasarımı eğitimi, sosyal ve deneyimsel etkileşimler aracılığıyla öğrencilerin metabilişsel farkındalık ve öz düzenleme becerilerini geliştirebilmelerine ve mesleki kimliklerinin oluşumuna zemin hazırlayabilmektedir.
Özet (Çeviri)
The study examined the effect of Communication Design education on visual perception and interaction experience through a distinction between novice and expert students, using a dialectical pluralism approach that evaluates psychophysiological (eye-tracking, electrodermal activity) and post-intentional phenomenological data. Using a sequential exploratory mixed-methods design, four phases were implemented: an exploratory pre-field (n=20), a psychophysiological field (n=40), a post-intentional phenomenological field (n=40), and a synthesis phase. The findings indicate that novice students tend to approach visual stimuli from parts to whole, whereas expert students tend to approach stimuli from whole to parts, in line with Gestalt-based perceptual organization. One of the key findings of the study is that expertise should be understood not as a fixed process that is automatically activated in all circumstances, but as a dynamic process that is sensitive to context, experience, and interaction, and that can be interrupted and reactivated. Within the educational process, students approaching expert levels were observed to consider design in relation to context and potential social impact; a humanity-centered design approach had not yet become a sustained practice, even among expert students. Consequently, the study suggests that visual perception and interaction experience should be conceptualized as a dynamic state in which bodily, emotional, and cognitive processes operate in concert. Communication Design education can support the development of students' metacognitive awareness and self-regulation skills through social and experiential interactions, thereby contributing to the formation of their professional identities.
Benzer Tezler
- Exploring design based learning activities in 2nd grade science classrooms
2. sınıf bilim sınıflarında tasarım tabanlı öğrenme aktivitelerinin keşfedilmesi
ÖZLEM YAPRAK BOSTANCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK
- Endüstriyel tasarım eğitiminde fotoğraf ve video prodüksiyon tekniklerine dayalı bir yöntem önerisi
A method proposal based on photography and video production techniques in industrial design education
GÖRKEM İSTİKAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Endüstri Ürünleri TasarımıHaliç ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İRFAN ŞEFİK GÜZELYOL
- Kültürel mı̇ras eğı̇tı̇mı̇nde BİT'ı̇n rolü ve AR mobı̇l uygulama projesı̇
The role of ICT in cultural heritage education and ar mobile application project
ÖZLEM VARGÜN
Doktora
Türkçe
2020
MüzecilikYıldız Teknik ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET NUHOĞLU
- İlköğretim kurumlarına yönelik hazırlanan dijital eğitim materyallerinin arayüz tasarımlarında etkileşim sorunlarının incelenmesi
Investigation of interaction problems of digital education materials prepared for primary education institutions
ÇETİN CAN KARADUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiGrafik Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAŞİM ARİF BAĞCIVAN
- İşitme engelli bireylerde görsel algı
Visual perception of hearing-i̇mpaired i̇ndividuals
FİSUN TÜRKÖZ SARP
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve Öğretimİstanbul Arel ÜniversitesiGrafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
PROF. DR. GÜLER ERTAN